Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Քրոնիկական հոգեհուզական սթրես կրող հղիների մայր-ընկերք-պտուղ համակարգի արյան շրջանառության և հորմոնալ հաշվեկշռի առանձնահատկությունների համալիր գնահատման կանխորոշիչ նշանակությունը

Խուդավերդյան, Աննա Դրաստամատի (2016) Քրոնիկական հոգեհուզական սթրես կրող հղիների մայր-ընկերք-պտուղ համակարգի արյան շրջանառության և հորմոնալ հաշվեկշռի առանձնահատկությունների համալիր գնահատման կանխորոշիչ նշանակությունը. Doctor of Sciences thesis, Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (739Kb)
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (3428Kb)

      Abstract

      Одной из важнейших задач современного здравоохранения является создание оптимальных условий для сохранения и нормального развития беременности, а также обеспечение здоровья потомства. Многочисленными исследованиями установлено, что на течение, исходы беременности, состояние плода и потомства существенное влияние оказывают различные факторы окружающей среды, среди которых важную роль отводят стрессогенным воздействиям (Мальгина Г.Б., 2003; Мухамедиев И.М., 2004; Татарчук Т.Ф., 2006; Рафиева З.Х., 2010; Сароян М.Ю., 2015; Chan C.Y. et al., 2013; Helbig A. et. аl., 2013; Sabri Y., Nabel H., 2015; Glover V., 2015; Staneva A. et al., 2015; Liliecreutz C. et al., 2016). По данным ВОЗ (2009) неуклонный рост в 20-21 столетии нейро-психических, сердечно-сосудистых, онкологических и других болезней цивилизации, а также патологий беременности, обусловлен, в числе прочих, бурным научно-техническим прогрессом и связанным с ним все возрастающим психо-социальным напряжением в обществе и действием на человеческий организм различных психо-социальных стрессогенных факторов. И это не случайно, поскольку все процессы, происходящие в организме, от молекулярного до системного уровней включаются в стресс-реакции. В настоящее время известно около 1000 стресс-индуцированных заболеваний (Лобода М.В. и соавт., 2004), а по некоторым данным (Бройтгам В., 1999; Weiner H., 1977; Rizvi N.H., 1985; Lay C.H.,1989; Entringer S. et al., 2015) до 90% болезней человека в той или иной мере связаны со стрессом. Это в значительной мере является следствием того, что по сравнению с эволюцией живых организмов, создаваемые человеком условия окружающей среды развиваются быстрее и становятся более разнообразными как по природе, так и по силе, и длительности действия. На смену действовавших веками физических стресс-факторов приходит множество новых стрессоров психо-эмоциональной природы, действующих на человека непрерывно и постоянно наслаивающихся друг на друга (Акмаев И.Г. и соавт., 2002). Такое непрерывное, все возрастающее действие различных стрессоров приводит в конечном счете к истощению приспособительных возможностей человеческого организма и превращению стресса – важнейшей адаптивной реакции, сформировавшейся в процессе эволюции и направленной на выживание человека и животных – в патогенетическое звено развития различных заболеваний. Քրոնիկական հոգեհուզական սթրես կրող հղիների շրջանում կատարվել են հոգեհուզական կարգավիճակի, մայր-ընկերք-պտուղ համակարգում` հորմոնային հավասարակշռության և արյունահոսքի, ինչպես նաև ընկերքային պատնեշի մորֆոֆունկցիոնալ վիճակի առանձնահատկությունների համալիր կլինիկա-փորձարարական հետազոտություններ: Նորմալ ընթացող հղիությամբ կանանց և, հատկապես, անամնեզում երկարատև ազդեցությամբ սթրեսային իրավիճակի առկայությամբ հղիների մոտ հայտնաբերվել է ռեակտիվ և անձնական տագնապայնության ուժեղացում, ինչը մատնանշում է նրանց հոգեհուզական լարվածության բարձր մակարդակի, հետևաբար նաև՝ կրած սթրեսի մասին: Այդ տվյալները հիմք են հանդիսանում շրջակա միջավայրի տարբեր ազդեցություններին ենթարկվող, հետևաբար նաև մոր և պտղի տարբեր խանգարումների զարգացմամբ հղի կանանց առանձնացնել ռիսկի խմբում: Սթրես կրող հղի կանանց, նրանց նորածինների, ինչպես նաև փորձարարական առնետների արյան սթրես-իրագործող (ԱԿՏՀ, կորտիզոլ, ՍՏՀ) և սթրես-սահմանափակող (պրոլակտին) հորմոնների պարունակության իմունաֆերմենտային հետազոտությունը հաստատել է ինչպես մոր, այնպես էլ պտուղ-նորածնի սթրես-իրագործող համակարգի գործունեության ընգծված ուժեղացում և սթրես-սահմանափակող համակարգի աննշան ակտիվացում: Մասնավորապես, քրոնիկական հոգեհուզական սթրես տանող հղի կանանց և նրանց նորածինների արյան մեջ հայտնաբերվել է ԱԿՏՀ-ի և կորտիզոլի արտահայտված բարձրացում: Այդ պայմաններում հղիների արյան ՍՏՀ-ի քանակը ևս ավելանում է, իսկ նրանց պտուղ-նորածինների պորտալարի արյանը` հավաստիորեն նվազում, ինչը կարող է նրանց ներարգանդային զարգացման դանդաղելու և փոքր քաշով ու հասակով երեխաների ծնվելու պատճառ հանդիսանալ: Նման հղիների արյան և նրանց նորածինների պորտալարի արյան սթրես-սահմանափակող պրոլակտինի քանակը միտված է եղել միայն բարձրացման, ինչը վկայում է սթրես-պաշտպանողական մեխանիզմների հարաբերական առեակտիվության մասին: Մայր-պտուղ համակարգում նաև սթրես հորմոնների հավասարակշռության զգալի խանգարում է բացահայտվել, ինչը կարող է կամ մոր օրգանիզմից պտղի օրգանիզմ հորմոնների թափանցման կամ պտղի մոտ դրանց առաջացման հետևանք լինել: A comprehensive clinical and experimental research was carried out on peculiarities of psycho-emotional stress, hormonal balance and blood flow in mother-placenta-fetus system, as well as of morphological and functional status of placental barrier among women, undergoing chronic psycho-emotional stress. Women with normal gestation and, particularly, pregnant women with long lasting stressful situations in past medical history, were identified to have increased level of state and trait anxiety, which evidences the high level of psycho-emotional tension, and consequently, of stress, they undergo. This data serve as a basis to distinguish pregnant women as a risk group, exposed to different influences of the environment, and thus to development of different disorders in mother and fetus.Immunoenzymometric examination of stress-realizing (ACTH, cortisol, STH) and stress-limiting (prolactin) hormones content in the blood of pregnant women, undergoing stress, their new-born infants, allowed establishing expressed activity of stress-realizing and insignificant activation of stress-limiting systems, both at mother and the fetus-newly born, with decrease of STH level in the umbilical blood of the newly-born. Particularly, expressed elevation of ACTH and blood cortisol levels were identified in pregnant women, undergoing chronic psycho-emotional stress and in newly-born. In these conditions, the STH level in the blood of pregnant women also elevates, and in umbilical blood of their fetuses – newly-born significantly decreases, which may cause prenatal development delay of the latter and birth of children with low weight and height. The content of stress-limiting prolactin in blood of such pregnant women and in umbilical blood identified only a tendency for elevation, which evidences relative non-responsiveness of stress resistance mechanisms. A substantive disbalance of stress-hormones in mother-fetus system, which may be the consequence of either passage of hormones from the mother’s organism into the fetus, or generation of those in the fetus. Identification of changes in stress-hormones content, along with activation of those under these circumstances of sympathetic-adrenal system, mechanisms of synthesis and discharge of catecholamine, different vaso- and metabolically active matters are causing the further development of various dysfunctions and, particularly, of the blood flow within the mother-placenta-fetus system. Dopplerometry of pregnant women, undergoing chronic psycho-emotional stress showed increase of resistance index in uterine artery, pulsatility index in umbilical artery and in descending aorta of the fetus, umbilical cerebral ratio with increased resistance to the blood flow in mother and fetus blood vessels, with decrease of the fetus blood flow, which is the cause of limitation of oxygen and nutrients flow towards the fetus and development of various complications.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Քրոնիկական հոգեհուզական սթրես կրող հղիների մայր-ընկերք-պտուղ համակարգի արյան շրջանառության և հորմոնալ հաշվեկշռի առանձնահատկությունների համալիր գնահատման կանխորոշիչ նշանակությունը:Prognostic value of comprehensive assessment of blood flow and hormonal balance peculiarities of mother-palcenta-fetus system in women, undergoing chronic psycho-emotional stress.
      Uncontrolled Keywords: Խուդավերդյան Աննա Դրաստամատի, Khudaverdyan A. D.
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 10 Nov 2016 14:51
      Last Modified: 11 Nov 2016 14:58
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3764

      Actions (login required)

      View Item