Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անձի մասնագիտական նույնականության գենդերային առանձնահատկությունները Հայաստանի կրթական համակարգում

Վարդանյան, Նունե Տիգրանի (2016) Անձի մասնագիտական նույնականության գենդերային առանձնահատկությունները Հայաստանի կրթական համակարգում. PhD thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (2123Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (674Kb)

      Abstract

      Процесс глобализации побуждает личность к активному поиску себя, собственной идентичности и сохранению целостности в условиях постоянно меняющегося и развивающегося техногенного общества. В этой связи все возрастает роль идентичности личности, так как именно идентичность позволяет человеку сохранять свою целостность, свой «образ-Я» в постоянно изменяющемся мире. Проблеме идентичности посвящено множество работ, в которых отмечается роль тождественности и целостности личности (Э. Эриксон), взаимосвязи индивидуального и коллективного (Э. Фромм, Дж. Мид, Ч. Кули), «образа-Я», самосознания, ценностей (В. Столин, И. Кон, Э. Дюркгейм, С. Московичи), потребностей, способностей, убеждений, индивидуальной истории (Дж. Марсиa). В профессии человек самореализуется, расширяет свои возможности, реализует свои способности, потенциалы, таланты и самоактуализируется (В. Франкл, А. Маслоу). Сформированная профессиональная идентичность является залогом самореализации, профессионального и личностного становления личности, а также обеспечивает успешную профессиональную деятельность, что очень важно для развития общества. Важную роль здесь играет образовательная система, в частности, вуз, где происходит профессионализация личности и задается основа дальнейшей профессиональной деятельности. В данном контексте для студента очень важно осознание себя, своего профессионального образа и, следовательно, возрастает значение профессиональной идентичности. В современном обществе при подготовке профессиональных кадров в системе высшего образования ведущими и приоритетными становятся не только задачи развития способностей к профессиональной деятельности, профессионального мышления, профессионального общения, креативности и так далее, а развитие личности в целом. Данный подход задает направление для проводимых в Армении реформ системы образования и требует учета особенностей личности студента, таких как профессиональная идентичность и гендерная идентичность. В условиях современного общества образовательный ценз, который в прошлом обусловливал прежнее неравенство возможностей и обеспечивал мужское доминирование, перестал существовать и ограничивать женщин в возможности получения образования и профессиональной самореализации. Сегодня мужчины и женщины свободны при выборе профессии, и можно сказать, что предпосылки для успеха стали более равными. Это привело к постепенному выравниванию количества успешных мужчин и женщин в различных профессиональных сферах. Однако, следует отметить, что несмотря на развитие общества и активное участие женщин в производственной деятельности, по сей день существует представление о «мужских» и «женских» профессиях, которое формируется на основе гендерных стереотипов и проявляется на различных ступенях образовательной системы. Гендерный подход в образовательной системе подразумевает анализ степени интегрированности гендерных отношений в организацию педагогического процесса и внедрение гендерной проблематики в текущий процесс реформы образования. Исследования гендерных особенностей профессиональной идентичности весьма малочисленны. В большинстве случаев, при изучении гендерных особенностей профессиональной направленности и различий в степени представленности мужчин и женщин в различных профессиях, исследователи обращаются к изучению различий в способностях мужчин и женщин. Мы же обращаемся к изучению возможных психологических причин этих различий и связи гендерной идентичности и профессиональной идентичности. В условиях модернизации системы образования в нашей стране изучение мотивации, направленности и гендерных особенностей профессиональной идентичности личности студентов является очень важным. Основываясь на вышеизложенном, нам представляется актуальным изучение гендерных особенностей профессиональной идентичности личности в системе высшего образования Армении. Գլոբալիզացման գործընթացի պայմաններում մեծանում է անձի նույնականության դերը, քանի որ հենց այն է թույլ տալիս մարդուն պահպանել իր ամբողջականությունը անդադար փոփոխվող աշխարհում: Անձի ձևավորված մասնագիտական նույնականությունը հանդիսանում է ինքնիրացման, մասնագիտական և անձնական կայացման, ինչպես նաև հաջողակ մասնագիտական գործունեության գրավականը: Սակայն պետք է նշել, որ չնայած հասարակության զարգացմանը և արտադրական գործունեության ոլորտում կանանց ակտիվ ներգրավմանը առայսօր գոյություն ունեն «տղամարդկանց» և «կանանց» մասնագիտությունների վերաբերյալ պատկերացումներ, որոնք ձևավորվում են գենդերային կարծրատիպերի հիման վրա: Մեր երկրում կրթական համակարգի արդիականացման պայմաններում անձի մասնագիտական նույնականության, մասնագիտական ուղղվածության և դրդապատճառների գենդերային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը շատ կարևոր է: Ելնելով վերաշարադրվածից՝ մենք արդիական ենք համարում Հայաստանի կրթական համակարգում անձի մասնագիտական նույնականության գենդերային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը: Գոյություն ունի փոխադարձ կապ անձի գենդերային նույնականության և մասնագիտական նույնականության միջև: Գոյություն ունի փոխադարձ կապ անձի գենդերային նույնականության և մասնագիտական ուղղվածության միջև: Գոյություն ունի փախադարձ կապ անձի սեռի և մասնագիտական նույնականության միջև: Հայաստանի կրթական համակարգում անձի մասնագիտական նույնականության գենդերային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը (մասնավորապես Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) Համալսարանի բարձրագույն կրթական համակարգում): Ելնելով դրված նպատակից առանձնացրել ենք հետևյալ խնդիրները` Նույնականության վերաբերյալ համապատասխան գիտական գրականության ուսումնասիրություն և վերլուծություն: Անձի մասնագիտական և գենդերային նույնականության զարգացման և առանձնահատկությունների դիտարկում: Էմպիրիկ աշխատանքների իրականացման համար մեթոդների ընտրություն: Մասնագիտական և գենդերային առանձնահատկությունների, ինչպես նաև մասնագիտական ուղղվածության և մոտիվացիոն ոլորտի գենդերային առանձնահատկությունների էմպիրիկ ուսումնասիրություն: Մասնագիտական նույնականության զարգացմանն ուղղված թրեյնինգային ծրագրի անցկացում: Նույնականության՝ որպես համալիր գործոնի դիտարկման հիման վրա, դուրս է բերվել փոխադարձ կապ գենդերային նույնականության, գենդերային դերերի և մասնագիտական կայացման միջև: Ստացված տվյալների հիման վրա դուրս է բերվել գենդերային նույնականության և մասնագիտական նույնականության, ինչպես նաև գենդերային նույնականության և մասնագիտական ուղղվածության միջև կապ: Ստեղծվել և փորձարկվել է մասնագիտական նույնականության զարգացման հոգեշտկող ծրագիր՝ ձևավորող թրենինգների հիման վրա: Within the process of globalization the role of person's identity increases, because it allows the person to preserve integrity in a constantly changing world. Person’s formed professional identity is the guarantee of self-actualization, professional and personal realization and successful professional activity. But despite the development of the society and active participation of women in economic activity, the idea about the existence of «male» and «female» jobs, which is based on gender stereotypes, has survived to this day. Within the reforms of educational system in our country, the research of gender aspects of individual’s professional identity, professional orientation and motivation is very important. Based on the above-mentioned, we consider the research of gender aspects of professional identity in the educational system of Armenia a topical issue. There is an interconnection between person’s professional identity and gender identity. There is an interconnection between person's gender identity and professional orientation. There is an interconnection between person's sex and professional identity. The research of gender peculiarities of professional identity within educational system of Armenia (particularly within the educational system of Russian-Armenian (Slavonic) University). Examination and analysis of scientific literature on gender and professional identity. Observation of person’s professional and gender identity and its development and peculiarities. Selection of the methods of empirical research based on the data, collected during the conduction of focus groups. Empirical research of professional and gender identity, as well as gender aspects of professional orientation and motivation. Conduction of professional identity development trainings with the students. Processing of data and drawing conclusions. Based on the consideration of identity as a complex phenomenon, an interconnection between gender identity, gender roles and professional realization has been established. Based on the collected data there has been found an interconnection between gender identity and professional identity and gender identity and professional orientation. There has been created and approbated a psycho-correcting program, based on the conduction of formation trainings.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Անձի մասնագիտական նույնականության գենդերային առանձնահատկությունները Հայաստանի կրթական համակարգում: Gender peculiarities of professional identity within educational system of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Վարդանյան Նունե Տիգրանի, Vardanyan Nune Tigran
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 14 Nov 2016 14:41
      Last Modified: 14 Nov 2016 17:05
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3767

      Actions (login required)

      View Item