Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը տարրական դպրոցում

Տոնոյան, Ալմաստ Լենդրուշի (2016) Սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը տարրական դպրոցում. PhD thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (29Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (3671Kb)

      Abstract

      Հասարակության կյանքում իրականացող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, բարոյական հարաբերություններում և արժենորմատիվային ոլորտում առկա տեղաշարժերը հանրակրթությանն առաջադրում են նոր խնդիրներ՝ կապված աճող սերնդի կողմից ազգային և համամարդկային փորձի յուրացման անհրաժեշտության, քաղաքացիական որակների ձևավորման, միջմշակութային հաղորդակցման, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հետ: Հանրակրթության դերն ու նշանակությունն արժևորվում են ոչ միայն աճող սերնդին անհրաժեշտ գիտելիքներով, կարողություններով, հմտություններով ապահովման, այլև աշխարհի, մարդկային փոխհարաբերությունների, մշակութային արժեքների նկատմամբ պատկերացումների և արժեքային կայուն կողմնորոշումների ձևավորման տեսանկյունից: Արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործում մեծ դեր և հնարավորություններ են վերապահված մայրենի և օտար լեզուների, մաթեմատիկայի արժեքային ներուժին: Անձի արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հիմնախնդիրը դիտարկվել է փիլիսոփայության, հոգեբանության, մանկավարժության, սոցիոլոգիայի տեսանկյուններից: Արժեքներին, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորմանը, այդ գործընթացի մարդասիրական և անձնակողմնորոշիչ ուղղվածությանը հետազոտություններ են նվիրել Ե.Վ. Բոնդարևսկայան, Ա.Դ.Դեյկինան,Ա.Ա. Լեոնտևը, Դ.Ա. Լեոնտևը, Վ.Վ. Կրաևսկին, Վ.Վ. Շչերբան Ն.Բ. Կռիլովան, Մ.Ս.Կագանը, Վ.Ա.Սլաստյոնինը, Կ.Ռոջերսը, Ռ.Ա.Մարդոյանը,Հ.Ս. Միքայելյանը և այլք: Կրթության արժեբանական մոտեցումները դիտարկվել են Լ.Վ. Թորգոմյանի, Ռ.Ս. Մարդոյանի, Ն. Ա. Աստաշովայի, Ն. Տ. Աբրամովայի, Ա. Ի. Դոնցովի, Ա. Վ. Կիրյակովայի, Ն. Դ. Նիկանդրովի, Վ. Ա. Սլաստյոնինի և այլոց աշխատություններում: Դպրոցականների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հոգեբանամանկավարժական տեսանկյուններն ու այդ գործընթացի առանձնահատկությունները հետազոտվել են Ն.Տ.Աբրամովայի, Ի.Ս.Արտյուխովի, Լ.Մ.Արխանգելսկու, Լ.Ի.Բոժովիչի, Ս.Ս.Բուբնովայի, Ա.Մ.Միրոնովի, Վ.Ն.Մյասիշչևի, Ս.Լ.Ռուբինշտեյնի, Վ.Ֆրանկլի, Հ.Ս.Միքայելյանի կողմից: Այնուհանդերձ մայրենի և օտար լեզուների ուսուցման գործընթացում կրտսեր դպրոցականների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հիմնախնդրի հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ առկա է հակասություն կրտսեր դպրոցականների՝ ուսուցման գործընթացում արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման անհրաժեշտության, մայրենի և օտար լեզուների արժեքային ներուժի շեշտադրման և այդ գործընթացի արդյունավետ իրականացման մեթոդական ոչ բավականաչափ մշակվածության միջև: Նշված հակասությունը պայմանավորեց տարրական դպրոցի կրթական համակարգում մայրենի և օտար լեզուների արժեկողմնորոշիչ առանձնահատկությունների հաշվառման, կրտսեր դպրոցականների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացի բովանդակային և գործնական կողմերի միասնության ապահովման ու մեթոդական համալիրի մշակման անհրաժեշտությունը: Հիմնախնդրի արդիականությունը, տեսականորեն և գործնականում ոչ բավականաչափ հիմնավորվածությունը պայմանավորեցին հետազոտության թեմայի ընտրությունը՝ «Սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը տարրական դպրոցում»: Политические, социально-экономические изменения в общественной жизни, перемены в нравственных отношениях и ценностно-нормативной сфере ставят новые задачи перед образованием, связанные с необходимостью освоения национальных и общечеловеческих ценностей, формирования гражданских качеств, межкультурной коммуникации, ценностных ориентаций. Прогрессивное развитие жизни диктует новые подходы к формированию ценностно-оценочного поведения к миру посредством овладения родного и английского языков, а такжеи математики. Роль общего образования ценна не только тем, что она дает необходимые знания, обеспечивает формирование умений и навыков, но и способствует развитию ценностных представлений и нравственных ориентиров подрастающего поколения. Современное развитие общего образования характеризуется гуманистической и культурологической направленностью содержания образования, что предполагает осознание человека как наивысшей ценности в поликультурном социуме. Обязательными компонентами общего образования становятся активизация взаимоотношений между людьми посредством межкультурной коммуникации, формирование ценностных ориентаций учащихся на основе знаний родного и английского языков и математики. Актуальность и не достаточная теоретическая и практическая обоснованность проблемы обусловили выбор темы исследования: «Формирование ценностных ориентаций младших школьниников». выявить, теоретический и экспериментально обосновать педагогические условия и методический комплекс эффективного формирования ценностных ориентаций младших школьников в процессе обучения родного и иностранных языков. Проанализировать философскую, психолого-педагогическую, методическую литературу по проблеме формирования ценностных ориентаций личности, охарактеризовать основные понятия исследуемой темы. Выявить сложившуюся ситуацию сформированности ценностных ориентаций младших школьников, определить критерии и уровни их харатеристики. Предложить и теоретически и экспериментально обосновать педагогические условия и методический комплекс формирования ценностных ориентаций младших школьников в процессе обучения родного и иностранных языков. Разработать педагогическую модель эффективного осуществления процесса формирования ценностных ориентаций младших школьников. Проанализированы и систематизировано представлены философские и психолого-педагогические теории и подходы формирования ценностных ориентаций младших школьников, рассмотрены принципы классификации ценностей. Разработана и теоретически, и экспериментально обоснована педагогическая модель формирования ценностных ориентаций младших школьников. Предложены педагогические условия и методичесий комплекс эффективного осуществления процесса формирования ценностных ориентаций младших школьников в процессе обучения родного и иностранных языков. Определены уровни сформированности ценностных ориентаций младших школьников и критерии, характеризующие эти уровни. Определены основные понятия по проблеме исследования: “ценность”, “ценностные установки”, “ценностные ориентации”, “ценностные представления”, “ценностные взаимоотношения”. Теоретически обоснованы дидактические подходы формирования ценностных ориентаций младших школьников: использование соответствующих методов и форм обучения, учет возрастных особенностей школьников, активизация учебных мотивов и познавательных интересов. Обоснованы принципы и методические подходы применения ценностно-ориентированных текстов и заданий. Теоретически обоснованы наиболее эффективные методы и средства формирования ценностных ориентаций младших школьников в условиях личностно-ориентированного обучения. Разработана и экспериментально обоснована методика формирования ценностных ориентаций младших школьников, основанная на применении ценностного содержания тематики, учебных заданий и упражнений. Разработанные нами методы формирования ценностных ориентаций младших школьников могут применяться в процессе создания учебных пособий, учебников, методических пособий, а также для повышения методического опыта учителей на курсах переподготовки. Разработанные методические материалы будут полезны также в дошкольных и других образовательно-воспитательных учреждениях, в формировании ценностных ориентаций детей данной возрастной группы. Диссертация состоит из введения, двух глав, заключения, списка использованной литературы. Объем диссертации состовляет 166 компьютерных страниц, содержит 14 таблиц, 10 диаграмм и 1 схему. The political, socio-economic changes implementing in the society, the existing changes in moral relations and value-normative sphere propose new problems to general education which are connected to the national and worldwide experience adoption importance by the growing generation, to the civil quality formation, to the intercultural communication and value orientations formation. The progressive developments of life dictate new approaches to the value estimating treatment formation and also to the world through mastering Mathematics, Native and Foreign Languages. The role and significance of general education are estimated not only by providing the growing generation with knowledge, ability and skills, but also with the imagination about the world, human relationships, cultural values and stable orientations formation viewpoints. The present developments of general education are described by the humane and culturological direction of education content, which surmises the person to be the highest value realisation in multicultural society. Through intercultural communications the activation of intercommunication among people, the learners’ value orientations formation on the basis of knowledge of Mathematics, Native and Foreign Languages become the compulsory component in general education. The relevance of the problem and not sufficient elaboration in Pedagogy and practice arose the topic of the research: “The Learners’ Value Orientations Formation in Elementary School” The aim of the research is to suggest, to substantiate theoretically and through experiment, the pedagogical conditions and the methodical complex of the effective formation of the junior students’ value orientations in the teaching process of Native and Foreign Languages. To achieve the goal of the research the following objectives are set forth: To do philosophical, psycho-pedagogical, methodical literature analysis related to the person’s value orientations formation problem and to describe the main ideas related to the topic of the research. To reveal the current condition of the junior students’ value orientations formation, to define the levels and the criteria characterizing them. To suggest and to substantiate, through theoretical and experimental ways, the learners’ value orientations formation pedagogical conditions and complex of methods in the teaching process of Native and Foreign Languages in elementary school. To work out the effective realization of the pedagogical model of the junior students’ value orientations formation process. The philosophical and psycho-pedagogical theories and approaches related to the individual’s value orientations formation were analysed and systematized. The principles of values classification were described as well. The pedagogical model of the junior students’ value orientations formation was worked out theoretically and practically. The pedagogical conditions and complex of methods of the effective realization of the learners’ value orientations formation process were suggested and defined through experiment in the teaching process of Native and Foreign Languages. The junior students’ value orientations formation levels and the criteria characterizing them were defined. The main ideas related to the problem of the research were specified: “Value”, “Value Position”, “Value Orientations”, “Value Imagination”, “Value Relationship” The junior students’ value orientations formation didactic approaches such as: the use of the equivalent ways and methods of teaching, the calculation of the students’ age peculiarities, the activation of the educational motivations and cognitive interests were theoretically substantiated. The principles and methodical viewpoints of the use of value orienting texts and tasks were substantiated. The pedagogical conditions of the effective implementation of the junior students’ value orientations formation process were theoretically substantiated in the conditions of the person orienting teaching. The method of the junior students’ value orientations formation based on the use of value content themes and educational exercises and tasks was worked out and substantiated. The junior students’ value orientations formation methods worked out by us can be used in the process of creating manuals, textbooks, methodical guides, as well as, in the retraining process for the enrichment of the teachers’ methodical experience. The worked out methodical materials can be useful in preschool and other educational institutions for the same age children in the process of value orientations formations. The structure of the research consists of introduction, 2 chapters, conclusion and bibliography. The body of the research is 166 computer pages, including 14 tables, 10 diagrams and 1 scheme.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Формирование ценностных ориентаций учащихся в начальной школе. The learners’ value orientations formation in elementary school.
      Uncontrolled Keywords: Тоноян Алмаст Лендрушовна, Tonoyan Almast Lendrush
      Subjects: Pedagogy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 15 Nov 2016 15:07
      Last Modified: 15 Nov 2016 15:07
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3774

      Actions (login required)

      View Item