Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հացահատիկի արտադրության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնահարցերի լուծման ուղիները ՀՀ Շիրակի մարզի օրինակով

Գրիգորյան, Նարեկ Կարենի (2016) Հացահատիկի արտադրության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնահարցերի լուծման ուղիները ՀՀ Շիրակի մարզի օրինակով. PhD thesis, Հայասատանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (656Kb)
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (1734Kb)

      Abstract

      Պարենային հիմնախնդրի կարգավորման հիմքում դարեր շարունակ ավանդաբար դրվել է հացահատիկի արտադրության զարգացումը: Տնտեսական հարաբերությունների արմատական վերափոխումների պարագայում պարենային ապրանքների, այդ թվում հացահատիկի, շուկայում ձեռք բերվեցին էական նվաճումներ, սակայն և հետագա զարգացման համար ձևավորվեցին նոր սպառնալիքներ: Գյուղատնտեսական արտադրության կենտրոնացման և համակենտրոնացման մակարդակի խիստ անկման, վարման գիտական համակարգի փլուզման, բնառեսուրսային ներուժի օգտագործման պայմանների վատթարացման և նյութական ան¬բավարար ապահովվածության պարագայում 1988 թ. լավագույն տարվա նկատմամբ 2014-2015 թթ. արձանագրվեցին գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի, այդ թվում` հացահատիկի, բանջարեղենի, կարտոֆիլի, պտուղների, խաղողի, կաթի արտադրության ավելացման էական ձեռքբերումներ: 2000-2014 թթ. մանրածախ ապրանքաշրջանառության մեջ պարենի տեսակարար կշիռը 72-ից` 59-ի, իսկ հացահատիկինը` 42-ից` 23 %-ի իջնելու պարագայում պարենային ապրանքների ներքին ապ-րանքաշրջանառության ծավալը 302-ից հասավ 865, այդ թվում հացահատիկինը` 173-ից` 340 մլրդ. դրամի: Պարենային ապրանքների մեջ հացահատի¬կի տեսակարար կշիռը 57-ից իջավ 39 %-ի : Հացահատիկային տնտեսությունը առաջիկայում ևս կմնա ՀՀ տնտեսության, այդ թվում` ագրարային ոլորտի, զարգացման ռազմավարության գերխնդիրը: Մինչդեռ ձեռքբերումներն ամրագրված չեն ճյուղի հետագա զարգացման երաշխիքներով: Հե¬տա-զոտություններով ապացուցված է, որ ձևավորված սպառնալիքներից առավել հատկանշական են հացահատիկի արտադրության կենտրոնացման և համակենտրոնացման մակարդակի անկումը, փլուզվող տեխնիկական պարկը, վարման գիտատեղեկատվական համակարգի և միջազգային նորամուծությունների ներդրման հնարավորությունների ցածր մակարդակը , գիտական ապահովման ծառայությունների հնաոճությունն ու ցածր արգասաբերությունը, հավելյալ արդյունքի վերաբաշխման տնտեսական լծակների անկատարությունը, տեղեկատվության խիստ պակասը, դրա մատչելիության ու արժանահավատության ցածր մակարդակը, արտաքին շուկայից կախվածության բարձր մակարդակն և այլն: Դրանց լուծումների արդյունավետ տնտեսական մեխանիզմների առաջադրումը պայմանավորել է հետազոտության արդիականությունն ու հրա¬տապությունը: В основе решения продовольственной проблемы традиционно ставилось развитие производства зерновых. В условиях коренных преобразований экономических отношений, на рынке зерна были достигнуты значительные успехи, однако и для дальшейнего развития отрасли сформировались новые препятствия. Наиболее весомыми из них являются: низкий уровень концентрации и централизации производства, разрушающийся технический парк, отсутствие научной системы ведения хозяйства, низкий уровень возможностей внедрения мировых научных достижений, несовершенность экономических рычагов перераспределения прибавочного продукта, недостаток информированности, низкий уровень ее доступности и достоверности, высокая степень зависимости от внешнего рынка и т.д. Предложение эффективных экономических механизмов решения перечисленных проблем обусловило актуальность и важность исследования. Целью исследования явилось выявление препятствий, сформировавшихся в сфе¬ре производства зерновых, оценка их весомости, а также предложение механизмов их решения. Приоритетные задачами исследования: Выявление возможностей увеличения производства и его устойчивого развития, оценка ресурсного потенциала, С точки зрения национальной безопасности и возможностей развития зернового хозяйства обоснование целесообразности альтернативы ввоза 400-450 тыс. т зер¬на на сумму 160-170 млн. дол. и производства его в республике, В рамках предусмотренных на 2020 и 2025 гг. программ развития сельского хозяйства обоснование возможностей и эффективности вовлечения в зерновое про¬из¬водство части выведенной из сельскохозяйственного использования пашни, Эквивалентность интересов всех звеньев в цепочке «производствореализация» зерновых, С точки зрения научной системы ведения отрасли обоснование целесообразности и эффективности инвестиций, требующихся для централизации и концентрации производства зерновых, Обоснование необходимости внедрения новой финансово-экономической стратегии стимулирования землепользования и производства зерновых в горных, высокогорных и приграничных хозяйствах и т.д. The development of grain production has traditionally been in the basis of regulation of food issue for centuries. In case of radical transformations of economic relations significant achievements were reached in the grain market, but new obstacles were formed for further development of branch. The most serious among them are the low level of centralization and concentration of grain production, collapsing technical park, the absence of scientific system of farm management, the low level of implementation opportunities of the worldwide scientific achievements, inadequacy of the economic levers of redistribution of surplus product, lack of awareness, the low level of its availability and reliability, high level of dependence on the external market, etc. The offer of effective economic mechanisms to solve listed problems has conditioned the relevance and importance of this research. The aim of the research is to reveal the obstacles formed in the field of grain productions, assessment of their stringency as well as offer of solution mechanisms. The priority tasks of the research include: The identification of opportunities for increasing grain production and its sustainable development, the evaluation of the resource potential; The justification of the alternative of importing 400-500 thousand tons of grain costing 160-170 million USD or the expediency substatiation of producing grain in the country from the viewpoint of national security and oppotunities of grain economy development; The justification of the opportunities and rationale of involvement of the part of the abandoned arable lands into grain production within the framework of projects of increase in sowing areas and structural changes planned for 2020 and 2025; The equivalence of the interests of all links in the “production-realization” chain of grain production; The justification of expediency and efficiency of investments required for the centralization and concentration of grain production from the viewpoint of the management of scientific system of the sector; The justification of the necessity of investing new financial and economic strategy enhancing land use and grain production in borderline, remote and highly mountainous farms, and so on. The subject of the research was grain economy of RA Shirak marz where about 1-4 of total grain production is centralized.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Пути развития и повышения экономической эффективности производства зерна на примере Ширакского марза РА. Ways of development and boosting economic effeciency of grain production on the example of RA Shirak marz.
      Uncontrolled Keywords: Григорян Нарек Каренович, Grigoryan Narek
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 Nov 2016 15:44
      Last Modified: 17 Nov 2016 17:13
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3781

      Actions (login required)

      View Item