Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի բայի դիմավոր ձևերի զուգադրական-տիպաբանական քննություն

Մուրադյան, Լուսինե Զոհրակի (2016) Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի բայի դիմավոր ձևերի զուգադրական-տիպաբանական քննություն. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (228Kb)

    Abstract

    Ատենախոսության մեջ համաժամա-նակյա մոտեցմամբ ներկայացրել ենք հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի դիմավոր բայի տիպաբանական առանձնահատկությունները՝ ըստ բայի քերականական կարգերի, զուգադրել և նշել դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները: Մեր նպատակն է եղել կատարել ոչ միայն լեզվի տիպին բնորոշ, այլև ոչ բնորոշ առանձնահատկությունների քննություն, օրինակ՝ հայերենի խոնարհման համակարգում քերականական նոր իմաստի արտահայտության համար, բայաձևի բաղադրիչների կցումից բացի, ո՞ր եղանակն է առավել հաճախադեպ՝ բառի ներքին թեքո՞ւմը, թե՞ բառ-մասնիկների կիրառությունը, ռուսերենում՝ բաղադրիչների կցո՞ւմը, թե՞ բառ-մասնիկների կիրառությունը, անգլերենում՝ բաղադրիչների կցո՞ւմը, թե՞ բառի ներքին թեքումը: Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի լեզվական տիպերի վերլուծության ժամանակ կիրառել ենք զուգադրական ուսումնասիրության երեք հայտնի մեթոդները՝ զուգադրական հիմունքի սահմանում, զուգադրական մեկնաբանություն, տիպաբանական բնութագիր: Նախ սահմանել ենք երեք լեզուներում բայ խոսքի մասը՝ ըստ քերականական կարգերի, ապա քննության առել բայի դիմավոր ձևերը: Հայերենի տվյալները հիմք են բացահայտելու զուգադրվող մյուս լեզուներում լեզվական իրողությունների և՛ ընդհանրությունները, և՛ տարբերությունները: Զուգադրության արդյունքի հիման վրա մեկ ընդհանուր սկզբունքով կազմել ենք դիմավոր բայերի բանաձևերը և ըստ վերջիններիս կազմության ձևի՝ զուգադրվող երեք լեզուների տվյաները ենթարկել տիպաբանական վերլուծության: Այնուհետև ներկայացրել ենք տվյալ լեզվական տիպի բնութագիրը, այն է՝ խոնարհված ձևերի կազմության ժամանակ այս կամ այն լեզվում ինչ չափով է արտահայտված թեքականության, կցականության և անջատականության հատկանիշը: Եղանակի քերականական կարգի քննությունը կատարել ենք բանաձևերի կազմության մեթոդով, թեև ուսումնասիրության նպատակը բանաձևեր կազմելը չէ, այն ընդամենը միջոց է դիմավոր բայն ըստ բաղադրիչների վերլուծելու: Цель диссертации с точки зрения синхронии - представить типологические особенности армянского, русского и английского языков, сопоставить по грамматическим категориям и выявить особенности и различия этих языков. Цель диссертации не только выявление типологических оссобеностей одного языка, но и не типичные оссօбенности языков, например, в системе спряжения армянского языка для выражения нового граматического значения, какой способ более распространен кроме агглютинации, изолирование или флексия, в русском-агглютинация или использование слов-частиц, а в английском-агглютинация или фузия? Во время преподавания трех типов языков- изолирующие, агглютинативные, флективные, типологические особенности выявляются при помощи примеров двух самых распространенных языков в Армении, это-русский и английский. Но до сегодняшнего дня нет всестороннего исследования, которое может служить как образовательное исследование типологических особенностей спряжения глаголов трех языков методом сопоставления. Научная новизна и практическое значение. В языкознании нет полного синхронного иследования трех разных лингвистических типов-армянского, русского и английского языков. Впервые делается попытка одним общим принципом сопоставить спрягаемые глаголы трех по разному типу языков, создать типологические формулы этих глаголов, сопоставить и выявить типологические особенности и различия, а так же на основе сходств и различий делать процентный анализ изолирующих, агглютинативных, флективных черт сопоставляемых языков. Исследуемый материал диcсертации - анализ грамматических категорий трех сопоставляемых языков. Основные характерные черты языкового типа представлены анализом категории наклонений. Предметом исследования являются не только языковые всеобщности, но и различия. Диссертация состоит из введения, двух глав, заключения, списка использованной литературы и приложения. Исследование состоит из 147-и страниц. Сначала на основе морфологических категорий мы сопоставили особенности спрягаемых глаголов трех по типу языков, после этого исследовали только те особенности каждого из сопоставляемых языков, которые не выявляются в двух других сопоставляемых языках. The aim of the dissertation is to represent the typological features of the Armenian, English and Russian languages in synchronous approach, to contrast the grammatical categories and to reveal the characteristic features and differences of the languages under study. The aim of the dissertation is not only the detection of typical features of one language, but also that of the non typical features, for example, in conjugation system of Armenian language except agglutination, which method is more common method for expressing a new grammatical meaning, isolation or flection, in Russian-agglutination or isolation, and in English language-agglutination or flection? The modernity of the thesis. While lecturing about three types of languages- agglutinative, flective and isolative, typological features are identified with the help of examples of two most widely spoken languages in Armenia- Russian and English languages. But till now there isn't a comprehensive study, which can serve as an educational research of typological features of verb conjugation of three languages by means of their contrastive analysis. Scientific newness and practical value. In linguistics there isn't full simultaneous study of Armenian, Russian and English-languages belonging to three different linguistic types. For the first time in a common principle we are trying to comparate the conjugate verbs on three different types of languages, to create the typological formulas of these verbs, to comparate and to reveal the typological features and differences and on the basis of similarities and differences do numeral and rate analyses of agglutinative, flective and isolative characters of the three languages under comparison. The study material of dissertation. The study material of dissertation is grammatical categories of comparative languages. The tipological features are presented by analysis of grammatical category of mood. The subject of the study are not only the generalities, but also differences. The dissertation consists of an introduction, two chapters, conclusions, bibliography and appendices. The research consists of 147 pages. At first on the basis of morphological categories we comparate the features of conjugated verbs of three types of languages, after which we examine only those features of each of the compared languages, which are not detected in the other two languages being compared. The introduction presents typological features of three languages under comparison-Armenian, English and Russian, respectively as an agglutinative, flective and isolative structure of the language, and there are indicated linguistic features of three types, on the basis of which analysis of conjugate verbs was performed in the first and in the second chapters.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Сопоставительно-типологический анализ спрягаемых глаголов армянского, английского и русского языков. Comparative-typological analysis of Armenian, English and Russian conjugated verb.
    Uncontrolled Keywords: Мурадян Лусине Зограковна, Muradyan Lusine Zohrak
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 28 Nov 2016 16:23
    Last Modified: 28 Nov 2016 16:23
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3808

    Actions (login required)

    View Item