Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-մշակութային հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Գալստյան, Միհրան Վարդգեսի (2016) Աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-մշակութային հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. Doctor of Sciences thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (326Kb)
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (82Mb) | Preview

      Abstract

      XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների, հաղորդակցության տեխնոլոգիաների զարգացման, տնտեսության համաշխարհայնացման, պատերազմների, ներգաղթի մոդելում տեղի ունեցող փոփոխությունների հետևանքով բնակչության միջպետական տեղաշարժերր ողջ աշխարհում րնդգրկել են մեծ մասշտաբներ' ներառելով բազում էթնիկ հանրույթներ և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներ: Միգրացիան իր անմիջական ազդեցությունն է թողնում տնտեսական, քաղաքական, միջէթնիկ հարաբերությունների վրա և դառնում սոցիալ-մշակութային փոփոխությունների կարևոր գործոն: Հետխորհրդային Հայաստանի առջև ծառացած կարևոր հիմնախնդիրներից է զանգվածային արտագաղթր սոցիալ-տնտեսական, էթնոժողովրդա- գրական և մշակութային հետևանքներով: Պատմական հայրենիքր կորցրած և բռնագաղթ տեսած հայ ժողովրդի համար արտագաղթի երևույթր տագնապահարույց է և մեր օրերում խոր ու համակարգային վերլուծության կարիք ունի: Օրեցօր աճող բնակչության աշխատանքային միգրացիան, որպես Հայաստանից արտագաղթի կարևոր գործոն, նոր երևույթ չէ. այն ուղեկցում է հայ էթնոսին իր պատմական զարգացման ողջ րնթացքում: Աշխատանքային միգրացիան ժամանակակից հայկական հասարակությունում րնդհանուր առմամբ արժևորվում է որպես տնտեսական և ժողովրդագրական երևույթ, իսկ անհատի, րնտանիքի, էթնոսի և հասարակության մակարդակով պատշաճ ուշադրության չեն արժանանում երևույթի էթնոմշակութային և սոցիալական հետևանքներր: հետևաբար, Հայաստանի համար արդիական են նաև միգրացիայի հետևանքով առաջ եկած այդ իրողությունների ուսումնասիրությունր և հետագա կարգավորման առումով տեսական ու գործնական նոր մոտեցումների մշակումր: Աշխատանքային միգրանտներր, երկար տարիներ ապրելով և աշխատելով այլէթնիկ միջավայրում, շփվելով տեղի բնակչության հետ, կրում են մշակութային որոշակի ազդեցություն: Այդ առումով արդիական հիմնախնդիր է, թե միգրացիան ինչ ազդեցություն է թողնում նրանց մշակույթի, լեզվի, ինքնագիտակցության վրա, և այդ ոլորտում ինչ համամասնության մեջ են բուն էթնիկ ու փոխառված մշակութային տարրերր: Մյուս կողմից միգրանտներն արտահանում են իրենց մշակութային արժեքներր, քանի որ նրանք միայն լոկ տեղաշարժվողներ չեն. սոցիալական հարաբերությունների և ինստիտուտների մի համակարգից տեղափոխվում են մեկ այլ սոցիալ-մշակութային նոր միջավայր: Основная цель диссертации выяснение на основе сравнительного анализа результатов этно-социологических исследований и полевых этнографических материалов советского и постсоветского периодов этнокультурных и социальных изменений, которые оказывает трудовая миграция из Армении на мигрантов, их семьи, этнос и общество. Анализ материалов свидетельствует, что в досоветский период отходничество стимулировало территориальную подвижность населения Армении, формирование у него новых социально-культурных ценностей и способствовало процессу скорейшего распада устоев патриархального гердастана. В советский период отходничество оказало непосредственное влияние на социальную структуру, экономические и социально-культурные отношения сельских по¬селений Армении, став важным фактором отражения новых явлений. Среди них отметим этнодемографические, социально-профессиональные и половозрастные изменения, происходящие в материальной, духовной и соционормативной культуре в целом ряде регионов городского и сельского населения Армении. В отличие от советского периода, когда отходничество имело ярко выраженный сезонный характер и охватывало в основ¬ном население горных и предгорных районов, в постсоветский период отходничество имеет продолжительный характер, и в нем участвует городское и сельское население почти всех марзов Армении. В контексте советского и постсоветского периода определенные изменения наблюдаются в причинах трудовой миграции, ее этническом, социально-профессиональном и половозрастном составе. В советский период более низким было участие армянских женщин в этом процессе, а среди мужчин высокий процент составляли представители с средне-специальным образованием. В постсоветский период, напротив, не только возросло число женщин, но и трудовых мигрантов с высшим образованием. Специфика структуры армянских семей, а также ряда национальных меньшинств Армении (в частности, наличие двух-трех поколенных семей, проживающих под одной крышей) способствовала формированию у них определенного миграционного поведения и трудовой миграции сразу нескольких членов семьи трудоспособного возраста. Если в советский период группы трудовых мигрантов формировались по родственному и территориальному принципу, то в постсоветский период родственный институт по своим показателям уступил место смешанным, не основанным на родстве группам, а также увеличению числа выезжающих самостоятельно. Основным на¬правлением трудовой миграции из Армении всегда была РФ. Главными причинами этого являются отсутствие визового режима, знание (русского) языка, общность культурных черт, а также наличие многочисленной армянской диаспоры. Высокий уровень безработицы в Армении считается важным фактором трудовой миграции, однако она приобретает действенный характер только благодаря сформировавшимся в диаспоре этническим социальным сетям. Для определенной части мигрантов они сокращают не только риски и расходы, связанные с переездом, но и способствуют их интеграции в иноэтническую среду, контролю поведенческих норм, преодолению внешнего давления. Материалы исследования свидетельствуют, что средства, заработанные в результате трудовой миграции, подавляющее большинство и сельских, и городских мигрантов, в том числе и представители национальных меньшинств, в наши дни в основном направляют на удовлетворение необходимых потребностей семьи; по сравнению с советским периодом сократились расходы, связанные со строительством дома и брачно-свадебными обрядами. The main aim of the dissertation is to explore the ethno-cultural and social transformations and consequences of labour migration on the level of migrants, their families, the ethnos as well as society. The dissertation is based on the comparative analyses of ethno-sociological research results and ethnological field materials conducted in Soviet and post-Soviet period. The analyses of these materials showed that post-Soviet emigration promoted the mobility of Armenian population, the development of new socio-cultural values, as well as it contributed to the acceleration of the destruction process of patriarchal family structure that existed in Armenian reality. The post-Soviet emigration had its effects on the social, economic structure as well as on socio-cultural relations of Armenian rural areas. Thus, it became an essential factor for the manifestation of a new reality, such as:the transformation of ethno-demographic, socio¬professional and gender-aged structure as well as material, spiritual, cultural and socio-normative changes in the society. The Soviet period of emigration had a marked seasonal character. Additionally, it was driven mainly by inhabi¬tants of Armenian mountainous and foothill regions. The post-Soviet emigration had a long-lasting characterand was driven by the inhabitants of nearly all the regions, both urban and rural areas. In the context of Soviet and post-Soviet emigration some changes were observed among the reasons of labour migra¬tion as well as among the structure of ethnic, socio-professional, gender-aged and educational characteristics. In Soviet period the share of emigrant women was law, while among men there was a high percentage of those having sec¬ondary-vocational education. In post-Soviet period, in contrary,not only the number of women was increased but also the number of labour migrants hav¬ing higher education. The peculiarities of the family structure of Armenians and some ethnic minorities (particularly the presence of two or three generations living in one household) contributed to the development of migration behaviour and to the emigration of some workable aged people. If during the soviet period labour migrants' groups were formed based on kinshipand territorial bases, in post-Soviet period the factor of kinshipwas replaced with non-kinship principle, as well as there was an increase of the number of people emigrating individu¬ally. The main flow of labour migration has always been directed to the Russian Federation. The main reason has been the absence of demands for visa, lan¬guage skills, common cultural characteristicsas well as the presence of a large Armenian community. The high level of unemployment in Armenia is an impor¬tant factor for labour migration. However, these factors are being realized only thanks to ethnic social networks formed abroad. Social network is an important mean for enabling and involving new labour migrants and for making the migra¬tion decision. These not only decrease the costs and risks of migration but also contribute to the integration to the new environment, easier control of behav¬ioural norms and reduction of external pressure. The results of the research indicate that both rural and urban population as well as ethnic minorities direct earned money to meet their prior family needs. Compared to the Soviet period costs associated with the construction of housing and marriage results were reduced. Part of them also covered educational and health costs of the family members. Depending on the duration of labour migration, the age and educational level of a migrant, as well as level of interaction with other –ethnics they invest new cultural elements in their everyday life both in the host-society and in their home country. Migration has become a source of formation of a new cultural and educational capital both for ethnic Armenians and for national minorities settled in Armenia.It has become also an important source for the development of ethnic-entrepreneurship in other-ethnic environment. Labour migration is an important challenge for thestability of a family and for the transformation of its structures.Compared with the average index of the republic, the rate of divorces is high among labour migrants. Labour migration contributes to the increase of permanent emigration trends from Armenian as well as increase of the number of children born abroad.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Социально-культурные проблемы трудовой миграции Республики Армения. Socio-cultural issues of labour migration in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Галстян Мигран Вардгесович, Galstyan Mihran V.
      Subjects: History
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 01 Dec 2016 13:08
      Last Modified: 28 Mar 2017 14:34
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3823

      Actions (login required)

      View Item