Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մարդու իրավունքների իրավական կարգավորման զարգացումը Հայաստանի երեք Հանրապետություններում

Շախպարյան, Լևոն Գագիկի (2014) Մարդու իրավունքների իրավական կարգավորման զարգացումը Հայաստանի երեք Հանրապետություններում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (337Kb)

    Abstract

    Մարդու իրավունքների իրավական ինստիտուտի պատմական զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը արդիական է, ինչը պայմանավորված է դրա քաղաքական, ճանաչողական, կիրառական և դաստիարակչական նշանակությամբ։ «Մարդու իրավունքների տեսությունը և պրակտիկան ունեն երկար և ուսուցողական պատմություն։ Մարդու իրավունքների արդի հարցադրումն իր ողջ նորությամբ և առանձնահատկություններով, որ պայմանավորված են համաշխարհային քաղաքակրթության արդի մակարդակով ու բնութագրով, հենվում են մարդկության հարուստ նախորդող փորձի վրա՝ ամենից առաջ մարդկանց հասարակական ու պետական կյանքի կազմակերպման իրավական ձևերի, նրանց սոցիալական հարաբերությունների կարգավորման իրավական եղանակների ոլորտում»1։ Վ. Ներսիսյանցի այս միտքը գալիս է հաստատելու, որ մարդու իրավունքները սոցիալպատմական բնույթ ունեն, և ինչպես իրական իրավական կարգավորման համակարգում, այնպես էլ իրավական մտքի (տեսության) պատմության մեջ մարդու իրավունքներն ունեն իրենց նախորդող ծիլերը և նախադրյալները։ Համընդհանրությամբ հանդերձ մարդու իրավունքների իրավական պրակտիկան և գաղափարական-տեսական մակարդակը տարբեր ժողովուրդների ու ազգերի պետաիրավական պատմության մեջ ունեն իրենց առանձնահատկությունները և տարբերվող ժամանակագրությունը։ Հայաստանը ներկայումս գտնվում է անցման շրջանում, երբ կայացման գործընթացում են քաղաքացիական հասարակությունը, իրավական պետությունը։ Այդ գործընթացում կարևոր նշանակություն են ձեռք բերում մարդու իրավունքների կարգավորման հարցերը՝ որպես տնտեսական, քաղաքական և իրավական համակարգերի բարեփոխումների պայման և միաժամանակ երաշխիք։ Այս պայմաններում հատուկ նշանակություն է ձեռք բերում մարդու իրավունքների սահմանադրական զարգացման պատմության իմացությունը, քանի որ ցանկացած երևույթ կարող է անկողմնակալ ճանաչվել ու դրա հիման վրա զարգացվել միայն իր պատմական զարգացման հիմնական օրինաչափությունների իմացության, ինչպես նաև անցյալի սահմանադրական կարգավորման դրական ու բացասական կողմերի վերհանման, դրա փորձի տեսական արժեքավորման դեպքում։ Исследование закономерностей исторического развития института прав человека актуально, что обусловлено ее политическим, познавательным, прикладным и воспитательным значением. Несмотря на всеобщность, юридическая практика прав человека и идейно-теоретический уровень в истории различных народов и стран имеют свои особенности и отличающуюся хронологию. Хронологическая рамка исследования, обусловленная степенью научного исследования темы, включает в себя вопросы формирования и развития правового института прав человека в новейший период истории Армении: Первая Республика Армения (1918 – 1920 гг.), Советская Республика Армения (1920 – 1990 гг.), Третья Республика Армения (1990 – 1995 гг.). В этом развитии нет последовательности. Особенность политико- государственного развития состоит в том, что правовая система и институт прав человека у каждой из трех республик сама по себе отрицала предыдущую систему. В каждой из республик в основе правового статуса человека лежали концептуальные подходы, которые обуславливали юридическое содержание прав человека и гражданина с противоположных позиций. В первой республике Армения вопросы прав человека исследовался согласно идеологическим и нормативным предпосылкам его становления. Исследовались нормативные стороны правовой системы первой Республики Армения, оценивался республиканский институт прав человека во всемирном историко-политическо контексте, политическое позиции парламентских партий по отношению к вопросу прав человека, общие общественные условия, которые играли решающую роль в формировании этого института. На этой основе были представлены содержание регулирования отдельных прав и свобод, обязанностей человека в Первой Республике Армения, анализировано их правовое содержание. Исследование правового статуса института граждан в советский период строилось так, чтобы не было повторений, и проведенное исследование дополняло уже имеющиася исследования. По этой причине для определения предмета исследования в основу была принята не методология формально-юридического анализа прав человека, а осмысление советского института с позиций либеральной концепции и международных критерий прав человека. The study of the Human Rights Legal Institute's historical development pattern is topical due to its political, cognitive, applied and educational meaning. Besides being universal, the Human Rights legal practice and ideological-theoretical level have their features and notable chronology in the legal history of different peoples and nations. The chronological circle conditioned by the topic's scientific research degree embraces the main issues of the Human Rights Legal Institute's formation and development in the latest period of the three Republics of Armenia: the First Republic of Armenia (1918-1920); the Soviet Republic of Armenia (1920 - 1990) and the Third Republic of Armenia (1990 - 1995). There is no succession in that development. The main feature of political and state development is that each Republic's legal system and Human Rights Legal Institute have refuted the previous one. In each Republic conceptual approaches have been basis for the legal status of a person that lead to the legal content of a person and citizen rights and freedoms from the opposite positions. In the first Republic of Armenia the Human Rights' main issue has been researched with the prerequisites of its ideological and normative development. The normative sides of the First Republic of Armenia have been researched, the Republican Institute of Human Rights in the world historical and political context; the political attitude of the parliamentary parties towards the main issue of human rights; the general social conditions of decisive importance for that institute's formation have been assessed. Based on it the legal regulations of human separate rights, freedoms and obligations in the First Republic have been introduced and their legal content has been analysed. The research of the institute of the Soviet Armenia's period citizen's legal status has been built in a way for there is no repetition and for the research being carried out to accomplish the already existing researches. For that reason the Soviet Institute's meaning from the positions of human rights' liberal concept and international standards has been chosen as a starting point instead of the methodology of citizen rights' formal and legal research. The Human Rights' socialistic concept and the main issues of its legal regulation in the Soviet Armenia have been researched from that starting point, carrying out constitutional normative provisions and the current-routine factual condition's comparative research, including Armenia's sovietization process and the implementation of human's status socialistic concept, the development of citizen rights and obligations range in different stages of Soviet Armenia's constitutional legislation.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Развитие правового регулирования прав человека в трех Республиках Армении. The human rights legal regulation development in the three Republics of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Шахпарян Левон Гагикович, Shakhparyan Levon G.
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 05 Dec 2016 14:18
    Last Modified: 05 Dec 2016 14:18
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3872

    Actions (login required)

    View Item