Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հակամրցակցային համաձայնությունների կարգավորման իրավական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Թավադյան, Արսեն Աշոտի (2014) Հակամրցակցային համաձայնությունների կարգավորման իրավական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (241Kb)

    Abstract

    Ազատ շուկայական հարաբերություններն անհնար է պատկերացնել առանց տնտեսվարող սուբյեկտների միջև մրցակցության: Սուր մրցակցությունը ստիպում է գործարարներին փորձել արտադրել առավել որակով արտադրանք առավել ցածր գնով, ինչը, իր հերթին, հանգեցնում է տեխնոլոգիական առաջընթացին, հումքի խնայողության, ապրանքների բաշխման ուղիների օպտիմալիզացման: Մրցակցային պայքարը, սակայն, երբեմն ձեռք է բերում այնպիսի ձևեր, որոնք վնաս են հասցնում և′ տնտեսությանը, և′ սպառողներին: Մրցակցային պայքարի այդպիսի արգելված ձև է նաև հակամրցակցային համաձայնությունների կայացումը: Հատկանշական է, որ զարգացած տնտեսություն ունեցող երկրներում պայքարը հակամրցակցային համաձայնությունների դեմ հանդիսանում է հակամենաշնորհային մարմինների գործունեության ամենահիմնական ուղղություններից մեկը: Հայաստանում, սակայն, հազվադեպ են հանդիպում հակամրցակցային համաձայնության կայացման համար պատասխանատվության կիրառման դեպքեր: Սա ամենևին չի ենթադրում, որ հակամրցակցային համաձայնությունների կայացումը հազվադեպ երևույթ է ապրանքային շուկայում: Ընդհակառակը, ապրանքների սեզոնային (օրինակ՝ որոշակի տոների նախօրյակներին) տարեցտարի կրկնվող թանկացումները, որոշակի ապրանքային շուկաներում տնտեսվարող սուբյեկտների կազմի անփոփոխ լինելը, այն պարագայում, երբ այդ ապրանքային շուկաները շահութաբեր են, հիմք է տալիս ենթադրելու, որ խնդիրը ոչ թե հակամրցակցային համաձայնությունների հազվադեպ լինելն է, այլ դրանց չբացահայտելը: Մրցակցության ոլորտում առաջ եկող այսպիսի խնդիրների լուծման համար էլ 06 նոյեմբերի 2000 թվականին ընդունվել է «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքը (այսուհետ՝ «Օրենք»): Ի հեճուկս նրան, որ Օրենքի ընդունվելուց անցել է 13 տարուց ավելի, մինչ օրս Օրենքի ընդհանրապես և հակամրցակցային համաձայնությունների, մասնավորապես, իրավական հետազոտություն գրեթե չի իրականացվել: Դրա հետ մեկտեղ մրցակցային իրավիճակը, ըստ էության, շարունակում է նույնը մնալ: Այնինչ, Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգ է ներմուծվել լրիվ նոր ինստիտուտ՝ իրեն առանձնահատուկ հասկացություններով, կարգավորումներով: Մասնավորապես, անհրաժեշտ է վերլուծել ինչ է իրենից ներկայացնում «համաձայնություն» հասկացությունը, ինչպես է այն հարաբերակցվում «գործարք» և «պայմանագիր» հասկացությունների հետ, որոնք են հակամրցակցային համաձայնությունների մասնակիցները, ինչ կարգավիճակ ունեն այնպիսի առանձնահատուկ սուբյեկտներ, ինչպիսիք են անձանց խումբը և առևտրային ցանցը, ինչ է ապրանքայի շուկան, ինչ չափանիշներ կիրառելով է հնարավոր տարանջատել թույլատրելի համաձայնությունները նրանցից, որոնք վնաս են հասցնում տնտեսությանը, ինչպես են հարաբերակցվում հակամրցակցային համաձայնությունները համակենտրոնացումների հետ, այդ թվում «համաձայնություն» հասկացությունը «միավորում» հասկացության հետ, արդյոք հակամրցակցային համաձայնության կայացումը պետք է դիտարկել որպես իրավունքի չարաշահում: Защита конкуренции является одной из основных задач, поставленных перед Республикой Армения. Борьба с антиконкурентными соглашениями является одним из основных направлений работы государства в этой сфере. Несмотря на это, до сих пор правовых анализов конкурентного законодательства почти не проводилось. Данная работа направлена на восполнение этого пробела. В диссертации исследуются следующие проблемы: Анализируются понятия “сделки”, “соглашения” и “согласованного действия”. На основе исследования лингвистических и правовых определений этих понятий, дается их юридическая характеристика. Отмечается, что понятие “соглашение” является более широким, чем “двухсторонняя или многосторонняя сделка”, и включает как те соглашения, которые устанавливают, изменяют и прекращают гражданские права и обязанности (гражданско-правовой договор –двухсторонняя или многосторонняя сделка), так и те соглашения, которые, не создавая гражданско-правовых последствий, фиксируют волю сторон действовать определенным образом. Соотношение же понятий “соглашение” и “согласованные действия” следует рассматривать через призму части 5-ой статьи 5-ой Закона – когда есть какой-либо факт, свидетельствующий о наличии соглашения, можно привлекать к ответственности до того как субъекты продемонстрируют согласованное поведение. Когда же есть факты, свидетельствующие о наличии согласованных действий, полномочный орган не обязан доказывать факт заключения соглашения. Даются основные принципы экстерриториального применения конкурентного законодательства, в случаях, когда участником соглашения будет являться иностранный субъект. Критикуется отсутствие в Законе каких-либо четких критериев допустимости антиконкурентных соглашений. На основе исследования иностранных подходов, предлагается применять в Армении правила de minimis, per se, rule of reason и блоковых изъятий, разработанных в США и ЕС, с учетом местных особенностей. Также предлагается применять более четкие критерии разграничения горизонтальных и вертикальных соглашения, имея в виду, необходимость применения различных подходов к допустимости таких соглашений. Protection of competition is one of the main tasks set for the Republic of Armenia. Fighting anticompetitive agreements is one of the main directions of the state actions in this field. Despite this, almost no legal research has been held with respect to competitive legislation. The stated work is targeted at completing this omission. This thesis covers the following issues. The concepts of “transaction”, “agreement”, “concerted practices” are analyzed herein. On the basis of the study of linguistic and legal definitions of these concepts their legal description is determined. We believe that the term “agreement” is broader than “bilateral or multilateral transaction” and it includes not only the agreements targeted at creating, changing or terminating civil rights or obligations (civil contract -bilateral or multilateral transaction), but also those which don’t create civil outcomes but somehow fix persons’ will to perform in a particular manner. And difference between the concepts of “agreement” and “concerted practices” should be analyzed through the scope of Clause 5 of Article 5 of the Law on Protection of the Economic Competition (hereinafter “Law”). There are given the main principles of exterritorial practice of competitive legislation for those cases when a foreign entity is a participant to anticompetitive agreement. We propose from the Law viewpoint to consider the agreement with the participation of foreign entities as anticompetitive in the event such foreign entity is a participant in Armenian goods market or such agreement refers to material goods available in Armenia. The lack of clear criteria in the Law for anticompetitive agreement permissibility is criticized herein. On the basis of study of foreign approaches we propose to apply in Armenia the version of systems of de minimis, per se, rule of reason and group exceptions localized for Armenia. There is also proposed to more clearly distinguish the types of anticompetitive agreements into horizontal and vertical taking into account the need for applying different approaches for their permissibility. There is criticized the institute of collective dominant position since on the one hand it gives rather big leverage to the authorized body and on the other hand it can lead to unnecessary confusion with anticompetitive agreements. Taking this into account we propose not to apply the mentioned institute, especially that after amendments of the Law as of 2011 now there is applied both the “quantitative”, and “qualitative” criteria for determination of dominant position. There is analyzed the correlation of anticompetitive agreements and concentration through unification.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Правовые проблемы регулирования антиконкурентных соглашений в РА. Legal issues governing anticompetitive agreements in republic of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Тавадян Арсен Ашотович, Tavadyan Arsen Ashot
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 06 Dec 2016 13:31
    Last Modified: 06 Dec 2016 13:31
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3878

    Actions (login required)

    View Item