Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ինքնապաշտպանությունը միջազգային իրավունքում. արդի խնդիրները և զարգացման հեռանկարները

Տումանով, Գևորգ Կոնստանտինի (2014) Ինքնապաշտպանությունը միջազգային իրավունքում. արդի խնդիրները և զարգացման հեռանկարները. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (400Kb)

    Abstract

    27 июня 1986 года Международный Суд ООН вынес свое решение по делу Никарагуа. Впервые в своей истории он дал разъяснения и выработал определенные решения по вопросам, связанным с применением вооруженной силы в рамках международного права (Ius ad Bellum), в том числе определил условия для осуществления неотъемлемого права государств на самооборону. Как было отмечено в решении по этому делу, важность дела по Никарагуа состоит в том, что «достигнуто общее согласие о характере действий, которые можно рассматривать в качестве составляющих вооруженного нападения», в ответ на что можно обращаться к праву на самооборону. С тех пор как в 1945 году была учреждена ООН позиции многих исследователей были глубоко разделены в отношении Статьи 51 Устава ООН, которая закрепляет право на самооборону, а именно в части выражения «если произойдет вооруженное нападение». Спор разгорелся относительно того, можно или нельзя ссылаться на Статью 51 Устава и заявлять о так называемом праве защиты граждан за рубежом; можно ли также обращаться к Статье 51 Устава во время «незначительного» вооруженного нападения; можно ли в принципе обращаться к так называемой упреждающей, превентивной или перехватывающей самообороне; можно ли обращаться к праву на самооборону в рамках Статьи 51 Устава в отношении государства, участвующего в так называемой «косвенной агрессии», и т.д. Существует большая путаница и в вопросе требований «вооруженного нападения», что усугубляется при соотношении Статьи 51 Устава и Статьи 2(4), которая устанавливает общий запрет на использование вооруженной силы. Вопрос становится еще более острым при толковании и попытке установления взаимосвязи между Статьей 51 и нормами обычного международного права. Несмотря на наличие мрачной картины явного отсутствия «общего согласия», после принятия Устава ООН международно-правовая культура поведения государств выработала общепринятые определенные рамки поведения в отношении реализации права на самооборону. Большинство юристов-международников последовательно придерживались широкого толкования запрета на применение силы, наряду с более или менее строгим чтением права на самооборону. 1986 թվականի հունիսի 27-ին ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանը որոշում կայացրեց Նիկարագուայի գործով: Իր ողջ պատմության մեջ առաջին անգամ դատարանը մեկնաբանեց և որոշակի լուծումներ սահմանեց միջազգային իրավունքի շրջանակներում ուժի կիրառման վերաբերյալ (Ius ad Bellum), այդ թվում հստակեցրեց պետությունների անկապտելի ինքնապաշտպանության իրավունքի իրականացման պայմանները: Ինչպես նշված էր այս գործում Նիկարագուայի գործի կարևորությունը կայանում է նրանում, որ ձեռք է բերվել ընդհանուր համաձայնություն ուժի կիրառման վերաբերյալ, որին ի պատասխան կարելի է դիմել ինքնապաշտպանության իրավունքի: 1945 թվականին ՄԱԿ-ի հիմնվելուց ի վեր տարբեր հետազոտողների դիրքորոշումներ ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ (ինքնապաշտպանության իրավունք) հոդվածի վերաբերյալ խորապես տարբերվում էին, մասնավորապես հետևյալ բառակապակցության շրջանակներում. «եթե առկա է զինված հարձակում»: Վիճաբանություն ծագեց այն բանի վերաբերյալ, թե արդյոք կարելի է հիմնվել կանոնադրության 51-րդ հոդվածի վրա և հայտարարել արտերկրում այսպես կոչված քաղաքացիների պաշտպանության իրավունքի մասին, կարելի է արդյոք հիմնվել կանոնադրության 51-րդ հոդվածի վրա «չնչին» ռազմական հարձակման դեպքում, հնարավոր է արդյոք դիմել այսպես կոչված տարբեր տեսակի կանխարգելիչ ինքնապաշտպանությանը, կարելի է արդյոք դիմել ինքնապաշտպանության իրավունքին կանոնադրության 51-րդ հոդվածի շրջանակներում այն պետության նկատմամբ, որը կիրառում է այսպես կոչված «անուղղակի ագրեսիա» և այլն: Կա զգալի խառնաշփոթ «ուժի կիրառման» պահանջների վերաբերյալ, որն ավելի է խորանում, երբ միաժամանակ գործում է ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածը և հոդված 2(4), որը հաստատում է ընդհանուր արգելք զինված ուժի կիրառման նկատմամբ: Հարցն էլ ավելի սուր է դառնում մի կողմից 51-րդ հոդվածի մեկնաբանման և մյուս կողմից միջազգային իրավունքի ուսումնասիրության և կիրառման ժամանակ: Չնայած նրան, որ խնդրի վերաբերյալ գոյություն չուներ «ընդունված համաձայնություն», ՄԱԿ-ի կանոնադրությունն ընդունելուց հետո միջազգային իրավունքի վերաբերյալ պետությունների փորձը ցույց է տալիս, որ առկա է ընդհանուր պատկերացում ինքնապաշտպանության վերաբերյալ: In June 27, 1986 the ICJ delivered its judgment in the Nicaragua case. For the first time it clarified and developed certain decisions on matters relating to the use of armed force in international law (Ius ad Bellum), it also defined the conditions for the referring to the inherent right of self-defence. As noted in this case, the importance of the Nicaragua case is that a general agreement in respect with the nature of the actions that can be considered as constituting an armed attack was reached, in response to which one can refer to the right to self-defence. Since in 1945 the UN was established position of many researchers were deeply divided in respect with Article 51 of the UN Charter, which enshrines the right to self-defence, namely in terms of the expression “if an armed attack occurs”. The dispute arose as to whether or not one can rely on Article 51 of the Charter and declare so-called right of protection of citizens abroad; whether one can also refer to Article 51 of the Charter if the “insignificant” armed attack occurs; whether it is possible in general to apply so-called pre-emptive, preventive or interceptive selfdefence?; whether it is possible to refer to the right to self-defence under Article 51 of the Charter in respect of state participating in the so-called “indirect aggression”?, etc. There is a considerable confusion in respect with “armed attack” requirements, aggravated at a correlation of Article 51 and Article 2 (4) of the Charter, which establish a general prohibition on the use of armed force. The issue becomes even more acute during the interpretation of Article 51 on the one hand and examining the rules of customary international law on the other. Despite the presence of the apparent lack of grim picture of a “common consent” after the adoption of the UN Charter the international law culture of states has developed a state’s behavior of certain common practice in relation to the framework of the right to self-defence. Most specialists consistently adhered to a broad interpretation of the prohibition of the use of force, along with a more or less strict reading of the right to self defence.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Ինքնապաշտպանությունը միջազգային իրավունքում. արդի խնդիրները և զարգացման հեռանկարները: Self-defence in international law: modern issues and perspectives of development.
    Uncontrolled Keywords: Տումանով Գեվորգ Կոնստանտինի, Tumanov Gevorg
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 06 Dec 2016 15:16
    Last Modified: 06 Dec 2016 15:16
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3880

    Actions (login required)

    View Item