Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մակդիրներն ու մակդրավորման հնարները Շեքսպիրի ստեղծագործություններում և դրանց հայերեն թարգմանություններում («Ռիչարդ Երրորդ», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Տիմոն Աթենացի» դրամաների հիման վրա)

Կարապետյան, Աննա Կարոյի (2013) Մակդիրներն ու մակդրավորման հնարները Շեքսպիրի ստեղծագործություններում և դրանց հայերեն թարգմանություններում («Ռիչարդ Երրորդ», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Տիմոն Աթենացի» դրամաների հիման վրա). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (333Kb)

    Abstract

    Արդի շրջանում μանասիրական համալիր քննության առարկա է դառնում հատկապես գեղարվեստական լեզուն, որպես առանձնակի պատկերավորությամμ հատկանշվող, ոճավոր լեզու: Նշվում է, որ գեղարվեստականությամμ հագեցած μառ ու μանի հասկացման համար անհրաժեշտ է լեզվամշակութային իմացության լայն հենք, գիտակցումն այն իրողության, որ ոճական որոշակի արժեքով օժտված μառի հետևում կանգնած է ոչ միայն հեղինակն իր աշխարհայացքով, այլև տվյալ ազգամշակութային հանրույթը և ողջ մարդկությունն՝ իր կենսափորձով: Ուստի, կարելի է ասել, որ գեղարվեստական μառն իր ոճական յուրահատկությամμ կարող է ուղի μացել մշակույթի, գիտության տարաμնույթ ոլորտների ուսումնասիրման համար: Ոճը, որպես եզրույթ, շատ տարողունակ է և կարող է վերաμերել գիտության ու մշակույթի շատ μնագավառների, ինչպիսիք են, օրինակ, գեղարվեստական գրականությունը, գեղանկարչությունը, ճարտարապետությունը, գիտությունը, հրապարակախոսությունը, սոցիոլոգիան, իրավագիտությունը, հոգեμանությունը, վարչարարությունը, քաղաքագիտությունը, փիլիսոփայությունը և այլն: Այդ μոլոր μնագավառներից յուրաքանչյուրն ունի իրեն հատուկ լեզուն ու ոճը, որոշ μնագավառներ էլ (ինչպես օրինակ՝ գեղանկարչությունը), կարող են վերլուծության ենթարկվել ու μնութագրվել միայն լեզվի միջոցով, քանի որ ճանաչողությունն ու հաղորդակցությունը μոլոր դեպքերում իրականանում են լեզվով: Գեղարվեստական լեզուն, որպես լեզվական տարμեր միավորների փոխն երգործուն և փոխպայմանավորված դրսևորում, օժտված է որոշակի ոճավորմամμ: Օրինակ, նման որոշակի ոճավորմամμ է օժտված սույն աշխատանքի, քննության նյութը՝ շեքսպիրյան լեզուն: Այդ ոճավորումը պայմանավորված է μազմաթիվ գործոններով, որոնց թվում են շեքսպիրյան լեզվամտածողությունը, իμրև եզակի լեզվամտածողություն, այդ լեզվամտածողության գեղարվեստական տեքստի «հետևում» կանգնած ողջ ուղղաձիգ համատեքստը՝ լեզվամշակութային անցյալն ու ներկան, և այլն1: Ոճը ձևավորող գործոնները μազում են: Ուստի, ճանաչել տվյալ գրողի լեզվաոճական առանձնահատկությունները և, առավել ևս, համարժեքորեն դրանք արտահայտել մեկ այլ լեզվով` նշանակում է նախ և առաջ համակողմանիորեն ճանաչել այդ գրողի լեզվական առանձնահատկություններն ու ոճի վրա ազդող նշյալ գործոնները, որից հետո միայն կարելի է խոսել ոճավորման μառագիտական հնարների համարժեքության մասին` տվյալ երկը կամ տեքստը թարգմանելիս կամ արդեն առկա թարգմանությունները դիտարկելիս: Объектом исследования диссертационной работы являются эпитеты и приемы эпитетизации в произведениях У. Шекспира и в их армянских переводах. Цель данного исследования – изучить эпитеты и приемы эпитетизации в произведениях У. Шекспира и в их армянских переводах. В основу исследования была положена теория эквивалентности, поскольку конечной целью любого перевода является создание на основе существующего лингвистического материала такого текста, который не только передаст содержание и смысл оригинала, но и воспроизведет его внутренние особенности, сохраняя истинное художественное воздействие оригинала. В работе проведен тщательный сопоставительный анализ оригинальных текстов и их переводов, позволивших выявить стандарты эквивалентности перево- да. Для достижения указанной цели, в процессе диссертационного исследования были поставлены и решены следующие задачи: сделать объектом филологического исследования язык и стиль шекспировских трагедий и их армянского перевода; на основе современных литературных переводов на армянский язык данных трагедий, выявить лингво-культурные сходства и различия между переводами и оригинальными текстами, исходя из предположения, что каждый текст это выход в другие тексты (в случае Шекспира это выход в Библию или в Греческую и Римскую мифологию); путем теоретических и практических анализов, дать обоснование того, что эквивалентный перевод – это становление межкультурного общения при помощи вертикального глобального контекста. В этом контексте рассмотреть полисемантичное шекспировское слово, его архитипные или оригинальные основы и возможные преобразования при переводе на армянский язык. из стилистических и выразительных приемов выделить шекспировские эпитеты, определить понятие эпитета, определить эпитет вообще и его разновидность эпитетизации, в частности; описать эпитетизацию в британской или армянской лингвокультурной среде, отмечая тот факт, что хоть они и имеют общие сходства, они также имеют тонкие и “национальные значения”, особенно при переводе на другой язык; показать поле шекспировских эпитетов при образовании различных лингвостилистических приемов, в частности, фразеологических единиц; выявить оттенки значений эпитетов, сопоставляя примеры оригинала и перевода. The research aims at studying the epithets in their entirety: the extension of their limits and what connotations they acquire when translated into Armenian. The theory of meaning equivalence has been the core of the whole research, the ultimate goal of any translation is the creation of a valuable work on the basis of an old linguistic material which can reproduce the meaning and the spirit of the original, without spoiling the artistic impression. Thus, the translation, becoming the spiritual property of another nation, must reproduce the national coloring of the original, its spirit, the style and the linguistic means used by the author. By means of a thorough comparative analysis of the original texts and their translation, standards of equivalent translation have been elucidated. To achieve these goals the following tasks have been put toward in the thesis: to study philologically the language and style of Shakespeare’s dramas (tragedies) and the problem of their Armenian translation. on the basis of the modern Armenian translations (“Romeo and Juliet”, “Richard III”, “Timon of Athens”) to reveal the linguistic and national similarities and differences between them and the original texts, taking into account the assumption that any text leads to other texts (in the case of Shakespeare’s text it is the Holy Script or Greek and Roman mythology). by means of theoretical and practical analyses to ground the statement that an equivalent translation can be defined as an intercultural communication on the basis of the vertical global context. In this context to discuss the Shakespearean word in its entirety, to discover its original bases and transformations when used literally as well as when translated into Armenian. to single out epithets among the stylistic devices, first to define the phenomenon of epithet in general and its types 1) stable or archetypal and 2) free or the author’s special usage. to define the same epithetizations in both English and Armenian cultures pointing out that despite the similarities they do possess “national meanings” especially when they are used literally or are translated. to show the role of the shakespearean epithet in creating other linguistic and other stylistic means. In particular the formation of phraseological units is discussed. to reveal the subtle meanings and colorings of epithets by comparing the original and translated examples.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Эпитеты и приемы эпитетизации в произведениях У. Шекспира и в их армянских переводах (на материале трагедий “Ромео и Джульетта”, “Ричард III”, и “Тимон из Афин”). Epithets and means of epithetization in Shakespear’s works and in their Armenian translations.
    Uncontrolled Keywords: Карапетян Анна, Karapetyan Anna K.
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 13 Dec 2016 15:41
    Last Modified: 13 Dec 2016 15:41
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3902

    Actions (login required)

    View Item