Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սահմանադրական դատարանի որոշումների տեղը ՀՀ իրավական համակարգում և դրանց դերը սահմանադրության կայունության ապահովման գործում

Մանասյան, Անահիտ Արտյոմի (2013) Սահմանադրական դատարանի որոշումների տեղը ՀՀ իրավական համակարգում և դրանց դերը սահմանադրության կայունության ապահովման գործում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (273Kb)

    Abstract

    Հայ իրավական մտքի զարգացման արդի փուլում սահմանադրականության և պետության սահմանադրական կարգի ամրապնդումը մեծապես պայմանավորվում է սահմանադրական դատարանի որոշումների ընդունման ու կատարման արդյունավետ համակարգի առկայությամμ: Այդ որոշումները μացառիկ կարևորություն ունեն հասարակական կյանքի μոլոր μնագավառներում և հանդիսանում են սահմանադրական արժեքների արմատավորման կարևորագույն գրավականն ու միջոցը: Չնայած այդ հանգամանքին` նորաստեղծ հիշյալ ինստիտուտի ու վերջինիս ակտերի առնչությամμ տեսության մեջ և պրակտիկայում առկա են μազմաթիվ խնդրահարույց հարցեր, որոնց լուծման պարագայում միայն սահմանադրական դատարանի որոշումները կարող են լիարժեք իրականացնել իրենց առաքելությունը: Առաջին հերթին հարկ է նկատի ունենալ, որ, չնայած քննարկվող որոշումների ուսումնասիրության ընթացքում առավելապես շեշտադրվում է դրանց դերը իրավական ակտերի` Սահմանադրությանը համապատասխանությունը կամ անհամապատասխանությունն արձանագրելու գործում, ՀՀ սահմանադրական դատարանի հիշյալ ակտերի նշանակությունը դրանով չի սահմանափակվում: Վերջիններիս կարևորագույն առաքելություններից մեկը Հիմնական օրենքի կայունությունն ու զարգացումն ապահովելն է, որպիսի հանգամանքը գրեթե ուսումնասիրված չէ հայ իրավական մտքի շրջանակներում: Ավելին, ինչպես հայ, այնպես էլ արտասահմ անյան իրավաμանական գրականության մեջ չկան համալիր գիտական հետազոտություններ նաև «Սահմանադրության կայունություն» ու «Սահմանադրությ ան զարգացում» հասկացությունների և դրանց μովանդակության առնչությամμ, ու այդ առումով հանդիպող առանձին վերլուծությունները վերաμերում են առավելապես հիշյալ կատեգորիաների այս կամ այն առանձին ասպեկտին: Ընդ որում` հատկանշական է, որ եթե «Սահմանադրության կայունություն» հասկացության պարագայում խնդիրը վերջինիս իմաստի առնչությամμ միասնական մոտեցման μացակայությունն է, ապա նույնը չի կարելի ասել «Սահմանադրության զարգացում» եզրույթի առնչությամμ, որի μովանդակությունն ընդհանրապես μացահայտված չէ իրավաμանական գրականության շրջանակներում: Իսկ այդ հանգամանքն իր հերթին անհնար է դարձնում Սահմանադրության կայունությունն ու զարգացումն ապահովելու գործում սահմանադրական դատարանի ունեցած դերակատարության լիարժեք վերլուծությունը: Հետևաμար ակնհայտ է, որ սահմանադրականության ամրապնդման տեսանկյունից μացառիկ կարևորություն ունեցող հիշատակված հիմնահարցերը սահմանադրագիտության զարգացման ժամանակակից փուլում պահանջում են լուրջ ուսումնասիրություն, ինչը վկայում է ընտրված թեմայի արդիականության մասին: Диссертация посвящена раскрытию ряда вопросов относительно правовой природы решений Конституционного Суда Республики Армения и их правовых последствий, а также роли обсуждаемых актов в обеспечении стабильности Конституции. В работе решения Конституционного Суда РА впервые комплексно изучены с точки зрения их функции по обеспечению стабильности и развития Основного закона, раскрыто содержание указанных понятий. Автор определяет стабильность как свойство Конституции, предполагающее жизнеспособность последней в условиях преобразовывающихся общественных отношений. При этом в данном контексте речь не о статической, а о динамической стабильности, когда фундаментальным изменениям не подвергается “ядро”, суть Конституции (как общественного соглашения относительно основных правил жизнедеятеьности), однако Конституция сама в состоянии адаптироваться к разви- вающимся общественным отношениям, быть стимулом их развития. Это, в свою очередь, предполагает, что Основной закон должен быть самодостаточным, конституционные нормы должны составлять взаимосвязанную, систематизированную общность, регулировать не только существующие общественные отношения, но также выдвигать обусловливающие их развитие цели, к которым должно стремиться данное социальное сообщество, а Конституция в результате должна быть в состоянии осуществлять свои функции. Автор отмечает, что “развитие Конституции” - это качественные, направленные и, как правило, необратимые изменения Основного закона, обладающие особенностью внутренней взаимосвязанности и системности, в условиях которых сохраняется основное качество системы, “ядро Конституции”. Обосновывается, что развитие Конституции невозможно эффективно осуществлять только путем внесения изменений в ее текст, и что толкование является одним из важнейших способов развития Основного закона. В связи с этим Автор подчеркивает, что хотя Конституционный Суд РА не имеет самостоятельного полномочия по абстрактному официальному толкованию Конституции, он дает толкование Основного закона при осуществлении своих полномочий, при этом данное толкование имеет официальный характер. В данном контексте также обосновывается, что воля конституционного законодателя и буквальное значение конституционных норм не должны быть единственной основой раскрытия содержания последних, и что с точки зрения обеспечения стабильности и развития Конституции целесообразным является ее динамическое толкование. В то же время подчеркивается, что эффективное толкование Конституции Конституционным Судом РА и соблюдение принципа “целесообразного самоограничения” при этом предполагают раскрытие содержания конституционных норм и выявление решений конкретных конституционных проблем в рамках действующих конституционных регулирований, а также согласованное, а не изолированное применение способов толкования в ходе этого. The dissertation is dedicated to revelation of a number of issues concerning the legal character of the RA Constitutional Court decisions and their legal consequences, as well as to the role of the discussed acts in ensuring the stability of the Constitution. The work is the first to complexly study the Constitutional Court decisions from the aspect of their function of ensuring the stability and development of the Basic Law, to reveal the content of the mentioned concepts. The author defines the stability as a feature of the Constitution, which presupposes viability of the latter in conditions of reorganizing social relations. Moreover, in this context it concerns not static, but dynamic stability, when the “core”, the essence of the Constitution (as a social agreement concerning the main rules of life) isn’t subject to fundamental changes, but the Constitution itself is able to adapt to developing social relations, be a stimulus for their development. The above-mentioned, in its turn, presupposes that the Basic Law should be self-enforcing, constitutional norms should constitute an interrelated, organic integrity, not only regulate existing social relations, but also put forward goals, conditioning their development, to which the given social community should seek, and the Constitution, in consequence, should be able to perform its functions. The author mentions that “development of the Constitution” is qualitative, directed and, as a rule, irreversible changes to the Basic Law, possessing peculiarity of internal interrelatedness and systemness, when the main quality of the system, the “core” of the Constitution is preserved. It is substantiated that the development of the Constitution is impossible to carry out effectively only by way of making changes in its text and that interpretation is one of the most important means of the development of the Basic Law. In this connection the author emphasizes that though the RA Constitutional Court doesn’t have a separate authority of the abstract official interpretation of the Constitution, it gives an interpretation of the Basic Law in the exercise of its powers and this interpretation has an official character. In this context it is also substantiated that the will of constitutional legislator and the literal meaning of constitutional norms should not be the only basis for revealing the content of the latter, and that from the perspective of ensuring the stability and development of the Constitution it is expedient to apply dynamic interpretation. At the same time it is emphasized that effective interpretation of the Constitution by the RA Constitutional Court and observance of the principle of “efficient self-restraint” during it presuppose revealing the content of constitutional norms and deducing solutions to concrete constitutional problems in the frames of current constitutional regulations, as well as consistent and not isolated application of the interpretation methods during it.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Место решений Конституционного Суда в правовой системе Республики Армения и их роль в обеспечении стабильности Конституции. The place of the Constitutional Court decisions in the legal system of the Republic of Armenia and their role in ensuring the stability of the Constitution.
    Uncontrolled Keywords: Манасян Анаит Артемовна, Manasyan Anahit
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 14 Dec 2016 14:59
    Last Modified: 14 Dec 2016 14:59
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3906

    Actions (login required)

    View Item