Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պետական գաղտնիքի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Ենգիբարյան, Գոռ Նորիկի (2012) Պետական գաղտնիքի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (197Kb)

    Abstract

    Պետական գաղտնիքը պետական անկախության կարևոր հատկանիշներից է, ինքնիշխան պետականության պարտադիր տարրերից մեկը: Ունենալ պետական գաղտնիք` նշանակում է ունենալ այնպիսի պետություն, որը մտածում ու գործում է հանուն իր անվտանգության, ուրեմն և իր քաղաքացիների, հանրությ ան կենսական կարևոր շահերի ապահովման: Ասվածը լիովին վերաμերվում է նաև Հայաստանի Հանրապետությանը: Ակնհայտ է, որ ժողովրդավարական պետության ձևավորման ներկա պայմաններում, որոնցում ապրում է մեր հանրապետությունը, առաջնահերթ է դառնում պետական գաղտնիքի` քաղաքական ազդեցության և ազգային անվտանգության ապահովման այդ սուր գործիքի գիտաիրավական գնահատականի խնդիրը: Ատենախոսության թեմայի ընտրությունը պայմանավորված է այս հանգամանքով: Ատենախոսությունը ներառում է հանրապետությունում պետական գաղտնիքի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների լայն շրջագիծ: Նախ` պետությունը պարտավոր է իր վրա վերցնել տարμեր տեսակի տեղեկությունների պաշտպանության և գաղտնիքների սահմանակարգերի ¥ինստիտուտների¤ գործողության օրենսդրական հիմքի ստեղծման խնդիրը, որը μավականաչափ μարդ է և’ քաղաքական, և’ իրավական տեսանկյունից: Մի կողմից անհրաժեշտ է μավարարել ժամանակակից հասարակության պահանջմունքները` լինել μաց և մատչելի, ապահովել սահմանադրությամμ որպես μարձրագույն արժեք հռչակված մարդու իրավունքներն ու ազատությունները, մյուս կողմից` պետական գաղտնիք կազմող տեղեկությունների շրջանառության օրենսդրական կարգավորմամμ ապահովել անհատի, հասարակության և պետության անվտանգությունը: «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» 1996թ. դեկտեմμերի 3-ի ՀՀ օրենքի ընդունումը, ընդհանրապես` գաղտնիքին վերաμերող օրենսդրության ձևավորումը ուղղված են հենց այդ նպատակի իրականացմանը: «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի իրավակիրառ պրակտիկան, անշուշտ, էապես առաջընթաց քայլ արձանագրեց իրավական պետության կայացման ճանապարհին: Այն թույլ տվեց գաղտնազերծել և շրջանառության մեջ դնել նախկինում գաղտնի համարվող տեղեկատվության մի հսկայական ծավալ և դրանով իսկ իրական նախադրյալներ ստեղծել ժամանակակից μաց հասարակության հաստ ատման, հասարակություն-պետություն իրավահարաμերությունների նորովի ձևավորման համար, մասնավորապես` մի կողմից ապահովել պետական իշխանության մարմինների և դրանց պաշտոնատար անձանց գործունեության որոշակի կողմերի մասին քաղաքացիների տեղեկացվածության սուμյեկտիվ իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը, մյուս կողմից` օրենքի դաշտ μերել այն իրավական կառուցակարգերը, որոնց հիման վրա պետությունը որոշակի խումμ տեղեկություններ դասում է պետական գաղտնիքի շարքը, սահմանում դրանց գաղտնազերծման կարգը և պայմանները, միաժամանակ` պատժամիջոցներն այնպիսի դեպքերում, երμ քաղաքացին պաշտպ անվող տեղեկությունը տարածում է հակաօրինական ձևով: Ատենախոսության թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է այս իրողությունների տեսական արժևորման և իրավական հիմնավորման անհրաժեշտությամμ: Государственная тайна один из важнейших атрибутов независимого государства, необходимый элемент, признак суверенного государства. Наличие государственной тайны свидетельствует о том, что государство действует как в интересах своих граждан и общества, так и собственной безопасности. А без сильного, наделенного полноценным суверенным правом государства не могут быть обеспечены ни права и свободы граждан, ни интересы общества. К сожалению до настоящего времени в Республике Армения институт государственной тайны, а также проблемы ее охраны и защиты не становились предметом должного научного исследования. В диссертационном исследовании предпринята попытка анализа наиболее актуальных теоретических и практических вопросов правового регулирования государственной тайны РА в контексте безопасности и иных жизненно важных интересов личности, общества и государства. В работе, в частности, исследовано нынешнее состояние правового регулирования общественных отношений, возникающих при отнесении сведений к государственной тайне, оборота и защиты этих сведений, выявлены и обоснованы пути дальнейшего совершенствования законодателства о государственной тайне РА. В этой связи изучены теоретикоправовые основы структуры института государственной тайны, проведен правовой анализ механизмов и критериев отнесения сведений к государственной тайне, законодательного ограничения его оборота, а также защиты. Исследованы также вопросы ответственности за неправомерные действия в сфере защиты государственной тайны. В своей работе автор, в частности, обращает внимание на то обстоятельство, что закон РА «О государственной и служебной тайне» действует уже свыше десятилетия, и за этот период произошло множество изменений как в государственной, так и общественной жизни, выявились новые реалии в области охраны и защиты государственной тайны. Но сам закон не претерпел сколь-нибудь существенных изменений. Однако это вовсе не означает, что в указанном законе нет недостатков и что он полностью соответствует новым общественным и правовым реалиям, а также международным стандартам, которые действуют в государствах с развитой системой охраны и защиты тайн. Автором детально проанализированы соответствующие положения Закона, и на основе этого представлены предложения по их совершенствованию. Кроме того, исследование соотношения государственной и служебной тайны показало, что, несмотря на то, что эти понятия глубоко взаимосвязаны, они должны рассматриваться в качестве отдельных правовых институтов и их искусственное обьединение в рамках единого закона и представление в качестве единой категории (как это сделано в названии закона «О государственной и служебной тайне») необосновано. В связи с этим автор предлагает принять два отдельных закона: «О государственной тайне» и «О служебной тайне», предусмотрев в каждом из них самостоятельные правовые режимы их охраны. State secret is one of the most important features of state independency, one of the essential elements of arbitrary State system. To have State secret means to have State which thinks and acts for the sake of its independence, hence, for securing vital interests of its citizens and society. The above mentioned concerns the Republic of Armenia as well. The outhor presents thesis is trying to analyze the problems of juridical regulation of the State secret in the Republic of Armenia from the theoretical and scientific practical points of views observing them in state – society – individual interaction, a circumstance that obtains primary significance in the formation of democratic state. This thesis has analyzed, evaluated the juridical regulation of state-society interrelation in the field of information ciphering, the current state of its circulation and protection and has outlined the ways of further improvement of the legislation on State secret in the Repulic of Armenia. In this context we have investigated the theoretical juridical bases of state secret institution structure , have made a juridical analysis of the criteria of information ciphering, their legislative restrictions, secret information protection, problems concerning establishment of sanctions for breaking the rules in the field of State secret. The following observation is of great importance in the thesis: the RA Law “On state and official secret” has been functioning for about one and half decades. During this period of time serious changes have taken place both in state and social life, new realities have occurred, but the law itself hasn’t undergone any significant changes. This circumstance doesn’t testify at all about the fact that the mentioned law doesn’t have any shortcomings and fully corresponds to the existing new social and juridical realities as well as to the international criteria which function in all the progressive countries of the world. The investigation of the State and Official secret correlation within the frames of this work has shown that no matter how correlated the State and Official secrets are they are independent institution and it is not reasonable to combine them in one law and consider as one general category of secret: State and official secret as it is in the existing law title. Pursuant to the above mentioned, to correct the situation it’s expedient to adopt separate laws of Republic of Armenia and set up separate juridical regimes of securing and protecting the mentioned type of secret information. This research thesis has tended to meet the lack in the juridical field of the Republic concerning the State secret. That is, the RA Law “On state and official secret” is not fully studied as an essential law, by its nature, among other functioning laws against normative juridical acts. This investigation pursues its aim to study the State secret on one general juridical plane which is very important in social relations from the point of view of working out and realizing common juridical policy.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Проблемы правового регулирования государственной тайны в Республике Армения. The problems of juridical regulation of the state secret in the RA.
    Uncontrolled Keywords: Енгибарян Гор Норикович, Yngibaryan Gor N.
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 16 Dec 2016 15:28
    Last Modified: 16 Dec 2016 15:28
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3910

    Actions (login required)

    View Item