Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Միջտեքստայնությունը որպես հեքիաթային պատումի մեկնության ելակետ (վիկտորիանական հեքիաթի նյութի հիման վրա)

Թովմասյան, Լուսինե Սուրենի (2013) Միջտեքստայնությունը որպես հեքիաթային պատումի մեկնության ելակետ (վիկտորիանական հեքիաթի նյութի հիման վրա). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (337Kb)

    Abstract

    Реферируемое диссертационное исследование посвящено интертекстуальной интерпретации текстов сказок Л. Кэрролла – виднейшего представителя викторианской эпохи. Роль интертекстуальности в интерпретации текстов в современной лингвистике велика, поскольку интертекстуальность выступает как фундаментальная основа текстообразования. Каждый текст является синтезом предшествующих текстов и основой для возникновения последующих. Как отмечал М. М. Бахтин, «два высказывания, отдаленные друг от друга и во времени и в пространстве, ничего не знающие друг о друге, при смысловом сопоставлении обнаруживают диалогические отношения, если между ними есть хоть какая-нибудь смысловая конвергенция (хотя бы частичная общность темы, точки зрения и т. п.)»1 . Актуальность данного диссертационного исследования обусловлена ведущей ролью категории интертекстуальности как прочного конструктивного базиса в формировании и интерпретации текстов, в том числе и текстов сказки. Литературная сказка, обязанная своим рождением, развитием и существованием фольклорной сказке, являющейся прототекстом, предтекстом, по отношению к ней, выступает по своей природе как интертекстуальный жанр. Объект нашего исследования – категория интертекстуальности в сказках Л. Кэрролла. Предмет исследования – различные уровни проявления интертекстуальности между сказками Л. Кэрролла и фольклорными сказками. Научная новизна исследования заключается в следующем: несмотря на то, что викторианская сказка почти непрерывно находилась в центре внимания представителей традиционного литературоведения, психологического литературоведения, психоанализа, стилистики, психолингвистики, собственно лингвистики, явление викторианской сказки не подвергалось комплексной интерпретации с позиций ее интертекстуальной соотнесенности с текстами фольклорных сказок, тем более, с включением текстов армянских фольклорных сказок. Таким образом, впервые предпринимается реализация комплексного детального многоуровневого интертекстуального исследования викторианской сказки (на материале сказок Л. Кэрролла) на следующих текстовых уровнях: мотивном, персонажном, семантическом и стилистическом, в частности, тропологическом. Особый акцент в диссертации делается на тропологический уровень, исследование которого выявляет наличие специфических сказочных тропов –псевдогиперболы2, псевдолитоты, псевдосинекдохи, метасинекдохи. Тропологический уровень подвергается одновременно визуальной интерпретации, поскольку последняя выступает как стратегия для толкования текстов в современной лингвистике, в частности, в жанре нонсенса. Ատենախոսությունը նվիրված է վիկտորիանական դարաշրջանի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի` Լ. Քերոլի հեքիաթ-վիպակների միջտեքստային վերլուծությանն ու մեկնությանը: Ուսումնասիրության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ միջտեքստայնությունը տեքստերի, այդ թվում հեքիաթի տեքստի, ձևավորման և մեկնության համար կայուն հիմք է ծառայում: Աշխատանքի գիտական նորույթն այն է, որ առաջին անգամ իրականացվում է վիկտորիանական հեքիաթի միջտեքստայնության համալիր և մանրամասն քննություն դիպաշարային, կերպարային, իմաստաբանական և ոճագիտական մակարդակներում: Ատենախոսության մեջ հատկապես կարևորվում է ոճագիտական մակարդակը. մանրամասն քննության են ենթարկվում հեքիաթի ոճահնարային դրսևորումները. կեղծ չափազանցությունը, կեղծ նվազաբանությունը, կեղծ փոխանունությունը և այլն: Ոճահնարների քննությունը ներառում է նաև պատկերային մեկնություն, քանի որ վերջինս հանդես է գալիս որպես տեքստի մեկնության հնարավոր տարբերակ: Ուսումնասիրության նպատակը Լ. Քերոլի հեքիաթ-վիպակների և բանահյուսական հեքիաթների միջև միջտեքստային առնչությունների հաստատումն է, ինչպես նաև վիկորիանական հեքիաթի տեքստի ընկալման և մեկնության մեջ միջտեքստայնության դերի ու նշանակության բացահայտումը: Աշխատանքի տեսական արժեքը պայմանավորված է ստացված արդյունքներով, որոնք կարող են համեստ ներդրում լինել միջտեքստայնության տեսության, ոճագիտության, առանձնապես զուգադրական ոճագիտության և լեզվաբանագիտության բնագավառներում: Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել զուգադրական ոճագիտության, լեզվաբանագիտության և տեքստի մեկնության դասընթացներում: Ատենախոսության կառուցվածքը: Ատենախոսությունը կազմված է ներածությունից, հինգ գլուխներից, եզրակացությունից, օգտագործած գրականության ցանկից: The thesis is devoted to the intertextual interpretation of Lewis Carroll’s tales. The relevance of the research is determined by the leading role of intertextuality as a major and constant structural basis for the shaping and interpretation of texts, fairy tale texts in particular. The novelty of the research is provided by the comprehensive multilevel intertextual study of the Victorian tale on the levels of motif, character, semantics and stylistics (tropes in particular). Tropological study reveals the patterning of specific fairy tale tropes: pseudohyperbole, pseudolitote, and pseudosynecdoche among them. The tropological level is subjected to visual interpretation too, since illustration is often seen as a unique interpretative strategy for reading fairy tale texts. The research is aimed at establishing various intertextual relations between Carroll’s tales and tale narratives of folk origin as well as identifying the nature and significance of intertextual equivalence in reading and analyzing the Victorian fairy tale. The theoretical value of the study consists in the possible contribution of the research results to the theory of intertextuality and the poetics of fairy tales, both literary and traditional. The practical significance lies in the fact that the obtained results can be applied in the design of theoretical courses in stylistics, comparative rhetoric and poetics, text interpretation and linguofolkloristics. The paper consists of Introduction, Five Chapters, Conclusion and List of References. The Introduction presents the goal of the research and its objectives, the topical issues and novelty, as well as the methods of investigation and specifies its practical and theoretical value. Chapter One Intertextuality as a Textual Category outlines the prerequisites of theoretical study. It concentrates on the study of different approaches to the notion of “intertextuality”, as well as characterizes its nature and functions.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Միջտեքստայնությունը որպես հեքիաթային պատումի մեկնության ելակետ (վիկտորիանական հեքիաթի նյութի հիման վրա): Intertextuality as a means of studying fairy tale narratives (on the material of the victorian fairy tale).
    Uncontrolled Keywords: Թովմասյան Լուսինե Սուրենի, Tovmasyan Lusine
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 20 Dec 2016 16:00
    Last Modified: 20 Dec 2016 16:00
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3916

    Actions (login required)

    View Item