Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Գեղարվեստական տեքստի լեզվաճանաչողական կաղապարների համարժեքությունը թարգմանության մեջ /Ս. Մոեմի ստեղծագործությունների փաստացի նյութի հիման վրա/

Ալոյան, Արմենուհի Փափագի (2013) Գեղարվեստական տեքստի լեզվաճանաչողական կաղապարների համարժեքությունը թարգմանության մեջ /Ս. Մոեմի ստեղծագործությունների փաստացի նյութի հիման վրա/. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (392Kb)

    Abstract

    20-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած լեզվի ու ճանաչողության միասնությունը գտնվում է μազմաթիվ լեզվաμանական ուսումնասիրությունների կիզակետում: Ճանաչողական գիտության դրույթների ներթափանցումը լեզվաμանության ոլորտ μազմապիսի μացահայտումերի հիմք է հանդիսացել: Ճանաչողական լեզվաμանությունը, նպատակ ունենալով լեզվական նյութի ուսումնասիրության միջոցով հասնելու մարդկային գիտակցության, մտածողության ընկալմանը, մեծ ներդրում ունի նաև գրականագիտության, մշակութաμանության, հերմենևտիկայի /տեքստի մեկնության/, հաղորդակցման տեսության ու թարգմանաμանության μնագավառներում, քանի որ մարդկային գիտակցության, ազգային ու անհատական/հեղինակային մտածելակերպի ուսումնասիրությունն անշուշտ նպաստում է նշված գիտակարգերի μազմապիսի խնդիրների առավել խորն ըմμռնմանն ու հիմնավորված լուծմանը: Իսկ տվյալ գիտակարգերի դրույթներն իրենց հերթին նպաստում են լեզվաճանաչողական հետազոտությունների հաջողությանը: Ճանաչողական մոտեցումը գեղարվեստական տեքստի քննության պարագայում հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տեքստի ոչ միայն արտակա` մակերեսային տարրերը, այլև վերհանելու դրա ներակա` խորքային μովանդակությունը` նպաստելով հեղինակի միտման, նրա գաղափարախոսության օμյեկտիվ ուսումնասիրությանը: Ինքնին հասկանալի է, որ ճանաչողական մոտեցումը նպատակահարմար է կիրառել նաև գեղարվեստական տեքստի ու դրա թարգմանության զուգադրական վերլուծության ժամանակ` թարգմանության համարժեքության μազմաμարդ խնդրի հետազոտման համար: Ցանկացած թարգմանության, և հատկապես գեղարվեստական թարգմանության ստեղծումն ու ուսումնասիրությունն անհնար է պատկերացնել առանց μնագրի հեղինակի լեզվամտածողության, նրա` աշխարհի մտապատկերի ընկալման, ինչպես նաև μնագրի արտալեզվական դաշտը ձևավորող համատեքստի գիտակցման: Այստեղ չենք կարող անտեսել նաև թարգմանչի` որպես ընթերցողի գործոնը: Реферируемая диссертация посвящена исследованию проблемы эквивалентности перевода лингвокогнитивных структур художественного текста. Объектом настоящего исследования является эквивалентность перевода. Предметом исследования проблема эквивалентности перевода лингвокогнитивных структур художественного текста. Материалом исследования послужили рассказ С. Моэма “Львиная шкура”, а также романы “Театр” и “Луна и грош”. Актуальность исследования определяется интересом к развитию новых лингвокогнитивных подходов к методам исследований в сфере переводоведения. Целью настоящей работы является изучение проблемы эквивалентной передачи потенциала лингвокогнитивных структур, свойственных автору художественного текста в переводе. Новизна исследования заключается в том, что впервые предпринимается попытка изучения проблемы эквивалентности перевода в сопоставлении традиционных лингвистических и литературоведческих подходов с современными когнитивными тенденциями в сфере изучения и интерпретации перевода художественного текста. Новизна диссертации состоит также в том, что для изучения лингвокогнитивных структур художественного текста и их перевода нами была предложена трехуровневая система исследования, состоящая из когнитивно-семантического, когнитивно-метафорического и концептуального уровней. Теоретическая и практическая значимость диссертации заключаются в том, что данная работа вносит определенный вклад в развитие когнитивного переводоведения, а также дискурс анализа и концептологии и может быть использована при разработке теоретических и практических курсов по переводоведению, когнитивной лингвистике и дискурс анализу. Диссертация состоит из введения, четырех глав, заключения и библиографии. Во введении обосновывается выбор темы, ее новизна и актуальность, определяются объект и предмет исследования, а также цель, задачи и методы, теоретическая и практическая значимость работы. The development of Cognitive Linguistics provides new and broader perspectives for analysing and evaluating different linguistic phenomena. The present research aims at studying equivalence in the translation of linguocognitive structures in the artistic text. The cognitive approach to the all-important issue of translation equivalence adopted in this paper helps develop a fresh outlook as well as new methods of investigation in the field of Translation Studies. The novelty of the research is determined by the fact that translation equivalence is viewed from both linguistic and literary as well as cognitive-pragmatic angles. Linguocognitive structures of the artistic text and their translations are analysed on the cognitive-semantic, cognitive-metaphorical and conceptual levels enhancing a thorough understanding of the author’s world perception and, consequently, an objective evaluation of the target text. The thesis comprises an introduction, four chapters, a conclusion and a bibliography. The Introduction defines the subject and the main objectives of the research. It presents the novelty, the theoretical and practical value, as well as the structure of the paper. Chapter One “To the Equivalence in Literary Translation” dwells upon different approaches to the problem of translation equivalence. It elaborates on various classifications of the types of translation equivalence and presents the core requirements for literary translation. Chapter Two “Cognitive-Pragmatic Value of Semantic Models in Translation of the Artistic Text” analyses different classifications of translation transformations/procedures and views them as efficient means of preserving the cognitive-pragmatic value of the semantic models in the artistic text translation. Chapter Three “Cognitive-Pragmatic Value of Imagery in the Artistic Text Translation” examines the problem of the equivalent recreation of imagery in the translation of artistic texts. It emphasizes the importance of preserving the cognitive-pragmatic value of the metaphorical models of the original text in translation.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Проблема эквивалентности перевода лингвокогнитивных структур художественного текста /На материале произведений С. Моэма/. To the equivalent translation of linguocognitive structures in the artistic text /Based on S. Maugham’s works/.
    Uncontrolled Keywords: Алоян Арменуи Папаговна, Aloyan Armenuhi
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 29 Dec 2016 10:30
    Last Modified: 29 Dec 2016 10:30
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3950

    Actions (login required)

    View Item