Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

ՈՒռչող գրունտների ամրության, սողքի փոփոխության օրինաչափությունները, կանխատեսումն և դրանց կիրառման հնարավորությունները շինարարության մեջ

Հայրոյան, Սարգիս Հրաչիկի (2013) ՈՒռչող գրունտների ամրության, սողքի փոփոխության օրինաչափությունները, կանխատեսումն և դրանց կիրառման հնարավորությունները շինարարության մեջ. Doctor of Sciences thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (948Kb)

    Abstract

    Проблемa исследования набухающих грунтов, относящихся к классу структурно-неустойчивых, хотя и имеет важное значение в связи с широким их распространением во многих странах мира. Однако эта проблема продолжает оставаться слабоизученной. Известно, что эти грунты под воздействием воды увеличивают свой обьема (набухание), что приводит к неравномерной деформации зданий и сооружений, разрушению дорожного полотна, снижению прочности (сопротивление сдвигу) грунта со всеми вытекающими отсюда негативными последствиями(нарушение прочности оснований, активизация оползневых процессов, потеря устойчивости склонов и откосов и т.д). Намы исследованы набухающие грунты, которые имеют широкое распространение на территории Республики Армения и Сирийской Арабской Республике, где проведены строительные работы по сооружению крупных гидротехнических, промышленных и гражданских обьектов. Очевидно, что для проектирования сооружений с обеспечением экономичностей их возведения и эксплуатации и долговечности следует самым тщательным образом исследовать инженерно-геологические условия территорий строительства в целом, и каждого обьекта в отдельности с учетом специфических особенностей– набухаемости грунтов. Исследование процессов набухания и усадки глинистых грунтов и сопутствующих им явлений, имеют также большое практическое значение для использования их в земляных сооружениях в качестве строительного материала. Явление набухания сравнительно хорошо изучено как с научной точки зрения, так и для практических целой. В деле исследования набухающих глинистых грунтов и выявления природы этого явления имеются ряд работ, но особую роль сыграли работы Е.А.Сорочана. Его монографии (1974;1989) послужили основой при исследовании разных аспектов набухающих глин, и в частности как основание сооружений. Набухающие глинистые грунты оказывают отрицательное влияние и на подземные сооружения. В этом отношении интерес представляет результаты измерений в уникальном подземном гидросооружении сороковосьмикилометровой тоннеле Арпа-Севан, где было установлено огромное горное давление--(до 400т/м2) что, по нашему мнению, обусловлено практически полной потерией прочности водонасыщенных набухающих глин. Уменьшение сопротивления сдвигу, является одной из основных причин возникновения оползней в бортах карьеров. Поэтому при прогнозировании устойчивости склонов и откосов следует учитывать их усадочную деформацию. Несмотря на важность вопросов, усадки и сопутствующее ей трещинообразование, сопротивление сдвигу и сдвиговой ползучести набухающих грунтов исследованы достаточно слабо. Ատենախոսությունը նվիրված է ուռչող գրունտների ամրության սողքի փոփոխության օրինաչափություններին, կանխատեսմանը և նրանց կիրառման հնարավորություններին շինարարության մեջ: Ատենախոսությունը բաղկացած է ներածությունից, վեց գլուխներից, եզրակացությունից և օգտագործված գրականության ցանկից: Ներածության մեջ հիմնավորված է ատենախոսության թեմայի արդիականությունը, նպատակը, հիմնական խնդիրները, նշված է աշխատանքում ստացված արդյունքների գիտական նորույթը, գիտական և պրակտիկ նշանակությունը: Առաջին գլխում շարադրված են հարցեր որոնք վերաբերում են ուռչման երևույթի ժամանակակից պատկերացումներին, ուռչման պրոցեսի վրա ազդող գործոններին: Ներկայացված է նաև սահքի դիմադրության և սողքի ուսումնասիրության ժամանակակից վիճակը: Չնայած խնդրի խիստ կարևորությանը փոքրաթիվ աշխատանքներ կան ուռչող գրունտների սահքի դիմադրության և սողքի ուսումնասիրությունների վերաբերյալ: Երկրորդ գլուխը նվիրված է ուսումնասիրության օբյեկտ հանդիսացող գրունտների գեոտեխնիկական հատկություններին, նրանց առաջացման պայմաններին: Այս գլխում արծարծվում է նաև մեթոդական հարցեր, կիրառվող սարքավորումների առանձնահատկությունները: Ցույց է տրված, որ սահքային սողքի ուսումնասիրությունների ժամանակ առավել նպատակահարմար է կիրառել ոլորման փորձասարքերը: Երրորդ գլխում բերված է ուռչող գրունտների սահքի դիմադրության օրինաչափությունները սկզբնական խոնավության և խտացնող լարումների փոփոխության լայն միջակայքում: Փորձարառական ուսումնասիրություններով ցույց է տրվել, որ սկզբնական խոնավության պլաստիկության ստորին սահմանից բարձր խոնավությունների դեպքում լրացուցիչ խոնավացումը գրունտի հաստատուն կմախքի խտության դեպքում չի բերում ամրության իջեցման, սկզբնական խոնավության պլաստիկության ստորին սահմանից ցածր խոնավությունների դեպքում լրացուցիչ խոնավացումը գրունտի հաստատուն կմախքի խտության դեպքում բերում է ամրության կտրուկ իջեցման (ամրության ադսորբցիոն իջեցում): Խոնավության նման ազդեցություն դիտվում է նաև կավային գրունտներում երկայնական առաձգական ալիքների տարածման օրինաչափություններում: Այս գլխում բերված է նաև, կծկման ճեղքերի ազդեցության գնահատումը սահքի դիմադրության վրա: Ապացուցվել է, որ կծկման ճեղքերի առկայության դեպքում սահքի դիմադրության ցուցանիշները անհրաժեշտ է որոշել կրկնակի կտրման եղանակով: Dissertation is devoted to a mechanism of creeping strength changes of swelling soils, prognosis and their application in construction works. The dissertation is composed of introduction, six chapters, conclusions and list of references. In introduction the actuality of dissertation topic, purpose, main tasks, indicated the scientific novelty of obtained results in the work: The first chapter is related to issues that related to current concepts of swelling phenomenon, factors impacting swelling processes. The paper presents the current state of shear strength and creeping investigations. Despite the importance of the issue, there are few papers about the shear strength of swelling soils and creeping investigations. The second chapter is devoted to the geotechnical characteristics of studied soils, to the conditions of their origin. This chapter is also relates to methodological issues, the specifics of applied instruments. It was indicated that during studies of shear creeping it is suitable to apply the torsion gauges. The third chapter represents the shear strength mechanism in the wide range of initial humidity and consolidation stresses. According to obtained experimental data it has been indicated that when initial humidity is above of lower limits of plasticity, an additional moistening does not bring to strength losses under constant skeleton density conditions. In the case of initial humidity is below of lower limits of plasticity, an additional moistening brings to abrupt strength losses (adsorption decrease of strength) under the constant skeleton density conditions. Such an impact of humidity in clayey soils is also observed in the mechanism of elastic longitudinal wave propagation. This chapter also presents evaluation of the impact of contraction cracks on the shear strength. It has been proved when contraction cracks are available the shear strength parameters should be tested by double cutting method. The fourth chapter is devoted to swelling clays shear creeping studies. According to experimental data we have concluded that in equal relative shear stresses the creeping deformations are equal as well. It has been obtained that ratio of viscosity factor and water-colloid cohesion is constant and independent of the physical condition of the soil. The problem of determining the velocity of the slope, composed of viscoplastic swelling soils has been solved. The mechanism of creeping under the compression stresses is determined for cement soils composed of swelling clays. It has been proved that creeping deformations coincide for cement soils of the same age and under same compression stresses independent of its initial skeleton density. The fifth chapter represents the determination of swelling pressure, deformation, shear strength and creeping parameters of anisotropic swelling soils by the methods of one sample testing.

    Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
    Additional Information: ՈՒռչող գրունտների ամրության, սողքի փոփոխության օրինաչափությունները, կանխատեսումն և դրանց կիրառման հնարավորությունները շինարարության մեջ: Mechanism of alternations of the strength and creeping of swelling soils, their prognosis and potential application in constructions works.
    Uncontrolled Keywords: Հայրոյան Սարգիս Հրաչիկի, Hairoyan S. H.
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 29 Dec 2016 15:08
    Last Modified: 29 Dec 2016 15:08
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3953

    Actions (login required)

    View Item