Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կասպից ծովի ավազանի աշխարհաքաղաքական բնութագիրը ռեգիոնալ անվտանգության առումով

Ղորբան, Խոսրավի (2013) Կասպից ծովի ավազանի աշխարհաքաղաքական բնութագիրը ռեգիոնալ անվտանգության առումով. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (769Kb)

    Abstract

    Աշխատանքի արդիականությունը Կասպից ծովի ավազանում (Կասպյան տարածաշրջանում) և հարակից շրջաններում աշխարհաքաղաքական գործընթացների հետևանքով զգալի դժվարություններ են առաջացել նավթի և μնական գազի արտահանման համար, որի պատճառով նվազել են էներգակիրների արտահանումից ստացվող եկամուտները: Այս գործընթացում ամենից շատ տուժում է Իրանի տնտեսությունը: Հետևաμար, Կասպյան և հարակից տարածաշրջաններում քաղաքական խնդիրների լուծումը առաջնային նշանակություն ունի Իրանի համար: Այդ խնդրի լուծման ուղին աշխարհաքաղաքական գործընթացներին իրանամետ և ընդհանրապես Կասպյան ողջ տարածաշրջանային շահերին նպաստող ուղղություն տալն է, որի իրագործման ռազմավարության մշակումը արդիական է, իսկ ռազմավարության մշակումը հնարավոր է տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական μոլոր խնդիրների համակար- գային ուսումնասիրության գնահատման, գիտականորեն հիմնավորված ծրագրերի առաջարկման միջոցով: Աշխատանքի նպատակն է կատարել Կասպյան տարածաշրջանում և նրա շուրջը ծավալված աշխարհաքաղաքական գործընթացի կանխատեսում և արդյունքների հիման վրա մշակել նավթի և μնական գազի արտահանման ծավալների մեծացման և արդյունավետության μարձրացման միջոցառումներ: Այդ նպատակին հասնելու համար աշխատանքում լուծվել են հետևյալ հիմնական խնդիրները. Ուսումնասիրվել և գնահատվել են Կասպյան տարածաշրջանում և նրա շուրջը ծավալված աշխարհաքաղաքական գործընթացները` իրենց պատմական ծագումով, ներկա վիճակով: Գիտականորեն հիմնավորել են այդ գործընթացների նպատակային զարգացման ուղիները: Տրվել է Կասպյան տարածաշրջանից նավթի և μնական գազի Կասպից ծովի ավազանի փոխարեն օգտագործվում է նաև Կասպյան տարածաշրջան հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական գործընթացները և հեղինակի նպատակը` Կասպից ծովի ավազանին աստիճանաμար տարածաշրջանին μնորոշ μովանդակություն տալը: Կատարվել է Կասպյան տարածաշրջանից նավթի և μնական գազի արտահանման նոր ուղիների հիմնավորում: Գնահատվել են Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքաաշխարհագրական դիրքի փոփոխությունները, էներգակիրների արտահանման ծավալների ավելացման հնարավորությունները: Отраслевые формы организации в общественной жизни постепенно отодвигаются на второй план, уступая место региональным формам. В деле решения проблем региональной организации общественной жизни определенное место занимает география как координирующая наука. В прибрежных районах Каспийского моря формируется регион особого содержания, который отличается от традиционных региональных форм общественной жизни своими принципами организации, внутренним механизмом. Научное обоснование, раскрытие механизма этих принципов имеют как теоритическое, так и практическое значение, ибо помогут разработать перспективные программы данного регионального развития. Благодаря мощным природным ресурсам, благоприятному географическому расположению в Каспийском регионе свое важное место занимает Иран. В работе рассматриваются и оцениваются геополитические явления в контексте, исторического развития, нынешнего состояния и перспективах дальнейшего развития в Каспийском регионе. В Каспийском бассейне и прилежащих районах формируется регион, в основе которого помимо сугубо экономических преобладают политические принципы. Главное здесь – забота о безопасности. Внешнеполитические силы постепенно распространяют свое влияние в регионе, создавая политическую напряженность; наблюдаются межгосударственные, межэтнические, внутриполитические столкновения, которые приобретают постоянный характер. Все это может вызвать политический и военный „большой пожар” в регионе и вокруг него. Этот „пожар” может охватить и другие регионы. Для решения проблемы необходимо создать такие региональные системы, где наряду с преобладанием внутренних интересов будут учитываться интересы сверхдержав. Необходимо также в регионе создать условия для политического, экономического сотрудничества стран, входящих в организацию „Сотрудничество ради мира и Шанхайского соглашения”, преследующей свои определенные цели. США и Запад должны признать роль России и Китая, что уравновесит региональную безопасность. В случае пренебрежения геополитическим состоянием регионального положения, ресурсами и интересами перемещение энергоносителей может вызвать напряжение между Западом и Каспийскими странами. Причина возникновения этого напряжения в сгруппированности этихстран, что может угрожать энергетической безопасности. В этом случае целесообразным решением является расширение сети нефтепровода и газопровода новыми безопасными и экономными путями. Лучше и более предпочтительно отсутствие противоречий, неуравновешенности между Западом и Каспийским регионом. Приближенные к Западу страны, как, например, Азербайджан, Грузия и другие, становятся для Запада опорой, приближающей его к Шанхайскому соглашению. Это сближение в будущем создаст равновесие и будет выгодным для стран региона. Nowadays, the territorial (regional) organization processes of economy become more actual and more useful. Geography has its important role in the processes of solving the territorial organization problems of society. In the coastlines regions of Caspian Sea it is being created one new region with the unique contest, which stand apart from the traditional territorial form of society by his principle and inside mechanisms of creation. Scientific assessment and clarification of these principles has a huge economical and practical importance. It will help a create perspective projects for development of this region. Iran has its important place in the Caspian region due to his good geographical position and big natural resources potential. There have been a investigated the geopolitical processes (origin, history, actual situation and perspectives) occurring in the Caspian region and in Iran. It is being created a new situation in the Caspian Sea region in which predominate not only economical but political principles as well. Here the main point is security solicitudes. Outside political forces enlarge their presence in the region making political pressure, frequent intergovernmental, interethnic and inside conflicts. And before mentioned situation can make a political and military “big fire” which can enlarge its borders and include new regions. There are needed to make new regional systems in which will be included not only the priorities of regional countries but also superpower countries’ priorities too. And according to this it is needed to make new conditions for cooperation in the field of politics and economy between countries of Agreement on Cooperation of Peace and of Shanghai Cooperation Organization countries. There are some suggetions of implimentation for mationed cooperation: The USA and the West must recognize the role of Russian Federation and China which will balance the regional security. The oil and gas pipelines must be enlarged trough new save and economically effective routs, because the ignoring of interests of regional geopolitical situation, the transportation of energy can make pressure between countries of West and Caspian region. It is better if there are no any contradiction and misbalance between countries of West and Caspian region. And especially there are some countries, for example Azerbaijan and Georgia that have became closer to West which makes much more closer West to Shanghai countries. This will create balance between countries of regions and will be profitable for them. It is suggested that Shanghai Cooperation Organization countries will support Caspian region countries to solve the problems between them and to make more friendly, peace region without any crisis. Become more active in the framework of Shanghai cooperation. To transform the Shanghai agreements into security, political and economical fields and enlarge its regional trends.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Геополитическая характеристика бассейна Каспийского моря с точки зрения региональной безопасности.
    Uncontrolled Keywords: Горбан Хосрави, Ghorban Khosravi
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 09 Jan 2017 11:19
    Last Modified: 09 Jan 2017 11:19
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3954

    Actions (login required)

    View Item