Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պարույր Սևակի անտիպ ժառանգությունը. գեղարվեստական արձակ և գրականագիտություն

Ղազարյան, Սևակ Արմենի (2013) Պարույր Սևակի անտիպ ժառանգությունը. գեղարվեստական արձակ և գրականագիտություն. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (278Kb) | Preview

    Abstract

    Ատենախոսությունր նվիրված է Պարույր Սևակի անտիպ արձակ և գիտական ժառանգության ուսումնասիրությանր: Եթե Պ. Սևակի չափածո ժառանգության անտիպ մասր ինչ-որ չափով արժանացել է հրապարակումների ու դրանց ուղեկցող մեկնաբանությունների, նույնր չենք կարող ասել նրա անտիպ անավարտ վեպի և միջնադարյան հայ գրականությանր վերաբերող երկու աշխատությունների մասին: Ցարդ գրականագետներին և րնթերցողներին հայտնի են սոսկ դրանց գոյությունր փաստող աոանձին վկայություններ, որոնք տեղ էին գտել հատկապես Ս. Սրիս- տակեսյանի «Պարույր Սևակ» (1974) մենագրության մեջ: Աշխատանքում քննության են առնվել Պ. Սևակի «Սմանեջ» անավարտ վեպի, «Կարծեցյալ Շապուհ Բագրատունին և վաղ վերածննդի հարցերր Հայաստանում» թեկնածուական ատենախոսության և «Սայաթ-Նովան և հայ միջնադարր» հետազոտության բնագրագիտական նկարագրությունն ու գրականագիտական վերլուծությունդ Աշխատանքում մի կողմից փորձ է արվել բացահայտելու «Ամանեջ» վեպի թեմատիկ-բովանդակային ուղղվածությունր, կերպարաստեղծման արվեստր, ժանրային ու ոճական հատկանիշներր: Քննության են առնվել վեպի իրական-վավերական հիմքերի, ստեղծագործական պատմության էական հանգամանքներր: Ատենախոսության մեջ փորձ է արվել նաև հետագոտելու Պ. Աևակի «Կարծեցյալ Շապուհ Բագրատունին և վաղ վերածննդի հարցերր Հայաստանում» վերնագրով թեկնածուական ատենախոսությունր: Նկարագրելով աշխատության պահպանված մասի ձեռագիրր և հիմնավոր փաստարկումով հերքելով դիսերտացիոն աշխատանքի իբր ավարտված լինելու մասին հայտնված կարծիքներր քննության է առնվել Պ. Աևակի առաջին լուրջ բանասիրական աշխատանքի բավանդակությունն ու արժեքր: Բնագրագիտական և մեթոդաբանական նույնատիպ մոտեցմամբ, դարձյալ վերծանելով և կազմելով սևակյան ձեռագրի ամբողջական պատկերր, հետազոտվել է Պ. Աևակի «Աայաթ-Նովան և հայ միջնադարր» անավարտ մենագրությունր: Ատենախոսության թեմայի արդիականությունն ամենից առաջ պայմանավորված է Պարույր Աևակի անտիպ գործերի («Սմանեջ», «Կարծեցյալ Շապուհ Բագրատունին և վաղ վերածննդի հարցերր Հայաստանում», «Սայաթ-Նովան և հայ միջնադարր») առաջին անգամ ամբողջական հետազոտման և արժևորման հանգամանքով: «Սմանեջ» վեպր Պ. Սևակի ստեղծագործության մեջ նոր էջ է բացում: Եթե մինչ այս Պ. Աևակի գրական ժառանգությունր կարելի էր բաժանել երկու մասի պոեզիա և գրականագիտություն, ապա այժմ սրանց ավելանում է նաև երրորդր արձակ: Պ. Աևակր ծրագրել էր գրել մեծածավալ մի ստեղծագործություն, որն իր էպիկական րնդգրկմամբ կարող էր տեղ գտնել հայ գրականության այնպիսի ստեղծագործությունների շարքում, ինչպիսիք են Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի»-ն, Ավետիք Իսահակյանի «Ուստա Կարո»-ն, Սկսել Բակունցի «Կարմրաքարր» և այլն: Այնուա- մենայնիվ, նույնիսկ անավարտ վիճակում, «Ամանեջը» նոր էջ է բացում Պարույր Սևակի գրականության մեջ, այն է' գեղարվեստական արձակի էջ: Диссертационная работа посвящена исследованию неопубликованной прозы и научного наследия Паруйра Севака. Если неопубликованная часть поэтического наследия П. Севака в какой-то мере удостаивалась публикаций и сопровождающих их комментариев, то этого нельзя сказать о его неоконченном романе “Аманедж” и двух трудах, касающихся средневековой армянской литературы: кандидатской диссертации “ Псевдо-Шапух Багратуни и вопросы раннего ренессанса в Армении ” и исследования “Саят-Нова и армянское средневековье”. До сих пор литературоведам и читателям известны лишь отдельные свидетельства, подтверждающие их существование, которые приведены в частности в монографии А.Аристакесяна “Паруйр Севак” (1974). Во “Введении”кратко обосновывается выбор диссертационной темы, ее актуальность, научная новизна, определяются цели. Первая глава - “Аманедж” посвящена творческому интересу, проявляемому писателем к прозе и созданному на этой основе роману. Путем текстуального анализа в диссертации выявляются содержательно¬тематическая направленность романа, искусство создания образов, жанровые и стилистические особенности. Неоконченный и неопубликованный роман П. Севака “Аманедж” выделяется и привлекает внимание в первую очередь тем, что в отличие от многих произведений того времени, в основе его конфликта лежат человек, человеческие отношения, судьбы, а не советская идеология и надуманное нравоучение. Именно благодаря этому герои “Анамеджа” не являются неживыми и ограниченными носителями идеи, а вполне художественно удавшиеся образы. П. Севак расширяет рамки романистики, включая присущие описываемой им эпохе обычаи и верования, быт, жизненный уклад, “географию” региона, которые имеют большое этнографическое, культурологическое и научно-историческое значение. Исследованный и накопленный им огромный материал Севак мастерски и со вкусом “внедрил” в роман, сохраняя чувство меры. The PhD thesis is dedicated to the investigation of Paruyr Sevak’s unpublished fiction and scientific heritage. Part of P. Sevak’s unpublished poetry was reflected in some publications, thus being referred somehow. Unfortunately, his unfinished novel “Amanedge”, as well as, research works dedicated to the medieval Armenian literature, namely P. Sevak’s PhD thesis entitled “Imaginary Shapuh Bagratuni and Questions of Early Renaissance in Armenia”, “Sayat Nova and the Armenian Middle Age” scientific research work were never elucidated properly in any publication. Up to now literary critics and ordinary readers came to know about their existence due to some pieces of testimonies mentioned in A. Aristakesyan’s “Paruyr Sevak” monograph. The Introduction includes the clarification of such issues like the underlying reasons for the choice of the topic under study, the scientific goals of the investigation, its scientific novelty. Chapter One entitled “Amanedge” focuses on writer’s creative stance on fiction as well as on the analysis of the novel seen as an immediate outcome of P. Sevak’s creative strivings. The analysis of the original text is aimed at revealing the thematic content of the novel, its stylistic, genre characteristics and writer’s art of creating images. Unlike other works of the epoch which used to promulgate the Soviet ideology and fake moral values P. Sevak’s “Amanedge” unpublished and unfinished novel is unique as the main concerns of his work are the man, human destinies and relationships. Due to this peculiar approach, the heroes of “Amanedge” are not just stereotyped, lifeless carriers of common ideology, but are quite effectual characters from artistic perspective. P. Sevak crosses the accepted lines of fiction writing as he includes the depiction of customs, beliefs, lifestyle as well as the “geography” of the region of the epoch in question which are of great ethnographic, historical and cultural significance. In his novel P. Sevak managed “to portray” skillfully his investigated data, accumulated through time, while being able to preserve good aesthetic perception. Chapter Two entitled “Imaginary Shapuh Bagratuni and Questions of the Early Renaissance in Armenia” is dedicated to the investigation of P. Sevak’s PhD thesis. Describing the preserved part of the original manuscript, P. Sevak’s first serious philological research is introduced and analyzed, thus revealing the characteristics of its content and the scientific value. Considering the detailed comparison of the facts, and conclusions based on the analysis of the data it can be stated that contrary to the accepted opinions of literary critics which characterized P. Sevak’s “Imaginary Shapuh Bagratuni and Questions of the Early Renaissance in Armenia” PhD thesis as "almost complete", the given research paper in fact, is proved to be incomplete.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Неопубликованная наследия Паруй ра Севака: художественная проза и литературоведение. Paruyr Sevak's unpublished heritage: fiction and literary criticism.
    Uncontrolled Keywords: Казарян Севак Арменович, Ghazaryan Sevak
    Subjects: Literature
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 31 Jan 2017 14:52
    Last Modified: 31 Jan 2017 14:52
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4118

    Actions (login required)

    View Item