Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Խիկարի զրույցը հայ մատենագրության մեջ՝ հինարեվելյան գրականության համատեքստում

Պողոսյան, Ռուզաննա Վոլոդյայի (2014) Խիկարի զրույցը հայ մատենագրության մեջ՝ հինարեվելյան գրականության համատեքստում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (223Kb) | Preview

    Abstract

    Հին Կտակարանի իմաստության գրքերի հետ սերտ աղերսներ ունեցող այս զրույցը խոր հետք է թողել արևելյան ժողովուրդների գրականության վրա, որով և բացատրվում է նրա հանդեպ դրսևորված մեծ հետաքրքրությունը: Մինչ էլեֆանտինյան պապիրուսների հայտնաբերումը (1893-1908) գիտնականներ Գ. Հոֆմանը, Ա. Մյուլլերը, Կ. Կրումբախերը, Մ. Լիցբարսկին և ուրիշներ զրույցին վերագրել են հրեական ծագում վկայակոչելով Հին Կտակարանի Տովբիթ գրքում Աքիաքարոսի մասին հիշատակությունը: էլեֆանտինյան պապիրուսների հայտնաբերումով նոր փուլ է սկսվում բանա-սիրության մեջ, գրվում են մի շարք աշխատություններ, գերմանական բա-նասիրության մեջ (Մ. Լիցբարսկի, Թ. Նյոլդեքե, Ռ. Սմենդ, է. Մեյեր) հնչում են զրույցի հրեական ծագումը հերքող կարծիքներ' հիմնված պապիրուսներում հրեադավանության ոչ համոզիչ փաստերի վրա: Չնայած դրան 1898-ին հրատարակվում է անգլիացի երեք գիտնականների Ռ. Հարիսի, Ֆ. Կոնիբե- րի և Ա. Սմիթ Լևիսի հայտնի գիրքը , որի առաջաբանում բազմաթիվ զուգա¬հեռներ անցկացնելով զրույցի և Հին ու Նոր Կտակարանների միջև, հեղինակները ենթադրում են, որ զրույցն ունի հրեական ծագում, սկզբնապես գրվել է արամեերեն և եղել է Հիսուսի գրադարանի գրքերից: Դրանից հետո բանասիրության մեջ մեծ ուշադրության է արժանացել Ֆրանսուա Նոի աշխատությունը, որտեղ նա պնդում է, որ արամեերեն պապիրուսները թարգ-մանություն են հին ասորերենից կամ հին պարսկերենից և դրանցում խիստ զգալի է հրեա խմբագրի միջամտությունը: Խիկարի հայերեն բնագրին նոր տեսանկյունից նայելու անհրաժեշտությունը թելադրված է հրեական բանասիրության մեջ զրույցի ծագման, թարգմանության և մի շարք այլ հարցերի վերաբերյալ հակասական կարծիքների առկայությամբ, որոնք, ինչպես ցույց է տալիս ուսումնասիրությունը, աղերսվում են նաև հայագիտությանը: Диссертация состоит из введения, трех глав, выводов, использованных источников и списка литературы. Во введении кратко представлена история поставленного вопроса, его актуальность, а также исследования, посвященные различным аспектам. В первой главе - “Исследование ’’Повести о Хикаре” в литературоведении”, рассматриваются главным образом работы армянских филологов, причем подчеркивается, что они в основном повторяют тезис о еврейском или сирийском происхождении Хикара, принятый в западном литературоведении. Особого внимания заслуживает мнение армянского архимандрита Габриэла Айвазовского, который 1874 г. впервые заметил, что Хикар был известным армянским мудрецом при Васпураканском царе Сенекериме Арцруни (X в.). Другой арменовед, Ваган Тер-Минасян, в 1893 году на основании сведений, почерпнутых из одной рукописи, пришел к выводу, что Хикар был довольно известен в IX веке. Интересен тот факт, что почти все армянские исследователи наставлений Хикара считали его армянским народным мудрецом, однако никто не решился проникнуть в суть вопроса, доискаться до причин такого превращения. Следует отметить, что народные мудрецы не принадлежат к определенному времени, поэтому в нашей диссертации мы попытались подробно и поочередно коснуться всех фактических и предполагаемых соотношений наставлений Хикара и рода Арцруни. The dissertation consists of an Introduction, three Chapters, a Conclusion and the List of the used literature. The modernity of the topic, goals and tasks are presented in the Introduction. The First Chapter: The PhilologicalExamination ofthe Story ofAhiqar (Xikar in Armenian) briefly discusses the controversial viewpoints of Western and Armenian philologists. It is noted that most of the Armenian researchers obviously repeated the opinion of their Western colleagues about Ahiqar’s Jewish or Assyrian origin. Only Armenian Archbishop Gabriel Ayvazovsky stated for the first time in 1874 that Xikar was an Armenian folk sage and lived under the rule of Senekerim Artzruni in the 10th century. Later, the monk Vahan Ter-Minasian noticed that according to an Armenian manuscript Xikar was a very famous Armenian folk sage of the 9th century. The point is that the folk sages, as a rule, don’t belong to a specific period of time, they come along with the history and educate people. Indeed, most of the Armenian researchers accepted Xikar as an Armenian folk sage, but no one tried to find out either the main reason of his popularity or to understand why the name of Xikar was so strongly connected with the Armenian ancient noble family of Artzrunis. It is known that their derived their surname from the Urartian word wartzibini, which means eagle and was a totemic animal for the Artzrunis.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: “Пвесть о Хикаре” в армянской классической литературе в контексте древневосточной литературы.The story of ahiqarin the armenian bibliography in the context ofthe o/deastem.
    Uncontrolled Keywords: Погосян Рузанна, Pogosyan Ruzanna,
    Subjects: Literature
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 01 Feb 2017 18:01
    Last Modified: 01 Feb 2017 18:01
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4127

    Actions (login required)

    View Item