Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ժողովրդագրական քաղաքականությունը որպես տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործոն (Սանկտ-Պետերբուրգի և Լենինգրադի շրջանի օրինակով)

Ակոպյան , Եվգենի Ալեքսանդրի (2013) Ժողովրդագրական քաղաքականությունը որպես տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործոն (Սանկտ-Պետերբուրգի և Լենինգրադի շրջանի օրինակով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (403Kb) | Preview

    Abstract

    Демографические процессы играют все более заметную роль среди современных социально-экономических проблем. Политическое руководство России назвало демографическую проблему одной из самых острых и важных для российского государства, ещё в 2000 г. президент РФ В.В. Путин сказал: «Если нынешняя тенденция вымирания населения России сохранится, то выживаемость нации окажется под угрозой».1 Негативный прогноз заставил государство вплотную заняться разработкой и проведением национальных программ по решению демографических проблем. С 1992 г. в России смертность превышает рождаемость, не обеспечивающую простого замещения родительских поколений детьми, выявляются тенденции депопуляции. Демографический кризис охватил большинство регионов РФ, в том числе Санкт-Петербург и Ленинградскую область, где также наблюдается сокращение населения. Вследствие сохраняющейся в течение двух десятилетий высокой смертности и низкой рождаемости, естественная убыль населения в регионе и в России в целом приобрела значимые масштабы, а единственным источником пополнения населения стала внешняя миграция: для России в целом – из стран СНГ и Балтии, для Санкт-Петербурга и Ленинградской области – из других регионов и из стран СНГ.2 Иммиграционные потоки заполняют, преимущественно неквалифицированные вакансии, в то же время наблюдается отток высококвалифицированных человеческих ресурсов в другие регионы, прежде всего, в Москву, и за рубеж («утечка умов» в региональном и мировом масштабе). В 1999 г. в Санкт-Петербурге суммарный коэффициент рождаемости достиг минимума (0,97), до 2004 г. он был ниже, чем во всех субъектах РФ, за исключением Ленинградской области3 (0,86 в 1999 г.), хотя в сельских поселениях рождаемость традиционно выше, чем у городских жителей. При этом для простого воспроизводства населения необходимо 2,1 рождений на одну женщину репродуктивного возраста. Տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ներդաշնակ զարգացումը այսօր պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների առանցքային նպատակն է: Նորարարությունների գլոբալ մրցակցության պայմաններում տնտեսական աճը նախ և առաջ պայմանավորված է մարդկային ներուժի արդյունավետ զարգացմամբ, վերջինիս քանակական և որակական աճով: Ատենախոսական հետազոտության առաջին գլուխը նվիրված է աշխատանքի բովանդակության վերլուծությանը և ժողովրդագրական քաղաքականության դերի ու տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման վրա ունեցած նրա ազդեցության ուսումնասիրությանը: 1990-2000-ական թվականներին Ռուսաստանն ապաբնակեցման և բնակչության ծերացման միտումների փոփոխության և բնական շարժման աստիճանական ներդաշնակեցման անցնելու շրջադարձային փուլ ապրեց: Այդ ժամանակահատվածում Սանկտ-Պետերբուրգի և Լենինգրադի շրջանում նկատվել են նաև ծնելիության մինիմալ արդյունքներ. 1999 թ. Սանկտ-Պետերբուգում գրանցվել է 6,2 ծնունդ 1000 բնակչի հաշվով, Լենինգրադի շրջանում ` 6,4 ծնունդ: Today, a harmonious social and economic development of the region is a key objective of both the national and local governments. In the global innovation competition, economic growth is determined, above all, by an effective development of the human potential, its quantitative and qualitative growth. The first chapter of the dissertation research analyzes the scope and the role of a population policy and its effect on economic development at the regional level. Years 1990 to 2000 witnessed Russia's achievement to buck the trend of depopulation and aging and its transition to a gradual harmonization of the natural movement of population. In St. Petersburg and the Leningrad region, this period saw the minimum level of fertility: in 1999, St. Petersburg reported 6.2 births per 1,000 residents, while the Leningrad region's rate was 6.4. In 2000 - 2011, the birth rate in the city and the region increased with some fluctuations, while in 2007, after the introduction of additional population policy measures ("maternity capital", etc.), fertility rates substantially increased from 8.8 births per thousand in the city and 7.9 births per thousand in the region in 2006 to, respectively, 11.3 and 9.2 births per thousand in 2009; i.e. the city's rate increased almost by one-third and the region's rate, by 16.5%. These data indicate, on the one hand, the role and influence of population policies on reproductive behaviors of modern Russian citizens. On the other hand, the attenuation of this trend in 2010 - 2011 (11.5 and 11.6 births per 1,000 residents in St. Petersburg, 8.8 and 8.7, in the Leningrad region) indicates the need for a comprehensive analysis of and approach to the formation of the areas of a population policy aimed at creating conditions required for economic development.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Ժողովրդագրական քաղաքականությունը որպես տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործոն (Սանկտ-Պետերբուրգի և Լենինգրադի շրջանի օրինակով). The demographic policy as a factor of social-economical development of the region (on the example city of Saint-Petersburg and Leningrad region).
    Uncontrolled Keywords: Ակոպյան Եվգենի Ալեքսանդրի, Akopian Evgenii
    Subjects: Sociology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 02 Feb 2017 15:56
    Last Modified: 02 Feb 2017 15:56
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4134

    Actions (login required)

    View Item