Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պորֆիրինների ազդեցությունը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա

Թորոսյան, Անահիտ Լևոնի (2015) Պորֆիրինների ազդեցությունը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (774Kb) | Preview

    Abstract

    Порфирины, и особенно их металлопроизводные, широко распространены в природе. Они включены в состав многих биологических соединений, таких как гемоглобин, хлорофилл, витамины группы В и т. д. И природные, и синтетические порфирины широко используются в практической медицине и биологии, в основном из-за того, что они обладают низкой токсичностью, хорошо растворимы в воде, быстро выводятся из организма, имеют низкие эффективные концентрации и др. Порфирины имеют широкий спектр применения в онкологии, радиобиологии, их используют также в качестве противовирусных, противогрибковых, антибактериальных препаратов. Было показано, что порфирины избирательно накапливаются в опухолевых клетках. Это обстоятельство, с одной стороны, используется в качестве диагностического теста в онкологической практике, с другой стороны, используя фотосенсибилизирующие свойства порфирина успешно применяют его в фотодинамической терапии опухолей. Было установлено, что большая часть повреждений, вызванных порфиринами в опухолевых клетках, происходит при его прямом или косвенном воздействии на клеточную мембрану. Исследования прямо указывают на важность взаимодействия порфиринов с мембранами для выяснения механизма их действия на клетки, в том числе и опухолевые. Во многих исследованиях биологическую активность порфиринов связывают с их взаимодействием с ДНК, белками и другими внутриклеточными структурами. В течение последних нескольких лет интенсивно исследовалось взаимодействие порфиринов с ДНК и белками in vitro. Получен целый ряд важных результатов. Однако следует отметить, что стадии взаимодействия порфирина с ДНК и белками (особенно для внутриклеточных) должна предшествовать стадия взаимодействия и прохождения порфирина через мембраны. Таким образом эффективность действия порфирина зависит не только от его прямого действия на ДНК и белки, но и от его взаимодействия и транспорта через мембраны. Հանգուցային բառեր. ադսորբցիա, երկշերտ լիպիդային թաղանթ, երկշերտ լիպիդային թաղանթի կայունություն, հաղորդականություն, թափանցելիություն, ցիկլիկ վոլտամպերային բնութագրեր, լիպոսոմներ, ձետապոտենցիալ: Ներկայացվող ատենախոսության մեջ ուսումնասիրված է բարձր կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված կատիոնային մեզոտետրա-[4N-օքսիէթիլպիրիդիլ] պորֆիրինի և նրա Co(II) մետաղական ածանցյալի, ինչպես նաև անիոնային մեզոտետրա ֆենիլպորֆիրինի ազդեցությունը երկշերտ լիպիդային թաղանթների (ԵԼԹ) կայունության և էլեկտրական պարամետրերի վրա: Ցույց է տրվել, որ կատիոնային պորֆիրինները (TOEtPyP4, CoTOEtPyP4) փոքրացնում են, իսկ անիոնային պորֆիրինը (TFnSO3Na) մեծացնում է ֆոսֆատիդիլսերինի (DOPS) և ֆոսֆատիդիլէթանոլամինի (DPPE) խառնուրդից (1:1) կազմված ԵԼԹ-ի կայունությունը էլեկտրական դաշտում, ինչը պայմանավորված է թաղանթի վրա ինքնաբերաբար ձևավորվող անցքերի եզրի գծային լարվածության փոքրացմամբ կամ մեծացմամբ համապատասխանաբար: Ցույց է տրվել, որ կատիոնային պորֆիրինների առկայությունը փոքրացնում է ԵԼԹ-ի մակերևութային լարվածությունը, իսկ անիոնային պորֆիրինի առկայությունը` մեծացնում այն: Կատիոնային պորֆիրինները մեծացնում են թաղանթի վրա ինքնաբերաբար ձևավորվող անցքերի առաջացման հավանականությունը, իսկ անիոնային պորֆիրինը մեծացնում է անցքերի չափերի փոփոխման արագությունը: Ուսումնասիրվել են ԵԼԹ-ի ցիկլիկ վոլտամպերային բնութագրերը, որոնց միջոցով հաշվարկվել է ԵԼԹ-ի էլեկտրական ունակությունը և գնահատվել թաղանթի հաստությունը յուրաքանչյուր փորձի համար: Ցույց է տրվել, որ կատիոնային պորֆիրինների առկայության դեպքում ԵԼԹ-ի էլեկտրական ունակությունն աճում է, իսկ անիոնային պորֆիրինի առկայության դեպքում` նվազում: Ցույց է տրվել նաև, որ ուսումնասիրված երեք պորֆիրինների առկայության դեպքում էլ մեծանում է ԵԼԹ-ի էլեկտրական հաղորդականությունը: The influence of cationic meso-tetra-[4N-oxyethylpyridyl] porphyrins and their Co(II) derivatives, as well as the influence of anionic meso-tetra-phenylporphyrins on the stability and electrical parameters of bilayer lipid membranes (BLM) is presented in the dissertation. It was shown that cationic porphyrins (TOEtPyP4, CoTOEtPyP4) decrease, and anionic porphyrin (TFnSO3Na) increases the stability of BLM made of a mixture of DOPS and DPPE (1:1) in an electric field due to either a reduction or, in the latter case, a growth of line tension of spontaneously formed pore edges on the membrane. It was shown that the presence of cationic porphyrins reduces BLM surface tension, while it is increased in the presence of anionic porphyrin. It was found that cationic porphyrins increase the probability of spontaneous pore formation in BLM, while anionic porphyrin increases the changing rate of the radius of the pores. The cyclic current-voltage characteristics of BLM were investigated, by which the electrical capacity and subsequently the thickness of BLM was determined for each experiment. It was shown that in the presence of cationic porphyrins the electrical capacity of BLM increases, while it decreases in the presence of anionic porphyrin. Furthermore, all three porphyrins tested here led to an increase in the electrical conductivity of BLM.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Պորֆիրինների ազդեցությունը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա: Influence of porphyrins on bilayer lipid membranes.
    Uncontrolled Keywords: Թորոսյան Անահիտ Լևոնի, Torosyan Anahit
    Subjects: Physics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 15 Mar 2017 14:18
    Last Modified: 15 Mar 2017 16:18
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4282

    Actions (login required)

    View Item