Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ջուրը որպես թիրախ ոչ իոնացնող բնույթի ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցության գործընթացում

Բաղդասարյան, Նաիրա Սերյոժայի (2013) Ջուրը որպես թիրախ ոչ իոնացնող բնույթի ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցության գործընթացում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1084Kb) | Preview

    Abstract

    За последние десятилетия научный интерес к выявлению молекулярных механизмов биологического воздействия сверхслабых физических факторов во многом обусловлено тем, что эти факторы являются причиной различных патологических и/или благотворных изменений в организме. С экологической точки зрения наиболее опасной является с каждым днем растущая тенденция увеличения числа источников излучения электромагнитных и механических волн, которые наряду с непосредственным воздействием на живые системы, вызывают также модуляцию биологического воздействия других факторов (Ayrapetyan & Markov 2006, WHO Environmental Health Criteria No 238-2007). В связи с этим, изучение механизмов биологического воздействия как неионизирующих электромагнитных полей (ЭМП), так и механических колебаний (МК) инфразвукового диапазона на живые системы, является весьма актуальной научной проблемой, во-первых, с точки зрения практического здравоохранения, во-вторых, для оценки степени экологической безопасности, особенно в условиях естественных и искусственных изменений основных экологических факторов окружающей среды: освещения, температуры и радиационного фона. В исследованиях разных авторов (Stepanyan et al. 1999, Adrian 1956, Ayrapetyan 2006) показано, что влияние низкоэнергетических электромагнитных полей (ЭМП) и механических колебаний (МК) на физико-химические свойства воды и водных растворов проявляет частотную зависимость, которая более выражена при обработке частотой 4Гц. Одновременно показано, что в результате обработки водного раствора (на примере физиологического раствора - ФР) ЭМП и МК частотой 4Гц, наблюдается влияние на процесс прорастания семян (Amyan and Ayrapetyan 2004), рост и развитие микроорганизмов (Ayrapetyan et al. 2001), сократимость сердечных мышц (Ayrapetyan et al. 1999, Ayrapetyan et al. 2007). Вместе с тем, в настоящее время считается невыявленным возможный механизм, ответственный за биологический эффект в живых организмах, при использовании ФР - предварительно обработанного ЭМП и МК частотой 4Гц. Существующие до настоящего времени теоретические представление оказались неспособными объяснять экспериментальные результаты по исследованию особенностей биологического воздействия указанных физических факторов. Делались попытки объяснения полученных данных с помощью изменения кластерного строения водной среды, предполагая, что изменение соотношения числа молекул в кластерах и свободных молекул воды может изменить степень диссоциации молекул воды. Հանգուցային բառեր. Ջրածնի պերօքսիդ, մեխանիկական տատանում, էլեկտրամագնիսական դաշտեր, թթվածին, ռադիացիոն ֆոն, լուսավորություն: Սույն ատենախոսությունը նվիրված է ֆիզիոլոգիակամ լուծույթի /ՖԼ/ ֆիզիկա-քիմիական հատկությունների վրա ոչ իոնացնող ֆիզիկական գործոնների (գերցածր հաճախությամբ էլեկտրամագնիսական դաշտերի /ԳՑՀ ԷՄԴ/ և մեխանիկական տատանումների /ՄՏ/, ինչպես նաև ԳՑՀ-ով մոդուլացված միլիմետրային ալքների /ՄՄԱ/) ազդեցության ուսումնասիրությանը, որի նպատակն է փորձնական ճանապարհով պարզաբանել, թե դրանք որքանով են պատասխանատու կազմավորման տարբեր մակարդակներում գտնվող կենդանի համակարգերի վրա այս գործոնների կենսաբանական ազդեցության դրսևորման գործընթացում դիտվող երևույթների համար: Այդ նպատակով որպես փորձարարական նմուշ ընտրվել են խաղողի խխունջի (Helix pomatia) մեկուսացված սրտամկանը և աղիքային ցուպիկի (Esherichia coli ) K-12 շտամը: Միաժամանակ պարզաբանվել է ՖԼ-ի ֆիզիկա- քիմիական հատկությունների վրա վերը նշված ազդակների ներգործության կախվածությունը հիմնական էկոլոգիական գործոններից` լուսավորության ինտենսիվությունից (մութ և նորմալ լուսավորություն` E=500-550 լյուքս), ռադիացիոն ֆոնի մակարդակից (ցածր` R=1մկՌ/ժ և նորմալ ռադիացիոն ֆոն` R=17-18մկՌ/ժ), ջերմաստիճանից (4°C և 18°C): Ստացված արդյունքներից պարզվել է, որ 1-10Հց հաճախականային տիրույթում ԳՑՀ ԷՄԴ-ն, ՄՏ-ն և ԳՑՀ-ով մոդուլացված ՄՄԱ-ն առավել զգալի են փոփոխում ջրածնի պերօքսիդի /ՋՊ/ քանակները ՖԼ-ում, 8Հց-ով մշակման արդյունքում: Երեք ազդակների կիրառման դեպքում էլ նշված հաճախականային տիրույթում ընդհանուր առմամբ նկատվում է ՋՊ-ի քանակի առանձնակի նվազում ստուգիչի համեմատ, սակայն այն իր նվազագույն արժեքները ստանում է 8Հց-ի կիրառման դեպքում` անկախ կիրառվող ազդակի բնույթից: Փորձարարական եղանակով ցույց է տրվել, որ 8Հց ՄՏ-ով մշակված ՖԼ-ի կենսաբանական ազդեցությունը խաղողի խխունջի (Helix pomatia) մեկուսացված սրտամկանի վրա դրսևորվում է 45Ca-ի ելքի ուժեղացմամբ, որն էլ ուղեկցվում է ցԱՄՖ-ի ներբջջային քանակների նվազմամբ և ցԳՄՖ-ի ավելացմամբ: 4 և 8 Հց-ով մշակված ՖԼ-ի կենսաբանական ազդեցության համեմատական ուսումնասիրություններով պարզաբանվել է, որ երկու դեպքում էլ տեղի է ունենում որակապես նման փոփոխություն, սակայն 8Հց-ի դեպքը քանակական առումով գերազանցում է 4Հց-ին: The following thesis is dedicated to the study of effect of non-ionizing physical factors (extralow frequency electromagnetic field /ELF EMF/, mechanical vibrations /MV/, and ELFmodulated millimeter wave /MMW/) on physicochemical properties physiological solution /PS/, the purpose of which is to experimentally find out how they are responsible for the phenomena of biological effects of these factors having influence on living organisms being in different stages of formation. As experimental samples the isolated heart muscles of Helix Pomatia and Esherichia coli K-12 were chosen for this purpose. At the same time the dependence of effect of the mentioned factors on physicochemical properties of PS upon the main ecological factors such as illumination intensity (dark and light illumination E=500-550 luxe), level of background radiation (low - R=1μR/h and normal background radiation R=17-18μR/h), temperature (4°C and 18°C) was illustrated. The results showed that at the intensity range of 1-10Hz EMF, 1-10Hz MV, and 1-10Hzmodulated MMW greatly change the hydrogen peroxide /HP/ content in PS as a result of 8Hz treatment. In the application of all three signals in the mentioned intensity range a decrease in HP content in comparison with control can be seen, but it gets its minimum values in case of 8 Hz treatment regardless of the nature of applied signal. By experimental method it was shown that the biological effect of 8Hz MV-treated PS on Helix pomatia's isolated heart muscle takes place by increase in 45Ca efflux, which is accompanied by decrease in intracellular content of cAMP and increase in cGMP. By comparative studies of biological effect of 4Hz and 8Hz treated PS it was shown that in both cases qualitatively similar changes take place, but quantitatively the 8Hz exceeds the 4Hz.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Ջուրը որպես թիրախ ոչ իոնացնող բնույթի ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցության գործընթացում: Water as a target in the process of biological effect of physical factors having non-ionizing character.
    Uncontrolled Keywords: Բաղդասարյան Նաիրա Սերյոժայի, Baghdasaryan Naira
    Subjects: Physics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 16 Mar 2017 10:54
    Last Modified: 20 Mar 2017 10:33
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4297

    Actions (login required)

    View Item