Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Վանկը որպես հնչույթաբանական վերլուծության բաղադրիչ

Հովհաննիսյան, Հասմիկ Ռազմիկի (2012) Վանկը որպես հնչույթաբանական վերլուծության բաղադրիչ. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (198Kb) | Preview

    Abstract

    Ներկայացվող ուսումնասիրությունը հիմնված է լեզվի չափական աստիճանակարգության մաս կազմող վանկ-բաղադրիչի, նրա կառուցվածքի, հնչույթաբանական դերի և հայերենում վանկատման սկզբունքների որոշակի առանձնահատկությունների տեսական վերլուծության վրա: Հայ լեզվաբանական գրականության մեջ լեզվաբանական տարբեր մակարդակներ ընդգրկող հարուստ ու բազմածավալ ուսումնասիրություններում բավականին փոքր մաս է կազմում հնչույթաբանության ու այս ոլորտում գործող միավորների, բաղադրիչների, դրանց միջոցով սահմանվող լեզվական երևույթների ու գործընթացների վերլուծությունը: Թե' ավանդական և թե' ժամանակակից ուսումնասիրություններն ընդհանուր առմամբ մեկնաբանվում են սահմանողական կամ նկարագրական ավանդույթների շրջանակներում: Հարկ է նշել սակայն, որ համաշխարհային լեզվաբանության մեջ շուրջ կես դար է, ինչ վերոհիշյալ մեթոդներն այլևս արդիական չեն: Այսօր լեզվաբանության մեջ առավել կարևոր և հեռանկարային են համարվում ոչ թե լեզուների նկարագրությունն ու լեզվական փաստերի արձանագրությունը, այլ ստացված փաստերի սկզբունքային ու մանրակրկիտ վերլուծությունն ու բացատրությունը. Հայերենի վանկի հնչույթաբանական վերլուծությունը լեզվի տեսության արդի մեթոդներով կարևոր է ոչ միայն նյութի բացը լրացնելու, այլև համաշխարհային լեզվաբանության մեջ ներկայումս լայնորեն կիրառվող դրույթները հայերենի հնչույթաբանական վերլուծության մեջ ներմուծելու առումով: Ատենախոսության նպատակն է ներկայացնել վանկի տեսության ներկայիս հիմնական դրույթները, ապա դրանց հիման վրա կատարել հայերենի վանկի հնարավորինս ընդգրկուն վերլուծություն: Աշխատանքի հիմքում դրված են հետևյալ խնդիրները. Рецензируемая диссертация изучает роль слога в фонологическом исследовании, а также факты слогоделения в современном армянском языке. Детальный (автсегментный, т.е. не линейный/многолинейный) анализ, сосредоточенный в частности на поведении согласных и консонантных групп на границах морфем и обусловленных этим поведением фонологических процессов, указывает на важность слогового анализа в армянском языке. Особо подчеркивается роль, которую в лингвистических процессах играет слог как часть просодической иерархии. Слоги имеют исключительную роль в фонологическом осведомлении, в умственной обработке речи и в чтении. Лингвистические факты, обсуждаемые в данной работе, еще более подчеркивают важность слогоцептричного подхода в фонологических и психолингвистических исследованиях. В армянском языке существует ряд морфологических-фонологических правил, которые весьма чувствительны к слоговому строю. Например, в процессе аспирации усиленные начальные согласные слога (и в медиальных, и в финальных контекстах) выполняют функцию маркирования границ, сигнализирования границ слогов и морфем. Правило отбора морфем множественного числа основано на словосложении/слоговом счете языка. Правила эпентезы соотносятся не только с фонотактикой языка, но и с внутренним строением слога и стратегией слогоделения. В основе данной работы лежит принципиальное утверждение о том, что слог -как компонент фонологического анализа- существует независимо от слова и, что определенные лингвистические явления и процессы более эффективно рассматриваются в области слога. The present study is on the role of the syllable in phonological analysis and syllabification facts in Modern Armenian. A close (autosegmental, i.e. non-linear/multi-linear) analysis centred particularly on the behaviour of consonants and CC clusters at morpheme edges, as well as the phonological processes conditioned by that behaviour, testifies to the importance of the syllable in Armenian and the role it plays in linguistic processes as part of prosodic hierarchy. Syllables play an important role in phonological awareness, speech processing and reading. The facts discussed in this study add more evidence to the relevance of the syllable-based phonological and psycholinguistic approaches. Armenian employs certain mechanisms to elegantly manipulate between the universal and language-specific syllabifi¬cation rules and principles. In general, Armenian syllabification facts are driven by the algorithm proposed for Universal Grammar. In addition, Armenian has a set of morpho- phonological rules that are quite sensitive to syllable structure. Thus, for instance, in the process of aspiration enhanced syllable onsets (in medial and final contexts) perform an edge-marking function, signalling syllable-edges and morpheme boundaries; the plural selection rule relies on the syllable (syllable count) of the language; the rules of epenthesis are correlated not only with the phonotactics of the language but also the syllable internal structure and syllabification strategies. The present study considers the syllable as a most appropriate (independent) domain for certain linguistic analysis in Armenian.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Слог - как компонент фонологического анализа. The syllable as a component of phonological analysis.
    Uncontrolled Keywords: Оганесян Асмик Размиковна, Hovhannisyan Hasmik
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 16 Mar 2017 15:33
    Last Modified: 25 May 2017 14:36
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4298

    Actions (login required)

    View Item