Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Երաշտի ազդեցությունը Triticum Aestivum L. տեսակի ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական ցուցանիշների և բերքի վրա

Ահմադի, Կեյվան Շամսի (2013) Երաշտի ազդեցությունը Triticum Aestivum L. տեսակի ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական ցուցանիշների և բերքի վրա. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (925Kb) | Preview

    Abstract

    Ջրային անբավարարությունն ազդում է բույսերի ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական գործընթացների վրա` բուսական բջիջների ցիտոպլազմում մեծանում է իոնների կոնցենտրացիան, որն առաջացնում է կենսապոլիմերների կառուցվածքի և գործառույթի տարբեր փոփոխություններ (Mannsm et al., 2005)։ Ջրային անբավարարությունը բերքի կրճատման հիմնական պատճառներից է։ Երաշտը, ինչպես նաև անարդյունավետ ջրօգտագործումը լուրջ վնաս են հասցնում տարբեր երկրների գյուղատնտեսությանը (Dhanda et al., 2004): Երաշտը վնասում է զարգացող երկրների 99 միլիոն հա ցորենի ցանքատարածությունների 32%ը, իսկ զարգացած երկրներում՝ ավելի քան 60 միլիոն հա ցանքատարածությունները (Rajaram, 2000): Իրանում տարեկան արտադրվում է 11 միլիոն տոննա ցորեն, իսկ Իրանի ցորենի ցանքատարածքների գրեթե 67%–ը չորային են և ապահովված չեն ոռոգման ջրի բավարար պաշարներով (Galeshi, Oskuei, 2001)։ Իրանը այն երկրներից է, որտեղ նաև աղակալումը, ջերմաստիճանային տատանումները՝ ձմռանը ցածր ջերմաստիճանը (բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը –300C), ցանքի շրջանում բարձր ջերմաստիճանը (+300C) և ծաղկմանը հաջորդող երաշտը, նվազեցնում են ցորենի բերքատվությունը, հողերի բերրիությունը և, որոշ դեպքերում, անհնար դարձնում հետագայում տվյալ տարածաշրջանում հողագործությամբ զբաղվելը (Sanjari, 2001): Հայտնի է, որ հետծաղկման շրջանում ջրային անբավարարության նկատմամբ բույսերի մորֆոլագիական հատկանիշների և դիմացկունության գործակիցների գնահատումը կարող է օգնել` ընտրելու ավելի դիմացկուն մշակաբույսեր և բարձրացնելու դրանց բերքատվությունը (Abdoli M., Saeidi M., 2012)։ Հայտնի է նաև, որ ջրային անբավարարության նկատմամբ դիմացկունության մեխանիզմների մակածման շնորհիվ բույսերը ընդունակ են վերապրել չորային սթրեսի ազդեցությունը (Bayoumei et al., 2008): Հետևաբար, ջրային անբավարարության նկատմամբ արժեքավոր գյուղատնտեսական մշակաբույսերի դիմացկունության հետազոտումն, անշուշտ, ունի թե՛ կարևոր տեսական, և թե՛գործնական նշանակություն։ В настоящее время в результате всесторонних исследований, направленных на выявление механизмов засухоустойчивости растений, установлен ряд важнейших деталей, касающихся механизма регулирования восстановительных реакций и возникающих нарушений. Известно, что растение способно пережить влияние стресса, благодаря индукции механизмов засухоустойчивости. Однако, до настоящего времени не проведено целенаправленных исследований с целью выяснения влияния засухи на урожайность, физиологические и биохимические показатели пшеницы, произрастающей на полупустынных территориях западного Ирана. Полностью не выявлены наиболее чуствительные к водной недостаточности фазы роста пшеницы, культивируемой в полевых условиях, и не решены задачи повышения урожайности и устойчивости урожая в данных условиях. В представленной работе с применением современных методов изучены морфофизиологические и биохимические особенности роста трех сортов пшеницы Ирана: Чамран, Марвдашт, Шахриар, а также урожайность данных сортов в условиях недостаточности воды. Разработаны подходы к повышению устойчивости урожая и самой урожайности. Изучено влияние засухи на рост пшеницы западного Ирана и его разные стадии роста: начальную стадию удлинения стебля, трубкования и налива зерна – молочную фазу. Nowadays as a result of various investigations on revealing the resistance mechanisms of the plants towards water deficit, many details about the breaches caused by stress, as well as mechanisms regulating the reductant reactions has been found out. Due to the induction of mechanisms of drought resistance the plant is able to overcome the influence of the stress. However the proposeful investigations aiming to reveal the influence of drought on the yield, physiological and biochemical indices of wheat cultivated on the semi-arid regions of western Iran has not been carried out till now. The more sensitive growth periods of different wheat cultivars towards water deficit in field conditions has not been studied properly, and the problems of increasing yield stability and productivity has not been solved till now. The current work is to investigate, with application of modern methods, the peculiarities of the growth and development, morphological, biochemical characteristics, as well as yield productivity of three Iranian cultivars (Chamran, Marvdasht, Shahriar) in the water deficit conditions. The approaches to the increase of the resistance of yield are elaborated.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Влияниe засухи на физиологические, биохимические показатели и урожайность вида Triticum Aestivum. The effects of drought stress on physiological indices, biochemical characteristics and yield of wheat Triticum Aestivum L.
    Uncontrolled Keywords: Кейван Шамси Ахмад, Keyvan Shamsi
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 17 Mar 2017 13:22
    Last Modified: 20 Mar 2017 11:08
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4303

    Actions (login required)

    View Item