Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայ եկեղեցու դերը Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական կյանքում (1292-1375 թթ.)

Սահակյան, Լիդա Եղիշեի (2013) Հայ եկեղեցու դերը Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական կյանքում (1292-1375 թթ.). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (348Kb) | Preview

    Abstract

    Կիլիկիայի հայկական պետությունը մեծամասամμ շրջապատված է եղել թշնամաμար տրամադրված այլադավան պետություններով (Իկոնիայի սուլթանություն, Եգիպտոսի սուլթանություն, μյուզանդական կայսրություն, թուրքմեններ, ամիրայություններ ու աթաμեկություններ) և զարմանալի է, որ այն կարողացավ ամμողջ երեք դար գոյատևել` մշտապես խուսանավելով նրանց միջև: Ատենախոսության մեջ փորձ է արվում պարզելու, թե որն էր իրականում Կիլիկիայի հոգևոր և աշխարհիկ ղեկավարների «զենքը», որի շնորհիվ փորձեցին դիմակայել թշնամիներին՝ սխալմամμ կարծելով, որ նախկինի պես հզոր μանակ ու մաքառող ժողովուրդ ունենալու փաստը μավական չէ, և որ հույսը պետք է դնել արտաքին օգնության վրա: Հարկ է նկատել, որ Կիլիկյան հայոց պետությունը մշտապես դաշնակիցների կարիք է ունեցել, որի համար էլ ձգտել է լավ հարաμերություններ հաստատել հարևաններից մեկի կամ մի քանիսի հետ չեզոքացնելու համար մյուսների վտանգը: Բնական է, այդ ձգտումներն որոշ առումներով փոխադարձ են եղել, և արդյունքում խթանել են Կիլիկիայի դիվանագիտության զարգացմանը: Ուսումնասիրությունն ընդգրկում է Կիլիկիայի հայոց կաթողիկոսության 1292-1375 թթ. կրոնական ու քաղաքական գործունեության պատմությունը, որն ասես «լուռ ցավով» ուղեկցում էր պետության անկման ու դանդաղ կործանման ընթացքին: Ատենախոսական վերլուծության ժամանակագրական սահմանների ընտրությունը պայմանավորված է հայ եկեղեցու պատմության ամենադրամատիկ և ներքնապես հակասական շրջաններից մեկով՝ հայ-լատին վերնախավային հարաμերությունների ծավալմամμ և վերջինիս նկատմամμ հայ եկեղեցու և ժողովրդի դիրքորոշմամμ: Երμ որոշակիորեն ժողովրդից և եկեղեցուց սահմանազատվում են արքունիքը և սրա ազդեցությամμ՝ կաթողիկոսարանը, դրանից հետո կիլիկյան պետության անկումը որքան էլ դանդաղ, միևնույնն է, դառնում է անկասելի: Այդ առումով 1292-1375 թթ. հայ եկեղեցու կյանքում տեղ գտած իրադարձությունների քննական արժևորումը և դրանց քաղաքական ու աշխարհայացքային հիմքերի μացահայտումը եկեղեցաμանական ու պատմագիտական մեծ նշանակություն ունի, որովհետև միտված է եկեղեցական կառույցի, որպես ազգային միասնականություն ապահովող գործոններից մեկի, համակողմանի գիտական ուսումնասիրությանը: Ատենախոսության մեջ քննարկվող հիմնահարցերը մեծապես կարևորվել են նաև այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրվող ներեկեղեցական և միջեկեղեցական իրադարձություններն ուղղակիորեն առնչվում են հայ ժողովրդի ինքնության, ինքնագիտակցության և հոգեկերտվածքի պատմաֆունկցիոնալ դրսևորման ու զարգացման հիմնախնդիրների հետ: Диссертация посвящена истории религиозной и политической деятельности Армянского католикосата Киликии 1292-1375 гг. Выбор хронологических границ диссертации обусловлен одним из самых драматических и внутренне противоречивых периодов истории армянской церкви, когда развиваются армяно-латинские взаимоотношения, определяются позиции армянской церкви в вопросах вероучения в существующей политической реальности. В 1292-1375 гг. оценка событий, происшедших в жизни Армянской Церкви, и выявление их политических и мировоззренческих основ, имеют большое экклезиологическое значение, ибо направлены на всестороннее изучение церковной организации, как одного из факторов обеспечения национального единства. Анализируемые в диссертации основные вопросы, касающиеся внутрицерковных и межцерковных событий, непосредственно связаны с проблемами историко-функционального проявления и развития самобытности, самосознания и духовного склада армянского народа того периода. Армянское государство Киликии находилось в окружении враждебно настроенных, иноверных государств и, по результатам исследования можно только судить, как ей удалось просуществовать целых три века. На основании беспристрастного анализа первоисточников, и систематизации «Канонов» соборов, а также соотнесения известных в экклезиологии и историографии концепций, в диссертации делается попытка раскрыть истоки и причины формирования основных средств Киликии, в силу чего стало возможным противостоять врагам, прекрасно сознавая, что только мощной армией и воинственным народом невозможно обойтись. Следует отметить, что Армянское государство Киликии всегда нуждалось в союзниках, поэтому стремилось установить хорошие отношения с одним или несколькими соседними госудaрствaми с целью устранения других вражеских угроз. The thesis is dedicated to the history of the religious and political activities of the Catholicosate of Cilician Armenia in 1292-1375. The borders of the chronological analysis of the thesis are selected taking into account the one of the most dramatic and internal conflicting period of Armenian Church: the spread of Armenian-Latin relations and the position of Armenian Church concerning thesе issues. Тhe critical evaluation of events in Armenian Church life in the 1292-1375 and revelation of their political and ideological grounds are most important from the point of ecclesiology and historiography since their aim is detailed scientific research of the structure of the Armenian Church – one of the main factors providing national unity. The major questions discussed in the thesis were evaluated also from the point of view according to which Armenian Church internal affairs as well the relationship with the other churches are directly connected to the matters of Armenian identity, self-consciousness, and spiritual essence. Amazingly Armenian Kingdom of Cilicia being surrounded with heterodox countries full of hostility, succeeded to exist for three centuries. Thanks to the research of the sources, impartial analysis and systemization of council’s constitutions, as well through the syntheses of conceptions in ecclesiology and historiography, in the thesis we tried to clarify what was the real power of the clerical and secular authorities to confront the enemies, knowing that for this it is not enough to have just powerful army and fighting people. It should be noted that the Armenian Kingdom of Cilicia always needed allied powers, therefore, it always tried to establish good relations with one or few of its neighbouring countries in order to prevent the danger.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Роль армянской церкви в политической жизни Киликийской Армении (1292-1375 гг.). The role of the armenian church in the political life of the Cilician Armenia (1292-1375).
    Uncontrolled Keywords: Саакян Лида Егишеевна, Sahakyan Lida
    Subjects: Theology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 17 Mar 2017 15:09
    Last Modified: 17 Mar 2017 15:09
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4304

    Actions (login required)

    View Item