Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անթրոպոգեն գործոնի ազդեցությունը Փամբակ և Տանձուտ գետերի ֆիտոպլանկտոնային համակեցության վրա

Մամյան, Արմինե Սուրենի (2013) Անթրոպոգեն գործոնի ազդեցությունը Փամբակ և Տանձուտ գետերի ֆիտոպլանկտոնային համակեցության վրա. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (488Kb) | Preview

    Abstract

    Վերջին տասնամյակներում հասարակական ու տնտեսական բուռն զարգացմամբ պայմանավորված՝ շրջակա միջավայրի, մասնավորապես ջրային ռեսուրսների վրա մարդածին ազդեցությունը հսկայական մասշտաբների է հասել: Ուստի դրանց արդյունավետ օգտագործման և պահպանման հարցերը հանդիսանում են հրատապ և արդիական խնդիրներ: Հատուկ ուշադրության են արժանի քաղաքների տարածքով անցնող ջրային էկոհամակարգերը, որոնք ենթակա են մարդածին գործոնի տարաբնույթ ազդեցության և կուտակելով կոմունալ-կենցաղային, արտադրական հոսքաջրեր, հաճախակի ենթարկվելով ջերմային աղտոտման, պատճառ են դառնում ջրամբարում կապտականաչ ջրիմուռների քանակության ավելացման: Հաշվի առնելով վերոնշյալը, ջրերի որակի գնահատման հարցերին ուրբանիզացված հատվածներում տրվում է առաջնային կարևորություն (Старцева, 2008): Վերջին տարիներին ջրերի որակի էկոլոգիական գնահատման պրակտիկայում աշխարհում լայնորեն կիրառվում է կենսաինդիկացիայի մեթոդը: Ֆիտոպլանկտոնը ջրային էկոհամակարգերում լինելով առաջնային ավտոտրոֆ օղակ, բնութագրում է էկոհամակարգի էկոլոգիական վիճակը: Պլանկտոնային ջրիմուռների զգայունությունը ջրային միջավայրի փոփոխվող պայմանների նկատմամբ թույլ է տալիս նրանց օգտագործել որպես ինդիկատորներ: Ջրային էկոհամակարգերի կարևորագույն և տեղեկատվական օղակ լինելով, պլանկտոնային ջրիմուռների ուսումնասիրությունները մտնում են ջրերի մոնիտորինգային ուսումնասիրման ծրագրերի մեջ` որպես էկոհամակարգի սանիտարատոքսիկոլոգիական վիճակի ստույգ ցուցանիշներ (Россолимо, 1977; Никаноров, 2005): Փամբակ գետը անդրսահմանային Դեբեդ գետի խոշորագույն վտակն է, որը մեծ դեր ունի վերջինիս ջրերի որակի ձևավորման վրա: Հոսելով Վանաձոր, Սպիտակ արդյունաբերական քաղաքների միջով, գետն իր մեջ է ներառում ոչ միայն կենցաղային, այլև արտադրական հոսքաջրեր: Այդ առումով Փամբակ գետի և նրա Տանձուտ վտակի ջրաէկոլոգիական հետազոտությունները մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում: Проблемы рационального использования и охраны водных ресурсов являются актуальными и первостепенными. Особого изучения заслуживают водные экосистемы, которые протекают по территории городов, где они подвергаются многофакторному воздействию антропогенных влияний. Река Памбак является одним из крупных притоков трансграничной реки Дебед и непосредственно влияет на формирование качества ее воды. Река, протекая по территории промышленных городов Ванадзор и Спитак, загрязняется не только коммунальными, но и промышленными стоками. Таким образом, гидроэкологическое исследование рек Памбак и ее притока Тандзут представляет большой научный и практический интерес. В последние годы для экологической оценки качества воды широко применяются биоиндикационные методы. Фитопланктон является первичным автотрофным звеном водных экосистем, качественные и количественные показатели которого характеризуют экологическое состояние водного обьекта. Целью диссертационной работы является характеристика фитопланктонного сообщества рек Памбак и Тандзут под воздействием естественных и антропогенных факторов. В результате исследований выявлено, что в состав фитопланктонного сообщества рек Памбак и Тандзут входят 4 основные группы планктонных водорослей: диатомовые, зеленые, синезеленые и желтозеленые. Обнаруженօ 154 вида водорослей, которые принадлежат к 10 классам, 11 порядкам, 33 семействам, 62 родам. Около 70% обнаруженных водорослей (108 видов), являются биоиндикаторами органического загрязнения вод, из них 72 вида диатомовых, 18 зеленых, 16 синезеленых и 2 из группы желтозеленых водорослей. В целом, в составе обнаруженных 108 видов биоиндикаторов, доминировали β-мезосапробные виды, которые составили 38% (41 вид), на втором месте были o-β-мезосапробные виды - около 17,5 % (19 видов), что соответствует среднему показателю органического загрязнения воды рек. В исследованный период наблюдались структурные изменения в составе альгофлоры рек: видовая сукцессия водорослей, изменения в составе доминирующего комплекса, в реке Памбак в 2012 г. наблюдалось также значительное увеличение показателей биоразнообразия планктонных водорослей.The issues of the effective use and the protection of water resources are urgent and very actual. Aquatic ecosystems passing through the cities, which are subjects to the influence of various anthropogenic factors, are worthy of special attention. The largest tributary of transboundary river Debed is Pambak River, which plays a significant role in the formation of its water quality. Flowing through industrial cities Vanadzor and Spitak, the river includes not only domestic, but also manufacturing wastewater. Thus, the hydroecological investigations of Pambak River and its Tandzut tributary have significant importance. In recent years the method of bioindication has been widely used in a practice of water quality assesment. Phytoplankton is a primary autotrophic chain in aquatic ecosystems, and describes the ecologycal conditions of the ecosystem. The aim of the thesis is the description of phytoplankton community in Pambak and Tandzut rivers under the influence of natural and anthropogenic factors.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Влияние антропогенного фактора на фитопланктонное сообщество рек Памбак и Тандзут. The impact of anthropogenic factor on the phytoplancton community of Pambak and Tandzut rivers.
    Uncontrolled Keywords: Мамян Армине Суреновна, Mamyan Armine
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 17 Mar 2017 13:57
    Last Modified: 20 Mar 2017 11:15
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4305

    Actions (login required)

    View Item