Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սևանա լիճ ներմուծված նոր ձկնատեսակների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները լճի մակարդակի բարձրացման պայմաններում

Վարդանյան, Տիգրան Վաղինակի (2013) Սևանա լիճ ներմուծված նոր ձկնատեսակների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները լճի մակարդակի բարձրացման պայմաններում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (677Kb) | Preview

    Abstract

    Լճի ձկնային հանրույթի տեսակային կազմն առաջին անգամ նշվել է Ա. Բրանդտի կողմից 1879 թ. (Брандт, 1879): Սևանա լճի ձկնային հանրույթի տեսակային կազմը եղել է աղքատ, ինչը բնորոշ է օլիգոտրոֆ ջրամբարներին: Հայկական ԽՍՀ ջրամբարների 24 տեսակ և ենթատեսակ ձկներից Սևանա լճում առկա են եղել միայն երեքը` իշխանը (Salmo ischchan, Kessler 1877), բեղլուն (Barbus goktschaicus, Kessler 1877) և կողակը (Varicorhinus capoeta sevangi, De Filippi 1865): Բացի վերը նշված 3 աբորիգեն տեսակներից 1924 թ. Սևանա լճում կլիմայավարժեցվել են սիգի երկու ձևեր` Coregonus lavaretus ludoga Polyakov և Coregonus lavaretus maraenoides Polyakov (Барач, 1940): Արծաթափայլ լճածածանը` Carassius auratus gibelio Bloch., 1783 և թեփուկավոր ծածանը` Cyprinus carpio Linnaeus, 1758, Սևանա լիճ են ներմուծվել XX դարի 80-ական թվականներին Արարատյան հարթավայրի ջրամբարներից (Рубенян, 1993; Оганесян и др., 1985; Gabrielyan, 2001): Իրականացված ձկնաբանական հետազոտությունների արդյունքում 2010 թ. առաջին անգամ Սևանա լճում հայտնաբերվել է նոր ձկնատեսակ` հայկական տառեխիկը (Alburnoides bipunctatus armeniensis, Dadikyan 1972) (Բարսեղյան, Վարդանյան, 2011; Dallakyan et, 2012), իսկ 2011 թ.` ամուրյան չեբաչոկը (Pseudorasbora parva, Temminck et Schlegel, 1846) (Варданян и др., 2011; Dallakyan et, 2012): Ձկների տեսակային կազմը, տարածվածությունը և էկոլոգիան հիմնականում կախված են բնական պայմաններից: Շրջակա միջավայրի վրա անթրոպոգեն գործոնի շարունակական ազդեցության ուժեղացումը և վերջինիս արդյունքում հիդրոէկոհամակարգի տրոֆիկ կարգավիճակի փոփոխությունը բերում է լճի էկոհամակարգում ձկնային հանրույթի տեսակային կազմի փոփոխությանը: Видовой состав, распространение и экология рыб во многом зависят от условий среды. В настоящее время наблюдается усиление воздействия антропогенных факторов на окружающую среду, в том числе на гидроэкосистемы, что приводит к существенным изменениям как отдельных биокомпонентов, так и экосистем в целом. В 2010 г. в оз. Севан впервые нами был обнаружен новый для озера вид рыб-армянская быстрянка Alburnoides bipunctatus armeniensis (Dadikyan, 1972), а в 2011 г.-амурский чебачок Pseudorasbora parva (Temminck et Schlegel, 1846). Изучение биологических и экологических особенностей новых вселенцов бассейна оз. Севан - амурского чебачка и армянской быстрянки, на фоне поднятия уровня воды озера является весьма актуальным. Попав в 60-е годы в рыбоводческие пруды Араратской равнины, амурский чебачок активно расселился по естественным водоемам республики и в настоящее время является одним из широко распространенных и многочисленных видов рыб Армении (Пипоян, 2007). В 2011 г., при обследовании притоков оз. Севан небольшая популяция амурского чебачка впервые была обнаружена в нижнем течении р. Дзкнагет, а также в истоках канала Раздан, а в 2012 году – также на некоторых затопленных в результате повышения уровня воды прибрежных территориях Малого Севана. Армянская быстрянка распространена почти во всех водоемах и реках Армении не выше 2200 м н.у.м. (Дадикян, 1986). Вид до недавнего времени отсутствовал лишь в бас. оз. Севан (Левин, Рубенян, 2007). В 2010 г. быстрянка встречалась уже и в самом озере, а в 2011-2012 гг. в реках Аргичи, Гаварагет, Вадренис, Цаккар, в каналах Арпа и Раздан (Барсегян, Варданян, 2011; Варданян, Барсегян, 2012). The species composition, spreading and ecology of fish are significantly dependent on the environmental conditions. Currently, there has been a growth of anthropogenic impact on the environment, particularly on hydroecosystems, which is leading to significant changes both in the specific biocomponents and in ecosystems in general. The new fish species for Lake Sevan - Armenian spirilin Alburnoides bipunctatus armeniensis (Dadikyan, 1972) and Stone moroko Pseudorasbora parva (Temminck et Schlegel, 1846) were discovered by us in 2010 and 2011 accordingly. The study of biological and ecological features of newly introduced fish species of Lake Sevan - Armenian spirilin and Stone moroko, under the conditions of lake’s water level rise is significantly relevant. Introduced in fish-farms of Ararat valley in 1960-s, Stone moroko has actively spread through the natural water bodies of the republic and currently is one of the widespread and numerous species of the Armenian ichthyofauna (Pipoyan, 2007). A small population of Stone moroko was first discovered only in the downstream of Dzknaget river and in the source of Razdan channel during the investigations of tributaries of Lake Sevan in 2011 and in some water-covered areas of Small Sevan flooded due to lake’s water level rise in 2012. Armenian spirilin is spread in almost all water reservoirs of Armenia, which do not exceed 2200m above sea level (Dadikyan, 1986). Until recently, these species have been missing only in the basin of Lake Sevan (Levin, Rubenyan, 2007). It is assumed that the introduction of Armenian spirilin into Lake Sevan has taken place with the participation of recreational fishers. In 2010 the Armenian spirilin could be met already in the lake and in 2011 - in the rivers Argichi, Gavaraget, Vardenis, Tsakqar as well as in the channels Arpa and Razdan (Barseghyan, Vardanyan, 2011; Vardanyan, Barseghyan, 2012).

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Биологические и экологические особенности новых интродуцированных видов рыб озера Севан в условиях повышения уровня воды озера. The biological and ecological features of newly introduced fish species of lake Sevan under the conditions of lake’s water level rise.
    Uncontrolled Keywords: Варданян Тигран Вагинакович, Vardanyan Tigran
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 17 Mar 2017 15:36
    Last Modified: 20 Mar 2017 11:50
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4310

    Actions (login required)

    View Item