Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հովհաննես Սարկավագը և իր «Մեկնութիւն տումարիս Հայկազնեայ»-ն

Սիմոնյան, Գայանե Սիմոնի (2013) Հովհաննես Սարկավագը և իր «Մեկնութիւն տումարիս Հայկազնեայ»-ն. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (341Kb) | Preview

    Abstract

    11-12-րդ դարերի հանրագիտակ ու բազմաբովանդակ ստեղծագործական ժառանգություն ավանդած հեղինակի, Հայ Առաքելական Եկեղեցու դավանաբանության հիմնասյուներից մեկի` Հովհաննես Սարկավագի կյանքն ու, հատկապես, տոմարական բնույթի ստեղծագործությունները գիտական ճանաչողության տեսանկյունից դեռևս ամբողջովին յուրացված չեն: Ատենախոսության մեջ ներկայացվել ու հիմնավորվել են Հովհաննես Սարկավագի` հայ գրական մշակույթում և տոմարագիտության պատմության մեջ կատարած առանձնակի կարևոր դերակատարությունը, տոմարագիտական մի շարք խնդիրներ, առանց որոնց անհնար է հարաբերակցել հայ մատենագրությամբ մեզ ավանդված հայոց Մեծ և Փոքր` Սարկավագադիր, ինչպես նաև հայոց ու տարբեր ազգերի` արարչության քրիստոնեական թվականները, հուլյան ու հայոց, ինչպես նաև իր ժամանակի տարբեր ազգերի գործածական տոմարները, որոնք ոչ միայն ունեն ազգային, այլև միջազգային նշանակություն: Ուսումնասիրության նպատակն է կոնկրետ ժամանակատարածական միջավայրում Հովհաննես Սարկավագ ֆենոմենի պատմաֆունկցիոնալ նշանակության բացահայտումը և իր տոմարական ժառանգության ժամանակակից գնահատումը, ոչ միայն ի մի բերել այն ամենը, ինչ կատարվել է Հովհանես Սարկավագի կենսագրության, ստեղծագործությունների ուսումնասիրության բնագավառում, այլև ճշգրտել Սարկավագի ծննդյան ու մահվան, առ Մելիքշահ կատարած ուղևորության թվականները, Սարկավագի կենսագրությունը հարստացնել ոչ միայն արդեն հայտնի փաստերի նորովի մեկնաբանությամբ, այլև նորերի բացահայտմամբ: Հովհաննես Սարկավագի երկերի բովանդակային վերլուծությամբ միաժամանակ փորձ է արվել բացահայտելու Հայ Առաքելական Եկեղեցու կատարած պատմական կարևորագույն դերակատարությունը, այն է` եկեղեցու ընդերքում սերած մշակույթի, գիտության ծառայեցումը հայի ինքնության պահպանմանը, համաշխարհային նմանատիպ գորընթացներում իր առանձնահատկությունների ու յուրօրինակության արտացոլմանը: Սարկավագի երկերում դրսևորված ենք գտնում մի դեպքում`Հայ Առաքելական Եկեղեցու` քրիստոնեական աստվածաբանության ու վարդապետության հնամենի ավանդների հանդեպ ունեցած խիստ պահպանողական ու հավատարիմ վերաբերմունքը, մյուս դեպքում` դրանց նորովի կիրարկումն ու զարգացումը` նոր ժամանակներին համահունչ, այլ դեպքերում` դեպի ապագա ուղղվածությունը: Энциклопедист, автор 11-12-ых веков Ованнес Саркаваг (Дьякон) оставил богатое литературное наследие, которое внесло свой неповторимый вклад в историю армянской культуры. Диссертация посвящена исследованию жизни и произведений, в частности календарного наследия, Дьякона Ованнеса. В двух главах диссертации анализируется жизненный путь и деятельность автора, а также множество вопросов, связанных с календарным наследием. Исследование первоисточников показывает, что Дьякон Ованнес родился примерно в 1057 году и скончался в 1130 году. Он был иеромонахом и архимандритом, выдающимся представителем вероучения и идеологии Армянской Апостольской Церкви и временами вел отшельнический образ жизни. Посредством новых календарных и церковно-календарных подходов, а также применением историко-сравнительных методов осуществляется системнный анализ сведений первоисточников. В работе обосновывается, что Дьякон создал календарный сборник, уточняется не только название сборника –“Толкование Армянского календаря”, – но и определяется время его создания –1094 год. В целом календарный сборник Дьякона Ованнеса состоит из теоретико-толковательного и практически-прикладного частей. В теоретической части Дьякон комментирует армянский календарь, начиная с его происхождения, закладывает основы его неподвижности (365 и 1/4 днями), а также раскрывает причины подвижности праздников. Комментируются преимущественно особенности календарных дат армянских церковных праздников, которые составлены на основе сведений книг Св. Писания. Hovhannes Sarkavag (Deacon), the 11-12 cc. encyclopedist, is the author of a very rich heritage, which has its significant place in the history of culture.The research paper considers Sarkavag´s life and activity putting the stress particularly on the study of his calendar heritage. The first two chapters of the research paper deal with Sarkavag´s life and activity as well as a number of diverse problems relating to the calendar heritage. The study of the sources shows that Hovhannes Sarkavag was born nearly in 1057 and died in 1130. He was a celibate priest and Vardapet(the rank of Doctor for the Armenian Church). He was also one of the outstanding representatives of doctrine and ideology of the Armenian Church and led a monastic life. On the basis of implementation of the new ways of calendar and church calendar as well as the historical comparative method there has been carried out the study of the systemized analysis of the information contained in the original sources. It has been stated that Sarkavag created a calendar collection and there has been found out not only the precise title of the collection-book, which is the “Interpretation of the Armenian Calendar”, but also the exact year of creation, which is 1094. The calendar collection, on the whole, is composed of the theoreticalinterpretational and practical-implicational parts. In the theoretical part Hovhanness Sarkavag interpreted the Armenian calendar starting from its origin, revealed the reasons for calendar fiscality – always 365,1/4 days- and movability of the feasts. There were given the detailed date characteristics particularly of the Armenian Church feasts that are based on the information given in the Bible Book.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Оганес Саркаваг и его “Толкование Армянского календаря”. Hovhanness Sarkavag and his «Interpretation of the Armenian calendar».
    Uncontrolled Keywords: Симонян Гаяне Симоновна, Simonyan Gayane Simon
    Subjects: Theology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 20 Mar 2017 14:45
    Last Modified: 20 Mar 2017 15:40
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4317

    Actions (login required)

    View Item