Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

ՀՀ Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանի շրջակա միջավայրի և Արփի լճի վրա մարդածին գործոնի ազդեցության գնահատականը

Գրիգորյան, Կարինե Աշիկի (2014) ՀՀ Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանի շրջակա միջավայրի և Արփի լճի վրա մարդածին գործոնի ազդեցության գնահատականը. PhD thesis, Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիա.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (615Kb) | Preview

    Abstract

    Մարդկային գործունեության ծավալների մեծացումը հանգեցրել է շրջակա միջավայրի այնպիսի աղտոտմանը, որն առաջ է բերել մթնոլորտի, հողերի և ջրերի ֆիզիկական, քիմիական ու կենսաբանական հատկությունների անցանկալի փոփոխություններ, որոնք կարող են ներգործել մարդու առողջության և մյուս կենդանի օրգանիզմների վրա: Շրջակա միջավայրի և մարդու կյանքի, առողջության անվտանգությունը սերտորեն կապված են մեկը մյուսին: Մարդու կյանքի, առողջության անվտանգությունն ապահովվում է բնական ռեսուրսների հասանելիությամբ, իսկ վտանգված է` շրջակա միջավայրում տեղի ունեցող փոփոխություններով, որոնք ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն պայմանավորվում են հենց մարդկային գործունեությամբ: 20-րդ դարի երկրորդ կեսին մոլորակի վրա էկոլոգիական վիճակի վատթարացումն առաջ բերեց բնության պահպանության էկոլոգիական կոնցեպցիաների վերանայմանը, շրջակա միջավայրի աղտոտվածության գնահատման առավել արդյունավետ մեթոդների որոնմանը, բնական համակարգերի վրա մարդածին ազդեցության թույլատրելի նոր էկոլոգիական նորմերի մշակմանը: Մարդածին գործոնի ազդեցությամբ պայմանավորված էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման համար անհրաժեշտ է տիրապետել ճշգրիտ և օբյեկտիվ տեղեկատվության` ինչպես ընդհանուր շրջակա միջավայրի, այնպես էլ նրա առանձին բաղադրիչների վիճակի վերաբերյալ: Աշխարհում բնակչության թվաքանակի աճն, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացումն, ուրբանիզացիան հանգեցրել են ջրային պաշարների պահանջարկի մեծացմանը: Ջրի սպառման և ջրային համակարգեր կեղտաջրերի արտանետման ծավալների մեծացումը հանգեցրել են ջրային պաշարների որակական վատթարացմանը: Այդ պատճառով էլ ջրային պաշարները դասվում են առավել խոցելի բնական ռեսուրսների շարքում, և վերջիններիս օգտագործման, կառավարման և պահպանության խնդիրները գտնվում են ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում: Для эффективного решения проблем охраны окружающей среды крайне важна оценка влияния антропогенного фактора на окружающую среду и ее компоненты. Целью исследования было выявление основных факторов, влияющих на окружающую среду и озеро Арпи региона Амасии Ширакского марза, оценка их воздействия для устойчивого экологического развития. Подобных исследований до нас не проводилось. Для достижения указанной цели были поставлены следующие задачи: проведение мониторинговых исследований некоторых физико-химических (температура, водородный показатель, растворенный кислород, ПО, БПК5, ХПКCr, общее содержание твердых частиц, мутность, биогенные элементы, главные ионы) и микробиологических (бактериопланктон, фекальные колиформы и E. coli) параметров воды озера Арпи; оценка качества воды озера Арпи по физико-химическим и микробиологическим параметрам; выявление основных факторов, влияющих на качество воды озера Арпи и окружающую среду региона Амасии; оценка воздействия антропогенного фактора на качество воды озера Арпи и окружающую среду региона Амасии; разработка экологической политики для устойчивого развития Ширакского марза. Результаты исследований показали, что значения температуры (8,6 – 19,3 °C) и pH (6,5 – 8,2) колебались в пределах оптимальных для развития рыб (соответственно ≤ 25 °C и 6,5 – 8,5) и в основном были обусловлены естественными условиями. Содержание растворенного кислорода (7,8 – 12,0 мг/л) также колебалось в пределах оптимальных для развития рыб (> 6), но его количество в прибрежных зонах было ниже, чем на участке озера, расположенного примерно в 800 метрах к северо-западу от устья реки Базирхан, что может быть обусловлено температурой воды и проникновением загрязнителей в воду. The assessment of the impact of anthropogenic factor on the environment and its components is extremely important for the effective solution of environmental issues. The study was aimed at determining main factors affecting the environment and Lake Arpi of Amasia region of Shirak marz, assessing their impact for ecologically sustainable development. This is the first time that this study has been performed. For achieving the aforementioned goal, the following tasks were posed: the implementation of the monitoring studies of some physicochemical (temperature, pH, dissolved oxygen, PO, BOD5, CODCr, total solids, turbidity, nutrient elements, major ions) and microbiological (bacterioplankton, fecal coliforms and E. coli) parameters in Lake Arpi; the assessment of the water quality of Lake Arpi according to the physicochemical and microbiological parameters; the revelation of main factors affecting the water quality of Lake Arpi and the environment of Amasia region; the assessment of the impact of anthropogenic factor on the water quality of Lake Arpi and the environment of Amasia region; the development of an ecological policy for the sustainable development of Shirak marz. The results of the study showed that the values of temperature (8.6 – 19.3 °C) and pH (6.5 – 8.2) varied within ranges which were optimal for the growth of fishes (≤ 25 °C and 6,5 – 8,5 respectively) and were mainly conditioned by natural factors. The content of dissolved oxygen (7.8 – 12.0 mg/l) also varied within a range that was optimal for the growth of fishes (> 6) but its concentration in the coastal sites was lower than in the site located about 800 meters to the northwest of the lake from the Bazirkhan river mouth which may have been conditioned by the water temperature and the entrance of pollutants into the water.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Оценка влияния антропогенного фактора на окружающую среду и озеро Арпи региона Амасии Ширакского марза РА. The assessment of the impact of anthropogenic factor on the environment and lake Arpi of Amasia region of Shirak marz of RA.
    Uncontrolled Keywords: Григорян Карине Ашиковна, Grigoryan Karine
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 21 Mar 2017 10:47
    Last Modified: 21 Mar 2017 10:47
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4322

    Actions (login required)

    View Item