Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սնդիկով աղտոտված հողերի և նստվածքների էկոլոգիական գնահատականը ու վերականգնման ուղիները

Գոդարզի, Նիկ Մոհամադ (2013) Սնդիկով աղտոտված հողերի և նստվածքների էկոլոգիական գնահատականը ու վերականգնման ուղիները. PhD thesis, Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիա.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (632Kb) | Preview

    Abstract

    Մարդկային գործունեության ազդեցությունը բնական լանդշաֆտների վրա ներկա ժամանակներում հասել է այնպիսի ծավալների, որ չի կարող չանդրադառնալ վերջինիս ինչպես որակական, այնպես էլ քանակական հատկությունների վրա: Բնական ռեսուրսների ինտենսիվ և անխնա օգտագործումը, դրանց կառավարման, մոնիտորինգի և որակի գնահատման մեխանիզմների բացակայությունն ուղեկցվել են էկոհամակարգերի տեխնածին ծանրաբեռնվածության մեծացմամբ և որակի վատթարացմամբ, իսկ առանձին դեպքերում` նաև դրանց որակական սպառմամբ: Ծանր մետաղները, որոնց արտանետման ծավալները քանակական առումով այնքան էլ մեծ չեն, կապված իրենց բարձր տոքսիկ ազդեցության հետ, առանձնահատուկ տեղ են գրավում վտանգավոր նյութերի մեջ, որոնք աղտոտում են էկոհամակարգերը: Արդյունաբերական արտադրության տարբեր ճյուղերի անընդհատ զարգացումը բերում է հողային ծածկույթի և ջրերի աղտոտմանը ծանր մետաղներով և վերջնական արդյունքում` դրանց դեգրադացմանը: Ծանր մետաղների մեջ կան որոշ միկրոտարրեր, որոնք օրգանիզմների համար ունեն կենսական նշանակություն, բայց միևնույն ժամանակ էկոհամակարգում դրանց ավելցուկային պարունակությունն ունենում է ճնշող, երբեմն էլ` թունավոր ազդեցություն կենդանի օրգանիզմների վրա: Ծանր մետաղների թունավոր ազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի վրա առաջին հերթին պայմանավորված է նրանով, որ դրանք հեշտությամբ միանում են սպիտակուցների սուլֆհիդրիլային խմբերի հետ և ճնշում վերջիններիս սինթեզը` խախտելով նյութափոխանակությունն օրգանիզմում: Ծանր մետաղները ըստ վտանգավորության աստիճանի բաժանվում են երեք խմբի` բարձր վտանգավորության, չափավոր վտանգավորության և քիչ վտանգավորության: Ըստ այս դասակարգման սնդիկը պատկանում է բարձր վտանգավորության խմբին, որով և հիմնավորվում է սնդիկով աղտոտված հողերի և ջրերի ուսումնասիրության և մաքրման գործընթացի կարևորությունը: Նմանատիպ իրավիճակ գոյություն ունի նաև Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, մասնավորապես «Բանդար Իմամ» նավթաքիմիական կազմակերպության շրջակա տարածքում, որտեղ նկատվում է արտադրական հոսքաջրերի մեծածավալ ներգործություն բնական էկոհամակարգերի վրա: Հաշվի առնելով այս ամենը, արդիական խնդիր է հանդիսանում ներկա և ապագա սերնդներին պաշտպանել միջավայրի այնպիսի վտանգավոր աղտոտիչներից, ինչպիսիք են սնդիկը և դրա տարբեր տոքսիկ միացությունները: Работа посвящена изучению содержания ртути в гидробионтах и донных отложениях Персидского залива и почвах окрестностей нефтехимического комплекса Бендер-Имам (BIPC), находящегося на юге Ирана. Район расположен в северной части Персидского залива, в провинции Хузестан, с ориентирвочными координатами 30о26'N и 49o07' E. Область рассматривается как часть зоны Загрос. Эта зона очень важна, поскольку здесь имеются большие запасы углеводородов. Здесь также развита промышленность. Одними из главных промышленных загрязнителей являются тяжелые металлы, на долю которых приходится около 16% от общего загрязнения почвы. Тяжелые металлы, такие, как ртуть, токсичны, часто обнаруживаются в окружающей среде - как в почве, так и в поверхностных и грунтовых водах. С целью уменьшения опасности загрязнения, должны быть предприняты некоторые меры, и одной из основных задач настоящего и будущих поколений является защита окружающей среды методом удаления таких загрязнителей, как ртуть и ее токсичныe соединения. Первая глава посвящена описанию ртути, ее характеристике, применению и воздействию на окружающую среду. Во второй главе рассматриваются различные методы удаления ртути из почвы. В третьей главе подробно обсуждается применение электрокинетического метода. В четвертой главе представлены материалы и методы исследования, а в пятой - результаты и обсуждение. Показано, что основным источником загрязнения ртутью почв и гидроэкосистем Персидского залива на исследуемой территории являются отходы нефтехимического комплекса BIPC. Содержание ртути в донных отложениях залива уменьшается с горизонтальным удалением от BIPC. Кроме того, показано, что концентрация ртути уменьшается в зависимости от глубины донных отложений, и максимальное ее содержание отмечено в слое 0-10 см. Исследования показали, что концентрация ртути (110 мг/кг) в почвах окрестностей нефтехимического блока Бендер-Имам была в 5,5 раз выше предельно допустимой (20 мг/кг), что может рассматриваться как потенциальная угроза для окружающей среды и здоровья человека. Mercury content in hydrobionts and bottom sediments of Persian Gulf and soils around Bandar-e-Imam Petrochemical Complex (BIPC) in the south of Iran were studied. The area is located in 30o 26' N and 49o 07' E in the south of Iran in the northern part of Persian Gulf, Khuzestan province. The area is considered as a part of the Zagros zone. The Zagros zone is very important because it has hydrocarbon reserves. There are also developed industries in that zone Linear regression test demonstrated a week correlation between the total weight and length of animal and mercury concentration in the muscles and the viscera of Penaeus semisulcatus. In Thenus orientalis was revealed meaningful negative correlation between . One of the principal industrial contaminants is heavy metals which, according to statistics comprise, compose nearly 16% of total soil contaminants. Heavy metals such as mercury are among toxic contaminants which are often detected in the environment, either in soil or surface water/groundwater. Therefore some measures should be conducted to reduce the hazards of the contaminants and therefore, it is one of the major tasks of present and future generations to protect our environment by removing such contaminants as mercury and its various toxic compounds. The first chapter deals with the description of mercury, its characteristic, use and impact on the environment. In the second chapter, different methods of mercury removal from the soil are discussed, and the third chapter deals with the electrokinetic method. In chapter four materials and method are described and fifth chapter is dedicated to the presentation of results and discussion. The results of the study revealed that the main source of the mercury pollution of the soils and Persian Gulf hydroecosystem in the area was sewage outflow from BIPC Chlor-alkali unit. Mercury concentration in the bottom sediments of Persian Gulf decreased according to the increase of horizontal distance from BIPC Chlor-alkali unit. Mercury concentration decreased in vertical survey of the sediments according to increase in the depth of sediments, the maximum of which was observed in 0-10 cm depth. The results of the study showed that the concentration of mercury (110 ppm) in the soil sample taken from the BIPC area was 5.5 times higher than permissible limit (2 ppm), which was a potential threat to the environment and human health. Content of mercury in the organisms of fish Euryglossa օrientalis and sea crustaceans (tiger prawn Penaeus semisulcatus and lobster Thenus orientalis) was studied.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Экологическая оценка почв и осадков, загрязненных ртутью, и пути их восстановления. Ecological evaluation of soil and sediment polluted with mercury and the ways of their recovery.
    Uncontrolled Keywords: Годарзи Ник Мохамад, Godarzi Nik Mohamad
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 21 Mar 2017 11:01
    Last Modified: 06 Nov 2017 15:16
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4323

    Actions (login required)

    View Item