Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տնտեսական գործունեության ազդեցությունը Փամբակ գետի և նրա վտակների ջրերի որակի վրա

Զալինյան, Սերգեյ Արթուրի (2013) Տնտեսական գործունեության ազդեցությունը Փամբակ գետի և նրա վտակների ջրերի որակի վրա. PhD thesis, Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիա.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1298Kb) | Preview

    Abstract

    21-րդ դարում մարդկության գերխնդիրը μնության և հասարակության խելացի ու ներդաշնակ հարաμերությունների ստեղծումն է: Պարտադիր է դառնում տնտեսական զարգացման համադրումը տարμեր էկոհամակարգերի անվնաս պահպանմանը և կատարելագործմանը: ՀՀ Լոռու մարզում մակերեսային և գրունտային ջրերը խիստ անհավասարաչափ են μաշխված, որը որոշակիորեն μարդացնում է ջրի էկոլոգիական խնդիրների լուծման, ռացիոնալ և ճիշտ օգտագործման հարցերը` կապված մարզի տնտեսական գործունեության հետ: Առանձին խնդիր է դարձել ջրի էկոլոգիական որակի գնահատումը, պահպանումն ու վերահսկումը, ջրային ռեսուրսների ճիշտ կառավարումը: Մաքուր ջրի պահանջը ինչպես այսօրվա, այնպես էլ ապագայի համար միշտ ամենաարդիականն է: Ջրի աղտոտումն անընդհատ ուղեկցում է մեզ, իսկ աղտոտման աղμյուրները μազմաμնույթ են: Ջրաէկոհամակարգերի արդյունավետ կառավարման և ջրային պաշարների ճիշտ գնահատման համար անհրաժեշտ է ՀՀ մարզերում իրականացնել գետերի ջրային էկոհամակարգերի նոր հատվածային (վտակների) ուսումնասիրություններ, նպատակ ունենալով դրանով կանխել ջրաէկոհամակարգերով պայմանավորված դեգրադացիոն գործընթացները: Փամբակ գետի և նրա վտակների ջրաէկոհամակարգերը մարզի և հարևան պետությունների համար ունեն ջրաէներգետիկ, ոռոգման, ռեկրեացիոն, տուրիստական և արդյունաμերական նշանակություն: Մեր ուսումնասիրած գետերի էկոհամակարգերի կենսացենոզի և ջրի քիմիական μաղադրիչների աղտոտվածության աստիճանի ցուցանիշների բացահայտումը, ջրերի ջրակենսաμանական որակի գնահատումը կատարվում է առաջին անգամ: Հետազոտության նպատակն է պարզել Վանաձոր քաղաքի մակերևութային ջրերի և քաղաքով հոսող գետերի ջրերի որակը, պարզել հողային էրոզիոն գործընթացը, հողային էրոզիայի ազդեցությունը ջրերի որակի վրա՝ առաջնորդվելով գետերի ջրահավաք ավազանների տնտեսական գործունեությամμ: Для эффективного решения проблем охраны, рационального использования водных ресурсов и управления ими крайне важна оценка экологического состояния воды, контроль и сохранение ее качества. Целью исследования была экологическая оценка вод в реках Памбак, Тандзут, Лернапат и Ванадзор выяснение влияния хозяйственной деятельности в речных бассейнах рек, протекающих через территорию г. Ванадзора, на процессы почвенной эрозии и качество поверхностных и проточных вод. Подобных исследований до нас не проводилось. Для достижения указанной цели были поставлены следующие задачи: Оценить современное состояние воды в реках Памбак и его притоках, выявить источники загрязнения на территории Ванадзора. Исследовать гидрофизические показатели в реках, расход воды, динами-ку температуты, экологические последствия почвенной эрозии. Исследовать гидрохимическую загрязненность в реках Памбак и его при-токах. Определить гидрохимические компоненты pH, Eh, NO2-, NO3-, NH4+, PO43-, БПК5. Изучить состав альгоценоза, его сезонные изменения. Выявить связь между изменением гидрофизических и гидрохимических показателей этих рек и составом биоценоза, в частности альгоценоза. Выяснить годовые и сезонные экологические и антропогенные изменения в реках Памбак, Лернапат, Тандзут и Ванадзор.Установить влияние загрязнения на качество вод в реках, протекающих по территории Ванадзора. Разработать комплексный план действий с целью улучшения качества воды в реках Памбак и его притоках. Результаты наших исследований показали, что в реках значения рН не превышают предельно допустимую концентрацию (ПДК), а показатели NH4+ в 2-6 раз превышают ПДК (Ванадзор 5.8 г/м3 в августе и Тандзут 5.6 г/м3 -в январе). Значения ионов NO3- и PO43- не превышают ПДК. Высокий индекс ионов NO3- зарегистрирован в реках Памбак (6,0 г/м3),Тандзут (5,7 г/м3), Лернапат (5,6 г/м3) и Ванадзор (5,4 г/м3). In order to efficiently use the issues of rational use, preservation and management of water resources, evaluation, control and maintaining quality in terms of economic activ-ity is of great importance. For the effective management of water eco-system and the correct evaluation of wa-ter resources, it is necessary to do new sectorial (tributary) researches should be imple-mented in the regions of the Republic of Armenia, having the aim to prevent degradation activities due to water eco-systems. In Lori region of RA surface and grunt waters are distributed unequally, which somehow complicates the rational issues of solving water ecological problems and right usage connected to the region’s economic activities. The aim of the research was to clarify the quality surface water in Vanadzor city and water flowing through the city, to clarify the soil erosion process, the influence of soil erosion on water quality by leading with the economic activities of rivers’ drainage ba-sins. To reach the aim we have posed the following issues: To explore current condition of water resources in Pambak river and its tribu-taries, to index the pollution sources of the mentioned rivers in Vanadzor section. To explore the water-physical characteristics of the rivers: water consumption, the dynamic of water temperature, the activity of soil erosion. To explore water chemical pollution of Pambak river and its tributaries. To de-termine the water chemical components pH, Eh, mineral shape of nitrogen NO2-, NO3-, NH4+, mineral phosphine BOD5, and the influence of those components on biocenoes particularly on algocenoses. To explore the aglocenoses structure of rivers and it sessional changes. To clarify annual and seasonal changes of the anthropogenic and other type of ecological pollution of Pambak, Tandzut, Lernapat and Vanadzor rivers. To determine the pollution influence on water quality in the territory of Vanad-zor. Develop a comprehensive plan of action to improve water quality in rivers Pambak and its tributaries. The assessment of the ecological situation on Pambak, Tandzut, Lernapat and Vanadzor rivers are done the first time. Our results showed that the pH of the rivers do not exceed the maximum permissible concentration (MPC), and rates of NH4+ is 2-6 times higher than the maximum permissi-ble concentration (Vanadzor 5.8 g/m3 - in August and 5.6 g/m3 Tandzut - in January).

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Влияние хозяйственной деятельности на качество вод реки Памбак и ее притоков. The influence of economic activity on the quality of water of Pambak river and its tributaries.
    Uncontrolled Keywords: Залинян Сергей Артурович, Zalinyan Sergey
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 22 Mar 2017 10:22
    Last Modified: 22 Mar 2017 10:22
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4327

    Actions (login required)

    View Item