Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայ հիմներգության ձևավորման հայեցակարգը ուսումնասիրման արդի փուլում

Նավոյան, Մհեր Ռաֆիկի (2016) Հայ հիմներգության ձևավորման հայեցակարգը ուսումնասիրման արդի փուլում. Doctor of Sciences thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (8Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (96Mb) | Preview

      Abstract

      Ատենախոսությունը նվիրված է հայ հիմներգության ձևավորման վերաբերյալ այսօր առկա հիմնական տեսակետների քննարկմանը, գրանցում առկա հակասությունների լուսաբանմանը: Դեռևս XIX դարի վերջից գիտականորեն ձևակերպված մոտեցումները մինչ օրս զարգանալով վերածվել են իրարից հաճախ սկզբունքորեն տարբեր հայեցակարգերի: Աշխատանքում «Երոաաղեմյան», «Բյուզանդամետ» և «Ավանդական» անվանումներով քննարկվում են այդ տեսակետները, քննադատվում դրանց խոցելի կետերը և հիմնավորվում այս կամ այն տեսակետի ընդունելի կամ անընդունելի լինելը: «Ավանդական» ընդունելի տեսակետի վերաբերյալ առաջ են քաշվում մի շարք վերանայելի հանգույցներ: Ձևակերպվում է հայ հիմներգության առաջացման' ավանդական մոտեցումների վրա հենված, սակայն սկզբունքորեն վերանայված հայեցակետ: Հայ հիմներգության ձևավորման հարցերի քննարկումն այսօր կարևորվում է այն բազմազանությամբ, որը, չնայած միմյանց հետ ունեցած որոշակի ընդհանրության, առաջացրել են հաճախ իրար հակադիր սկզբունքների վրա կառուցվող հայեցակետերը: Ընդ որում, այդ հակադրությունները երբեմն անցնում են երաժշտագիտության կամ նույնիսկ արվեստագիտության սահմանները և առնչակցվում մշակութաբանական հատույթ ունեցող հիմնահարցերի: Մյուս կողմից' ցայսօր նույն իրողության վերաբերյալ այսչաւի տարբեր հայեցակետերի զուգադիր գոյությունը գիտական դաշտի զարգացման համար հաճախ արգելակող ազդեցություն է ունենում: Հայ հիմներգությունը հայ միջնադարյան մասնագիտացված (պրոֆեսիոնալ) երաժշտաբանաստեղծական արվեստն է: Դրա ծագման վերաբերյալ առաջադրվող տեսակետներն աղերսվում են հայ միջնադարյան կրոնական բանաստեղծության, երաժշտության, ծեսի, պատմության, աղբյուրագիտության և այլ ոլորտների, ըստ էության վճռում են ոչ միայն այդ համալիր իրողության առաջացման ինչպես լինելը, այլև կանխորոշում են հիմներգության հետագա զարգացման առանձնահատկությունների լուսաբանումն ու պատմական տրամաբանության բացահայտման եղանակը, մշակույթի հիմնական առանձնահատկություններն ու դրա առանձին բաղադրիչների պատմական «վարքագիծն» ու նկարագիրը: Формулировка темы диссертации «Концепция формирования армянской гимнографии на современном этапе исследования» обусловлена существованием разнородных и бессистемных воззрений на эту проблему, что, в свою очередь, препятствует правильному освещению целого ряда вопросов, связанных с историей и теорией армянской гимнографии. Армянская гимнография проедставляет собой армянское средневековое профессиональное искусство. Выдвигаемые воззрения относительно ее возникновения сопрягают ее со средневековой армянской литургической поэзией, музыкой, обрядами, историей, источниковедением и другими областями. В них, по сути, не только обозначена природа возникновения этого совокупного явления, но и предопределены трактовка особенностей последующего развития гимнографии и методология выявления исторической логики этого процесса, наряду с основным характерными чертами этой культуры, ее исторической «линией поведения» и характеристикой отдельных ее компонентов. Иными словами, точка зрения на формирование армянской гимнографии представляет собой концепцию, предложенную относительно данной культуры, значение которой оценивается уже в формате армянской культуры в целом. Таких теорий, представляющих собой концепции, содержащие комплексные суждения, три. В данном исследовании мы поддерживаем точку зрения (или концепцию), условно обозначенную как «Традиционная». Она, не исключая многообразного культурного вазимодействия, трактует формирование армянской гимнографической традиции с точки зрения логического развития армянской музыкальной культуры, и рассматривает основные характеристики и особенности этого искусства в контексте тождественных элементов армянского музыкально-поэтического искусства. Две другие концепции видят в историческом процессе формирования армянской гимнографии приоритет иных культур, считая местную, национальную традицию в той или иной степени вторичной. В зависимости от принадлежности этого внешнего фактора к конкретной культуре или к определенному очагу культуры, две другие точки зрения условно названы соответственно «Византийской» и «Иерусалимской». The thesis formulation "The Concept of the Formation of the Armenian Hymnography in Contemporary Studies" was determined by the existence of several diverse and unstructured approaches to this subject, which, in turn, prevent proper coverage of a range of issues related to the history and theory of the Armenian hymnography. Armenian hymnography is a medieval Armenian professional art. Proposed viewpoints associate its origin with medieval liturgical poetry, music, ceremony, history, source studies and other areas. Thus these standpoints not only denote the essence of the formation of this complex phenomenon, but also predetermine the interpretation of the features of hymnology’s further development and the methodology for identifying of its historical logic along with the main features of that culture, its historical "line of behavior" as well as description of its individual components. In other words, the notion of the formation of hymnology itself is a proposed concept of that culture, the significance of which is evaluated within overall Armenian culture Currently, there are three theories representing concepts of a comprehensive approach. In this study, we support one view (or concept), conditionally designated as "Traditional". While not excluding the diverse cultural interrelations, this concept considers the formation of Armenian hymnography in terms of the logical development of the Armenian musical culture and examines the main characteristics and features of this art within the context of the identical elements of the Armenian music and poetry. Two other concepts prioritize foreign cultures in the historical process of formation of the Armenian hymnography, considering the local, national tradition secondary to a certain extent. Depending on the belonging of this external factor to a particular culture or particular cultural centers, two other doctrines are conventionally called "Byzantine" and "Jerusalem" respectively.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Концепция формирования армянской гимнографии на современном этапе исследования. The concept of the formation of the Armenian hymnography at the present stage of research.
      Uncontrolled Keywords: Навоян Мгер, Navoyan Mher
      Subjects: Art Science
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 23 Mar 2017 14:44
      Last Modified: 19 May 2017 10:02
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4364

      Actions (login required)

      View Item