Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տնօրինչականության սկզբունքը և տնօրինչական գործողությունները քաղաքացիական դատավարությունում

Եսայան, Վարդուշ Գևորգի (2015) Տնօրինչականության սկզբունքը և տնօրինչական գործողությունները քաղաքացիական դատավարությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (308Kb) | Preview

    Abstract

    Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրությունը, հռչակելով մարդուն, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները որպես բարձրագույն արժեք, միաժամանակ երաշխավորում է խախտված իրավունքները վերականգնելու համար դատարան դիմելու, հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից իր գործի քննության, իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների, ինչպես նաև իր իրավունքները և ազատություններն օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով պաշտպանելու անձի իրավունքները (ՀՀ սահմանադրության 3, 18, 19 հհ.): Հայաստանի Հանրապետությունն անկախությանը հաջորդած առաջին իսկ տարիներից ձեռնամուխ եղավ դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը ձգտելով իրավունքի գերակայության և մարդու իրավունքների ու ազատությունների երաշխավորման վրա հիմնված պետականության և ազատական տնտեսության կայացմանը: Ընդ որում, համընդհանուր ճանաչում գտավ այն մոտեցումը, որ նշված նպատակին հասնելու կարևորագույն գրավականներից և նախապայմաններից մեկը մասնավոր հարաբերությունների ազատականացումն է և քաղաքացիական հարաբերությունների իրավական կարգավորման ընթացքում թույլատվական մեթոդի հնարավորինս լայն կիրառումը: Քաղաքացիական հարաբերությունների իրավական կարգավորման մեթոդների փոփոխությունը չէր կարող չանդրադառնալ քաղաքացիադատավարական օրենսդրության վրա, որի նորմերը կոչված են ապահովելու նյութական իրավունքի նորմերով սահմանված իրավունքների պաշտպանության գործուն միջոցները և կառուցակարգերը: Որպես հետևանք, Հայաստանի Հանրապետության 1998 թվականին ընդունված քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի շրջանակներում զգալի նշանակություն տրվեց գործին մասնակցող անձանց հայեցողությանը և նախաձեռնությանը, վարույթի զարգացման, ուղղվածության և դադարման վրա ազդելու, նյութական իրավունքները և դրանց պաշտպանության դատավարական միջոցները վարույթի ընթացքում տնօրինելու հնարավորությունների ընդլայնմանը և տնօրինչական դատավարական գործողությունների կատարմանը դատարանի միջամտությունը հնարավորինս նվազեցնելուն, որն իր հերթին հանգեցրեց դատավարական հարաբերությունների իրավական կարգավորման մեջ դիսպոզիտիվ մեթոդների կշիռն ավելացնելուն: Դիսպոզիտիվությունն ընդհանուր իրավական կատեգորիա է, որի սոցիալական բովանդակությունը դրսևորվում է իրավունքի սուբյեկտների կողմից իրենց իրավունքներն իրականացնելու և դրանք տնօրինելու ազատության մեջ: Диссертационное иследование посвящено актуальным проблемам гражданско-процессуальной диспозитивности и правового регулирования распорядительных процессуальных действий в гражданском процессе Республики Армения. Целью исследования явилось комплексное изучение теоретических и практических вопросов, связанных с реализацией гражданско- процессуального принципа диспозитивности и совершением распорядительных действий в гражданском процессе Республики Армения, и разработка рекомендаций по совершенствованию законодательства и правоприменительной практики. Научная новизна исследования заключается в том, что впервые в армянской юриспруденции по возможности комплексно и разносторонне проанализированы сущность и содержание гражданско-процессуального принципа диспозитивности, сущность и место рапорядительных прав в системе процессуальных прав сторон, процессуальные институты, связанные с совершением распорядительных действий, с учетом как встречающихся в процессуальной науке концепций, так и сформировавшейся правоприменительной практики. На основании изучения и обобщения сформировавшихся в науке гражданского процессуального права теорий и позиций относительно сущности и содержания процессуального принципа диспозитивности, и сопоставительного анализа отдельных норм действующего гражданского процессуального кодекса РА автором предлагается определять принцип диспозитивности как основополагающее и руководящее положение, в силу которого в предусмотренных законом случаях и порядке деятельность суда обусловливается действиями, совершающимися по инициативе и волеизъявлению юридически заинтересованных в исходе данного дела лиц, и который предоставляет участвующим в деле лицам возможность определить в ходе процесса предмет судебной защиты и повлиять на ход и направленность процесса. Автор приходит к выводу, что принцип диспозитивности обеспечивает сторонам возможность выбрать наиболее эффективные способы защиты их нарушенных или оспариваемых прав и законных интересов, либо вообще отказаться от их судебной защиты. The present dissertation is devoted to the actual problems of civil-procedural dispositiveness and legal regulation of optional procedural actions in the civil procedure of the Republic of Armenia. The study aims at complex examination of theoretical and practical issues of realization of civil-procedural principle of dispositiveness and making optional actions, as well as elaboration of recommendations for development of the legislation and law-enforcement practice. The scientific novel of the study is that for the first time in the Armenian jurisprudence the essence and content of the civil-procedural principle of dispositiveness, the essence and role of optional rights in the system of the parties' procedural rights, procedural institutions linked to making optional actions are analyzed complexly and thoroughly to the extent possible. Both the known concepts known in the procedural science and the formed law-enforcement practice are considered within the study. Based on examination and summary of the theories elaborated in the science of civil procedure and positions concerning the essence and content of the procedural principle of dispositiveness as well as comparative analysis of existing norms of the Civil-procedural Code of RA, the author proposes to define the dispositivness principle as a fundamental and guiding provision by virtue of which the court proceedings in cases and order stipulated by law are conditioned by actions undertaken by initiative and will persons legally interested in the outcome of the case, and which enables the persons participating in the case to define the subject of the court protection during the process and to influence the progress and the direction of the procedure. The author comes to the conclusion that the dispositiveness principle ensures for the parties the possibility to choose the most effective means of protection of their infringed or argued rights or to refuse judicial protection at all. Being based on the unimpeded enjoyment of the right to court protection of subjective rights, freedoms, legal interests and the constitutional principle of using effective means of legal protection, the dispositiveness principle ensures for the parties of the proceedings the possibility to choose the most effective means of protection of their infringed or argued rights or to refuse judicial protection at all.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Принцип диспозитивности и распорядительные действия в гражданском судопроизводстве. Dispositiveness principle and optional actions in the civil procedure.
    Uncontrolled Keywords: Есаян Вардуш, Yesayan Vardush
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 24 Mar 2017 09:46
    Last Modified: 24 Mar 2017 09:46
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4367

    Actions (login required)

    View Item