Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մտավոր կապիտալի կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Թումյան, Լուսինե Վաչեի (2016) Մտավոր կապիտալի կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում. PhD thesis, Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիա.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (3180Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (991Kb) | Preview

      Abstract

      Из года в год наблюдается возрастание роли национального интеллектуального капитала (НИК) в современной мировой экономике, базирующейся на знаниях. Национальный интеллектуальный капитал как фактор эффективного инновационного и индустриального развития Армении, как драйвер роста ее конкурентоспособности и общего благосостояния, становится ключевым объектом управления. Управление формированием и развитием НИК занимает сегодня центральное место в цепочке создания добавочной стоимости. Результаты исследований показали, что в Армении, как и в других странах СНГ и Евразийского союза, нет концепции модели управления НИК, не разработаны механизмы его измерения и оценки. Управление формированием и развитием НИК Армении нуждается в разработке научных рекомендаций, основанных на изучении тенденций и особенностей развития этого вида капитала, закономерностей взаимосвязей его элементов и компонент. Данное исследование направлено на решение проблем управления НИК Армении, в том числе в условиях Евразийского экономического союза, а также Европейского союза. Исследования выявили, что формирование научно обоснованной концепции и модели национального интеллектуального капитала, ее применение в мировой экономике, в масштабе страны (государства, нации, союза) находится на начальной стадии развития, и вопросы управления НИК в настоящее время мало изучены и проработаны. Большинство имеющихся исследований не в полной мере учитывает специфические особенности управления формированием и развитием интеллектуального капитала различных наций, особенно в условиях сетевой экономики. Необходимостью решений этих проблем для Армении и обусловлена актуальность темы исследования. Цель диссертации разработка целостной концепции модели и методов управления процессами формирования и развития национального интеллектуального капитала на основе измерения и оценки этого вида капитала, как фактора экономического роста Армении и повышения ее конкурентоспособности. Для реализации цели в исследовании поставлены следующие задачи: выявление сущности и особенностей национального интеллектуального капитала; разработка и обоснование модели национального интеллектуального капитала, включая его отдельные составляющие человеческий, процессный, рыночный, обновляемый и финансовый капитал и выявление закономерностей их взаимодействия; разработка модели управления формированием и развитием национального интеллектуального капитала, обоснование ее структуры и системы сбалансированных показателей. Ատենախոսության թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է Ազգային Մտավոր Կապիտալի (ԱՄԿ) աճող դերով ժամանակակից համաշխարհային տնտեսության մեջ՝ գիտելիքահենք տնտեսության զարգացման համար: Ազգային Մտավոր Կապիտալը, որպես արդյունավետ արդյունաբերական և ինովացիոն զարգացման գործոն, մրցունակության և ընդհանուր բարեկեցության աճի շարժիչ, դառնում է կառավարման հիմնական օբյեկտ: Ուստի, Ազգային Մտավոր Կապիտալի կառավարումը այսօր դառնում է կարևորագույն խնդիր ցանկացած երկրի և կառավարության համար: Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել ամբողջական հայեցակարգ և ազգային մտավոր կապիտալի ձևավորման և զարգացման կառավարման հիմնարար մեթոդաբանություն, հիմնված այդ տեսակի կապիտալի մոդելի, դրա չափման և գնահատման վրա, որպես տնտեսական աճի և մրցունակության բարձրացման գործոն: Այս նպատակին հասնելու համար հետազոտության մեջ դիտարկվել են հետևյալ հիմնական խնդիրները ազգային մտավոր կապիտալի բնույթի և բնութագրերի հստակեցումը. ազգային մտավոր կապիտալի մոդելի մշակումը և հիմնավորումը, ներառյալ առանձին բաղադրիչները (մարդկային, գործընթացային, շուկայական, ֆինանսական և նորացվող կապիտալները) և նրանց փոխազդեցության օրինաչափությունների բացահայտումը. ազգային մտավոր կապիտալի ձևավորման և զարգացման կառավարման մոդելի մշակում, կառուցվածքի և բալանսավորված ցուցանիշների համակարգի մշակում և հիմնավորում. ազգային մտավոր կապիտալի չափման և գնահատման առկա մեթոդների ճշգրտում և նոր մեթոդների մշակում, որպես կառավարման գործիք. Հայաստանի մտավոր կապիտալի կառավարման ինվարիանտ մեթոդների մշակում: Ատենախոսության մեջ ներկայացված մոտեցումների և առաջարկությունների շրջանակներում հիմնական արդյունք և գիտական նորույթ են հանդիսանում հետևյալ դրույթները. The role of national intellectual capital (NIC) is becoming increasable important, especially in the modern knowledge-based economy. Therefore, the national intellectual capital as a factor of effective industrial and innovative development, as a driver of country competitiveness, becomes the main object of management. National Intellectual Capital Management today becomes an important challenge for every country and government. At the same time, the national intellectual capital management requires the model, the system of variables that helps to uncover and evaluate the invisible wealth of a country. Abroad, the study on National Intellectual capital model development started relatively recently. According to most researchers “the methods and models used to measure intellectual capital are not yet established, there are no clear standards or indicators that can be widely suitable and useful". NIC studies faced serious problem in regard to measurement and evaluation metrics and selection of aggregates. However, currently the national intellectual capital is the subject of assessment in many countries. In Armenia, however, the methods of IC evaluation are not used neither at micro nor at macro level, there is no concept of NIC measurement and evaluation, which leads to inefficient management and correspondingly to the loss of opportunities. The purpose of this thesis is to develop a holistic concept and basic methods of management for the formation and development of national intellectual capital based on the measurement and evaluation of NIC as a factor of economic growth of Armenia and its competitiveness. This thesis endeavors to address the following research topics: clarify the nature and characteristics of the national intellectual capital; develop and rationale the national intellectual capital model, its structure, including components of the national intellectual capital (human capital, process capital, market capital, renewal and financial capitals) as well as identify their patterns of interaction; develop the management model for formation and development of national intellectual capital, rationale its structure and the balanced indicators; review the existing and develop the new methods of measurement and evaluation of national intellectual capital as a management tool; develop invariant methods of national intellectual capital management in Armenia.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Մտավոր կապիտալի կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում: Challenges of intellectual capital management in Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Թումյան Լուսինե Վաչեի, Tumyan Lusine Vache
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 28 Mar 2017 09:33
      Last Modified: 28 Mar 2017 09:33
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4395

      Actions (login required)

      View Item