Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայ կանոնական (եկեղեցական) իրավունքի ձևավորումը և զարգացումը` IV-XII դարերում (պատմատեսական վերլուծություն)

Մարիկյան, Ռազմիկ Լևոնի (2016) Հայ կանոնական (եկեղեցական) իրավունքի ձևավորումը և զարգացումը` IV-XII դարերում (պատմատեսական վերլուծություն). PhD thesis, Հայ-Ռուսական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (46Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Յուրաքանչյուր ժողովուրդ /ազգ/, յուրաքանչյուր սերունդ պատմական զարգացման տարբեր փուլերում կրկին վերընթերցում, վերաիմաստավորում ու սրբագրում է իր պատմությունը: Պատմությունը հարկավոր է ամենքին` պետական, հասարակական-քաղաքական գործիչներին, գիտնականներին, մանկավարժներին, ընդհանրապես, յուրաքանչյուր քաղաքացուն, որը քիչ թե շատ մտահոգված է ազգի անցյալով, ներկայով և ապագայով: Այս առումով, բոլորն էլ դիմել և շարունակում են դիմել պատմական անցյալին` գտնելով այն, ինչ իրենց պետք է, ինչ որոնում են: Անցյալում կուտակված փորձին և գիտելիքներին, պատմական զարգացման ընթացքում ստուգված հայեցակարգերին, մտքի չափանիշներին, ավանդույթներին, դասականներին և արժեքների կայունացած համակարգերին դիմելը բոլոր ժամանակաշրջաններում հանդես է եկել ինչպես մարդկության, այնպես էլ կոնկրետ հասարակության և ազգի սոցիալ-հոգևոր կեցության, ինքնաճանաչման և ինքնահաստատման կարևորագույն ձևերից մեկը: Այս կապակցությամբ, անհրաժեշտ է ընդգծել, որ հին և միջնադարյան հայ իրավունքի (աշխարհիկ և կրոնական) ուսումնասիրությունը դասվում է հայագիտության հետազոտությունների կարգին, իսկ «Հայագիտությունը որպես գիտական համակարգ և պետական-ազգային քաղաքականության ծրագրի էական բաղադրիչ` մեծ կարևորություն է ստանում հատկապես Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախության պայմաններում» : Հետևաբար, հայ կանոնական իրավունքի հետազոտությունն ունի ոչ միայն գիտական-ճանաչողական, այլև գործնական-կիրառական նշանակություն և ձեռք է բերել արդիական հնչողություն: Վերոնշվածով է պայմանավորված ատենախոսական աշխատանքի թեմայի ընտրությունը և հետազոտության արդիականությունը: Հայ կանոնական իրավունքի գիտական ուսումնասիրության հիմքերը դրվել են 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին` անվանի հայագետ-գիտնականներ` Վ. Բաստամյանցի, Ն. Մելիք-Թանգյանի, Ս. Տիգրանյանի, Խ. Սամվելյանի աշխատություններով, որոնք այսօր էլ ամենևին չեն կորցրել իրենց գիտական-տեսական նշանակությունը: Հասկանալի պատճառներով խորհրդահայ իրավագիտությունը խորությամբ չի ուսումնասիրել հայ կանոնական (եեկեղեցական) իրավունքը: Հայ կանոնական իրավունքը մարքսիստական գաղափարախոսության տեսանկյունից ուսումնասիրվել է պրոֆեսոր Ա.Գ. Սուքիասյանի ծավալուն մենագրությունում: Настоящая работа посвящена всестороннему изучению вопросов формирования и развития армянского канонического права. Обращение к накопленным в прошлом опыту и знаниям, проверенных в процессе исторического развития концепциям, критериям мысли, традициям, классикам и стабилизированным системам ценностей во все времена выступало в качестве одной из важнейших форм социально-духовного существования, самопознания и самоутверждения как всего человечества, так и конкретного общества и нации. В этом плане, автор подчеркивает, что изучение древнего и средневекового армянского (светского и религиозного) права причисляется к роду арменоведческих исследований, следовательно изучение армянского религиозного права имеет не только научно-познавательное, но и прикладное значение и получило актуальное звучание. Источники древнейшего периода армянского церковного права - переводные (с греческого и ассирийского) и самостоятельные (национальные) канонические первоисточники, начиная с IV века были собраны в сборниках. Составленный в начале VIII в. Католикосом Ованнесом Одзнеци (717-728 гг.) сборник дошел в рукописях под названием Книга канонов. Актуальность настоящей диссертационной работы состоит также в том, что каноническое право в средние века занимало уникальное положение в правовых системах, расцвет которых пришелся на позднее средневековье. С небольшим исключением, канонические нормы применялись повсюду в апостольском, католическом, ортодоксальном христианском мире. Обращение к исследованию канонического права является одной из возможностей показать, что в условиях современной правовой интеграции на формирование и развитие общего европейского права значительно повлияло каноническое право наряду с римским правом. То же можно отметить и об армянском средневековом праве: система национального права разделена на две подсистемы светского (традиционное) и армянского канонического права. This paper deals with a comprehensive study of the formation and development of the Armenian canon law. Appeal to the past experience and knowledge, proven in the course of the historical development of concepts, criteria of thought, traditions, classics and stable systems of values at all times acted as one of the most important forms of social and spiritual existence, self-knowledge and self-assertion by the whole of mankind, as well as by the particular society and the nation. In this regard, the author emphasizes that the study of ancient and medieval Armenian (secular and religious) rights ranked as sort on Armenian studies, therefore, the study of the Armenian religious law has not only a scientific- informative but also practical value and obtained the actual sound. Sources of the most ancient period of the Armenian church law are translated (from Greek and Assyrian languages), and independent (national) canonical primary sources, from the 4th century were assembled in collections. The miscellany, composed at the beginning of the 8th century by Catholicos Hovhannes Odznetsi (717-728) is preserved in a collection of manuscripts, entitled The Book of the canons. The relevance of this thesis consists in the fact that canon law in the Middle Ages took a unique position in the legal systems, which flourished in the late Middle Ages. With few exceptions, the canonical norms have been applied everywhere - in the Apostolic, Catholic, orthodox Christian world. Appeal to the study of canon law is one of the opportunities to show that in today's legal integration in the formation and development of a common European law the canon law, along with Roman law have significantly influenced. The same can be noted about Armenian medieval law: national law system is divided into two subsystems - the secular (traditional) and the Armenian canon law.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Формирование и развитие армянского канонического (церковного) права в IV-XII веках (историко-теоретический анализ). Formation and development of 4th-12th centuries Armenian canon (religious) law (historical-theoretical analysis).
      Uncontrolled Keywords: Марикян Размик Левонович, Marikyan Razmik Levon
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 29 Mar 2017 09:52
      Last Modified: 29 Mar 2017 09:52
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4404

      Actions (login required)

      View Item