Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ռեսուրսների օպտիմալ կառավարման հիմնախնդիրները (ՀՀ հանքարդյունաբերության օրինակով)

Հովհաննիսյան, Թամարա Ալբերտի (2016) Ռեսուրսների օպտիմալ կառավարման հիմնախնդիրները (ՀՀ հանքարդյունաբերության օրինակով). PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (28Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb)

      Abstract

      Հանքարդյունաբերությունը հանդիսանում է ՀՀ արդյունաբերության այն հիմնարար ճյուղերից մեկը, որն էական դեր ունի ոչ միայն արդյունաբերության, այլ նաև ամբողջ տնտեսության զարգացման մեջ: Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ ոլորտի գործունեությունն անմիջապես կապված է սահմանափակ և չվերականգնվող ռեսուրսների արդյունահանման և վերամշակման հետ, ոլորտի ընկերությունների և ամբողջ տնտեսության համար առաջնային է դառնում բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումն ու օպտիմալ կառավարումը: Բնական ռեսուրսների պաշարներով հագեցվածությունն այն կարևոր գործոններից է, որը որոշում է տվյալ երկրի արդյունաբերական հզորությունը, ինչն էապես պայմանավորում է նաև երկրի տնտեսական անկախությունը: Հակառակ ձևավորված այն կարծրատիպի, որ Հայաստանը հարուստ չէ բնական ռեսուրսներով` երկրում բնական ռեսուրսների պաշարները բավականին մեծ են, և եթե Հայաստանի հարևան երկրները տնտեսական և քաղաքական դիրքի կայունացման նկատառումներով օգտագործում են նավթն ու գազը, ապա նման կարևոր գործոն Հայաստանի համար կարելի է համարել մոլիբդենի, պղնձի և այլ մետաղների հանքերը, որոնք ոչ միայն տարածաշրջանի, այլ նաև աշխարհի մակարդակով համարվում են էական՝ հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ վերոնշյալ հանքարդյունաբերական պաշարները կուտակված են ընդամենը 30 հազար ք.կմ. տարածքի վրա: Հանքարդյունաբերությունը այսօր ՀՀ տնտեսության զարգացման առաջնային օղակներից է, որն էական դեր ունի երկրի համախառն ներքին արդյունքում, առաջատար տեղ է գրավում արտահանման կառուցվածքում, ապահովում է էական հարկային մուտքեր պետական բյուջե, ունի կարևոր սոցիալական ազդեցություն (հատկապես այն տարածաշրջաններում, որտեղ իրականացվում է) և այլն: Ունենալով նման կարևոր դեր երկրի տնտեսության զարգացման հարցում՝ ոլորտն այսօր երկարաժամկետ կառավարման հետ կապված ունի լուրջ խնդիրներ ինչպես միկրո, այնպես էլ մակրոմակարդակներում. ազգային հարստություն համարվող բնական ռեսուրսները Հայաստանում հիմնականում անարդյունավետ են օգտագործվում: Խնդիրը առավել ընդգծված է դարձել պղնձի արդյունաբերության ոլորտում: Պղնձի օգտակար, արդյունաբերական հատկանիշների կիրառման համար անհրաժեշտ է մաքուր, զտված պղինձ, սակայն Հայաստանում արդյունահանումից և հարստացումից հետո պղինձը, որպես կանոն, արտահանվում է՝ տնտեսական ավելի բարձր արդյունք ապահովելով այն երկրների համար, որտեղ իրականացվում է պղնձի հետագա վերամշակման, մասնավորապես՝ ձուլման և զտման գործընթացները, ինչը մի քանի անգամ իջեցնում է սեփական բնական ռեսուրսներից ակնկալվող հնարավոր եկամտի մեծությունը Հայաստանում: Горнодобывающая промышленность является одной из коренных отраслей промышленности РА, которая имеет значительную роль не только в сфере промышленности, но и в экономике в целом. Учитывая тот факт, что сфера деятельности горнодобывающей промышленности непосредственно связана с ограниченными и невозобновляемыми природными ресурсами, эффективное использование и оптимальное управление природными ресурсами должно стать приоритетом стратегического управления горнодобывающих компаний и отрасли в целом. Горнодобывающая промышленность является одним из важнейших компонентов экономического развития РА, который имеет важное значение в структуре валового внутреннего продукта страны, наибольший удельный вес в структуре экспорта, обеспечивает значительные налоговые поступления в государственный бюджет, а также имеет важное социальное значение. Имея такую важную роль в экономическом развитии РА, в долгосрочной перспективе природные ресурсы в основном используются малоэффективно. Истощение рудных залежей, которое неизбежно произойдет в силу постоянно растущего потребления и спроса металлов, бесспорно, является глобальной проблемой. Для решения проблемы исчерпания запасов металлических руд локально, большинство развитых стран ведут политику использования рудных запасов развивающихся стран, в которых, как правило, не производится окончательная переработка металла. В Армении особо остро стоит вопрос о неэффективном использовании медных ресурсов. Для последующего применения медной концентрации в промышленных и других целях, медный концентрат должен пройти процесс рафинирования. В Армении в большинстве случаев после добычи и обогащения, 25-30%-ый медный концентрат экспортируется, обеспечивая наибольшую экономическую выгоду для стран, в которых происходит дальнейшая обработка меди, в частности, процесс плавки и рафинирования. В сложившейся ситуации для того, чтобы ввести существенные изменения и повысить эффективность использования природных ресурсов, сектор нуждается в инновационных технологиях и новейшей технике, которые не только обеспечат максимально возможный результат использования природных ресурсов, но и позволят продлить производственный цикл в промышленном сектре страны и снизят экологический риск. Основная цель работы заключается в определении показателей, формирующих чистую выручку с производства горнодобывающих компаний, в выявлении факторов, препятствующих эффективному использованию и оптимальному управлению ресурсами в горнодобывающей промышленности РА, а также в выдвижении возможных решений для исправления сложившейся ситуации. Mining is one of the core manufacturing segments of Armenia, which has a major role not only for industry, but also for the entire country economy. Given the fact that mining industry is directly related to limited and non-renewable natural resources, efficient use and optimal management of natural resources should be prioritized in the strategic management of mining companies and for the mining industry as a whole. Mining is one of the fundamental components of the economic development of RA. It has an essential role in the gross domestic product composition, has the largest share in the export structure, provides significant tax revenues to the state budget, and also has a significant social importance for the state, etc. Nevertheless, with such an important role for economic development, natural resources, are being used mostly inefficiently in long term periods. Depletion of ore deposits, which will inevitably occur due to continuously increasing trends of metal consumption and demand, is certainly a global problem. To solve the problem of the metal reserves’ exhaustion locally, most developed countries adopt a policy of using developing countries’ ore reserves, which, as a rule, does not involve the final processing of the metal. The inefficient use of resources, especially copper, has become critical in Armenia. Future application of copper concentrate for industrial and other purposes implies that copper concentrate should go through the process of refining. In most cases, after extraction and enrichment of copper, copper concentrate of 25-30% is being exported, by providing greater economic benefit to countries where further processing (particularly smelting and refining) of copper will take place. Under the mentioned circumstances, in order to introduce substantial changes, for more efficient use of natural resources, the sector needs innovative technologies and modern techniques that will not only provide maximum possible result from the use of natural resources, but also will allow to extend the production cycle within the mining sector of RA and significantly reduce environmental risk. The primary goal of this study is to determine indicators that form the net revenue from the production of mining companies, to identify a number of factors impeding the effective use and optimal management of natural resources in the Armenian mining industry, as well as to present recommendations of possible solutions to improve the ongoing situation. Based on the goals, objectives of the study are as follows: Based on local and foreign literature, build the basic principles of the methodology for assessing the effective use and optimal management of resources, which are most applicable for the mining companies of RAIdentify the main development trends, potential barriers for development and relevant countering by analyzing the problems of the mining industry of RA.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы оптимального управления ресурсами (на примере горнодобывающей промышленности РА). Issues pertaining to the optimal resource management (on the example of RA mining industry).
      Uncontrolled Keywords: Оганисян Тамара Альбертовна, Hovhannisyan Tamara Albert
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 29 Mar 2017 13:32
      Last Modified: 30 Mar 2017 16:41
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4409

      Actions (login required)

      View Item