Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ցինիզմը որպես ամբոխի մարդու սոցիոմշակութային դիմակ

Բաբաջանյան, Լևոն Գառնիկի (2016) Ցինիզմը որպես ամբոխի մարդու սոցիոմշակութային դիմակ. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1334Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (510Kb)

      Abstract

      Ժամանակակից աշխարհին բնորոշ սպառողականության, բարոյական հարաբերապաշտության, աշխարհայացքային բազմազանության, հաճույքապաշտության, հանրանշանակ արժեք-ների նկատմամբ անտարբերության, քաղաքականության ոլորտում ուժային փաստարկների գերակայության և սոցիոմշակութային տեսանկյունից մի շարք ապակառուցողական միտումները վկայում են, որ արդի սոցիոմշակութային իրականությունում նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվել ցինիզմի, որպես կենսափիլիսոփայության եղանակի ձևավորման և տարածման համար: Ընդ որում` ի տարբերություն նախորդ դարաշրջանների, որտեղ ցինիզմը սոցիոմշակութային իրականության նկատմամբ անդրադարձի անհատական կենսափիլիսո-փայության եղանակ էր, ժամանակակից աշխարհում այն վերածվել է ամբոխի մարդուն բնորոշող որակական որոշակիության: Ժամանակակից քաղաքակըր-թությանը բնորոշ անդեմությունն ու երբեմնի հանրանշանակ արժեքային համակարգերի արժեզրկման միտումները նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում ամեն տեսակ արժեք և իդեալ ժխտող ցինիզմի` իբրև ամբոխի մարդու սո-ցիոմշակութային դիմակի դրսևորման համար, ինչը սոցիոմշակութային տեսանկյունից լուրջ մարտահրավեր է արդի քաղաքակրթության համար: Այս տեսանկյունից ժամանակակից ամբոխի մարդու վարքին բնորոշ ցինիզմը, ինչպես նաև սոցիոմշակութային դիմակի հիմնախնդիրը ձեռք են բերել տեսա-կան և գործնական մեծ հնչեղություն: Մասնագիտական գրականության մեջ ցինիզմը առավել հաճախ քննարկվում է որպես բարոյական նորմերի և վարքանմուշների նկատմամբ մերժողական, քննադատական աշխարհայացքի տարատեսակ, որի գաղափարա-կան ակունքները հասնում են մինչ անտիկ հունական աշխարհում տարածում գտած կինիզմի փիլիսոփայական դպրոցին («կինիզմ» անվանումը ծագում է Կինոսարգ գիմնազիայի անվանումից կամ «կինեոս» հուն. բառից (թարգմ. շուն), որից ծագում է լատ. «ցինիկ» բառը): Հարկ է նկատել նաև, որ ինչպես ամբոխի մարդու, այնպես էլ սոցիոմշակութային դիմակի հիմնախնդիրները մասնա-գիտական գրականությունում բազմակողմանիորեն ուսումնասիրված խնդիրներ են: Ամբոխի մարդու` որպես զանգվածային հասարակության սոցիոմշակութային ներկայացուցչի հիմնախնդիրը, տեսաբանների ուշադրությանն է արժանացել դեռևս 19-րդ դարի վերջից սկսած, ընդ որում հանգամանորեն քննարկվել են ամբոխի մարդու ինչպես սոցիալ-հոգեբանական (Արենդտ, Թարդ, Լեբոն, Մոսկովիչի, Ֆրոյդ և այլք), այնպես էլ` սոցիոմշակութային (Օրտեգա-ի-Գասսետ, Շպենգլեր, Յասպերս, Մարկուզե և այլք) առանձնահատկությունները: Սակայն ցինիզմի` որպես ժամանակակից աշխարհում զանգվածային հասարակության, անդեմ մեծամասնության ներկայացուցչի` ամբոխի մարդու սոցիոմշակութային դիմակի հիմնախնդիրը մասնագիտական գրականության մեջ չի արժանացել պատշաճ ուշադրության, ինչն էլ հիմնախնդրի հետազոտությունը դարձնում է արդիական: Цинизм как нигилистическая, всеотрицающая жизненная философия сопровождала весь исторический путь человеческой мысли. Однако в условиях индустриального общества в результате цивилизационных, политических, экономических, исторических, социальных и культурных трансформаций формируется некое новое социокультурное пространство, в котором часто искажаются функционирующие ранее смысловые ориентиры бытия. Одновременно с образованием нового социокультурного пространства цинизм приобретает возможность новых форм проявления. В контексте современности цинизм характеризуется рядом функциональных и феноменологических особенностей. В диссертации выделяются социально-политические, социально-экономические, социально-антропологические и этико-психологические факторы проявления последнего. В результате их анализа выясняется, что цинизм, имеющий как личностное, так и общественное проявление, является позицией, содержащей опасные препятствия с точки зрения возможностей осмысления бытия. Именно поэтому в целях обеспечения нормальной жизнедеятельности, как каждого отдельного индивида, так и всего общества в целом, вопрос о преодолении цинизма может стать жизненно важной задачей. Одной из социокультурных особенностей современного мира рассматривается восприятие индивида в качестве социального существа, обладающего индивидуальностью (или лицом). Однако современный человек сталкивается с обезличивающими и рождающими одномерность стихиями массового общества, возникшими в результате тех или иных цивилизационных, политических или культурных трансформаций. В условиях массового общества уже функционируют характерные для толпы социокультурные закономерности, в результате чего человек, под влиянием “растворяющего”, обезличивающего воздействия массовой толпы, оказывается перед реальной угрозой потери собственного лица (или потери своей уникальности и неповторимости). В этом контексте цинизм рассматривается как социокультурная маска анонимной человека толпы. Throughout history cynicism has always accompanied human thought as a refusing-denialist attitude towards sociality. In industrial society due to political, economic, historical, social and cultural transformations a new social-cultural space was formed where formerly functioning meaning directives of being are distorted. During the formation of new social-cultural environment new opportunities for cynicism emerge. In the context of modernity cynicism can be described by a number of functional and phenomenological peculiarities. Social-political, social-economic, social-anthropological and moral-psychological functional factors of cynicism are distinguished. When these factors are analyzed it turns out that cynicism, a phenomenon that can surface both on individual and social levels, is such an attitude that contains dangerous obstacles for giving a meaning to being. Overcoming cynicism may become an issue of vital significance for ensuring survival of both each individual and the whole society. The formation of cynicism in modern societies is based on the embodiment process of the modernisation enlightening project. One of the breaking (crucial) points of the civilization history was the modernisation enlightening project. However, as a result of some civilizational, anthropological, and political transitions, enlightening project of modernisation finally leads to formation of mass society, where the main character of socio-cultural relations becomes so called “the man of the crowd”. However the contemporary man who has the right of being individuality runs into defacing, one-dimensionalising elements of mass culture which has emerged as a result of some civilizational, political and cultural transformations. Regularities peculiar to the crowd function within mass culture and as a result being subjected to dissolving, defacing influence of mass society one encounters the risk of losing the uniqueness of one’s own face. Appearing on the stage of civilisation based on the ideals and values of modernity the man of the crowd, however, illustrates irrational socio-cultural behaviour. As an implication of realisation of modernisation project the shadowed identity of a man which is alienated by rationality becomes a socio-cultural quality of the man of the crowd.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Цинизм как социокультурная маска человека толпы. The cynicism as a sociocultural mask of the man of the crowd.
      Uncontrolled Keywords: Бабаджанян Левон Гарникович, Babajanyan Levon Garnik
      Subjects: Philosophy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 29 Mar 2017 14:44
      Last Modified: 30 Mar 2017 17:00
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4412

      Actions (login required)

      View Item