Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայաստանի Հանրապետությունում դաբաղի ակտիվ կանխարգելման միջոցների արդյունավետությունը

Մկրտչյան, Հովհաննես Ալբերտի (2016) Հայաստանի Հանրապետությունում դաբաղի ակտիվ կանխարգելման միջոցների արդյունավետությունը. PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1696Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1357Kb)

      Abstract

      Ведущее место в инфекционной патологии сельскохозяйственных животных занимает ящур, вспышки которого продолжают нано¬сить животноводству большой экономический ущерб, особенно в регионах с отгонным способом ведения животноводства.Рассматривая современную ситуацию по ящуру с учетом мирового опыта борьбы, можно отметить, что ликвидация его на больших территориях возможна лишь в рамках тесного международного сотрудничества. Именно согласованное осуществление программы в рамках МЭБ позволило большинству европейских стран достичь к 1990 г. благополучия по ящуру. Главной стратегической задачей в единой комплексной системе противоящурных мероприятий в бывшем СССР являлось создание мощных буферных зон в республиках Закавказья, чтобы сдержать проникновение экзотических типов вируса из стационарно неблагополучных по ящуру сопредельных стран Турции и Ирана. Эта задача была успешно решена ветеринарной службой СССР. Систематическая вакцинация всего поголовья крупного и мелкого рогатого скота поливалентными вакцинами с высокой протективной активностью способствовали стабилизации ситуации и уже в 1990 году было достигнуто сравнительное благополучие. Единичные вспышки ящура, вызванные вирусом типа О, с незначительным охватом поголовья, быстро купировались в первичных очагах. Однако, достигнутые позиции и положительные результаты были полностью утеряны, в связи с распадом Советского Союза и нарушением экономических связей. Если первое время еще сохранялось удовлетворительное положение по ящуру в Армении, то уже в 1996 году ситуация резко обострилась. Стало очевидным, что бессистемная, выборочная вакцинация с ограниченным применением средств активной профилактики не дает должного эффекта. Отсутствия необходимого количества вакцины, даже в пограничных районах, не обеспечивало создание большой прослойки (70-75%) популяции иммунных животных. Գյուղատնտեսական կենդանիների վարակիչ ախտաբանության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում դաբաղը, որի բռնկումները անասնապահությանը պատճառում են ահռելի տնտեսական վնաս հատկապես հեռագնաց արոտավայրեր օգտագործող տարածաշրջաններում: Դաբաղի դեմ ակտիվ կանխարգելման միջոցների մշակումը և հակադաբաղային միջոցառումների կատարելագործումը, հատկապես հեռագնաց արոտավայրեր օգտագործող տարածաշրջաններում, որոնցից է մեր հանրապետությունը, արդիական խնդիր է հանդիսանում: Մեր հետազոտությունների գլխավոր նպատակն է հանդիսացել ուսումնասիրել Հայաստանում դաբաղի համաճարակային իրավիճակը 1996-2016թթ. ընթացքում և յուրահատուկ կանխարգելման համար նոր միջոցների մշակում և արդյունավետության որոշում: Դաբաղի կանխարգելիչ պատվաստումների ուսումնասիրման նպատակով անց է կացվել 2012-2015թթ տվյալների վերլուծություն, հաշվի առնելով կենդանատեսակները և հասակային խմբերը, ընդգրկման տոկոսը ու պատվաստանյութի տեսակները: Շճաբանական հետազոտություններ են տարվել պարզելու կառուցվածքային և ոչ կառուցվածքային սպիտակուցները, որոնք հնարավորություն են տալիս զանազանելու պատվաստված և հիվանդացած ու առողջացած կենդանիներին, ուսումնասիրվել է նաև երկպարույր ՌՆԹ Ca-ական ձևի իմունախթանիչ ազդեցությունը: Շիրակի մարզի օրինակով որոշվել է դաբաղի դեմ կանխարգելիչ պատվաստումների տնտեսական արդյունավետությունը: Սկսած 2008թ. մինչև 2015թ. Հայաստանում դաբաղ չի արձանագրվել, սակայն 2015թ. դեկտեմբերին արձանագրվել են վարակի բռնկումներ պայմանավորված վիրուսի Ա տեսակով, խ.ե.կ. և խոզերի շրջանում, որոնք պատվաստված են եղել դաբաղի բազմարժեք պատվաստանյութով: The leading role in the infectious pathology of livestock is taken by the Foot-and-mouth disease (FMD), the outbreaks of which continue to have an extensive economic damage on livestock production, especially in regions with a remote pasturing. Development of active prevention means for the foot-and-mouth disease, and enhancement of antiepizootic measures againstthis infection are urgent tasks, especially in caseof a remote pasture. The main goal of researches was the study of the epizootic situation of FMD in Armenia for the period of 1996-2016, development and determination of the efficiency of new means for specific prevention of the foot-and-mouth disease. In this regard we studied the ways of entry and the reason of wide circulation of epizootic outbreaks of FMD in livestock farms of the Republic of Armenia; the condition of FMD immunity among cattle and sheep after use of various series of the FMD vaccines has been established; the analysis of data for 2012-2015 on studying of an FMD vaccination has been carried out taking into account the level of coverage and quantity of vaccinated species of livestock and the type of vaccines; serological researches for the purpose of definition of structural (SP) and nonstructural proteins (NSP) allowing to distinguish the vaccinated animals from the reconvalescent have been conducted; the immunostimulating action of an immunomodulator which is Ca-modified double-helix RNA in case of FMD has been studied and the economic efficiency of preventive vaccination of animals against FMD has been defined on the example of the Shirak marz. FMD wasn't registered in Armenia during 2008-2015, however, in December 2015 some cases of FMD type A were detected among pigs and cattle, which were vaccinated with polyvalent vaccine A, O, Asia-1. It was established that isolates belong to the genetic A/G-VII line and are genetically very close to the isolates emitted in Turkey and Iran. The results of researches on the definition of the antigenic relationship made in the World Reference Laboratory on FMD (Pirbright, Great Britain) showed that the used FMD vaccines contain antigens (A IRAN 2005, A TUR 20/06; A22IRAQ) which don't provide protection against infection with isolates of the genetic line A/G-VII.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Հայաստանի Հանրապետությունում դաբաղի ակտիվ կանխարգելման միջոցների արդյունավետությունը: The efficiency of active prophylactic means against foot-and-mouth disease.
      Uncontrolled Keywords: Մկրտչյան Հովհաննես Ալբերտի, Mkrtchyan Hovhannes Albert
      Subjects: Veterinary
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Mar 2017 14:31
      Last Modified: 31 Mar 2017 15:29
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4434

      Actions (login required)

      View Item