Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Նյարդաբանական դեֆիցիտի և կյանքի որակի գնահատումը սպոնտան սուբարախնոիդալ արյունազեղումից հետո

Գաբրիելյան, Ինեսսա Միքայելի (2016) Նյարդաբանական դեֆիցիտի և կյանքի որակի գնահատումը սպոնտան սուբարախնոիդալ արյունազեղումից հետո. PhD thesis, Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1999Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (717Kb) | Preview

      Abstract

      Сосудистые заболевания головного мозга являются важнейшей медицинской и социальной проблемой. По данным разных авторов в литературе процент больных, нуждающихся в помощи после цереброваскулярных заболеваний, колеблется от 20-35%. При этом, учитывая факт повсеместного омоложения инсульта, в показателях инвалидности преобладают больные в основном трудоспособного возраста. Все это определяет актуальность проблемы ведения данных больных с применением современных методов и подходов, которые увеличивают эффективность лечения и соответственно в дальнейшем, качество жизни больного. Субарахноидальное кровоизлияние (САК), в большинстве случаев характеризующееся разрывом внутричерепной аневризмы с последующим накоплением крови в подпаутинном пространстве, является ургентной неврологической патологией с высокой частотой заболеваемости и летальности. САК составляет до 7% всех инсультов. Современные достижения в нейрохирургии и интенсивной терапии привели к значительному улучшению показателей выживаемости за последние годы со снижением летальности приблизительно от половины до трети случаев. Однако многие больные после перенесенного САК становятся нетрудоспособными или имеют персистирующие очаговые симптомы, часто выявляется устойчивый психо-эмоциональный и когнитивный дефицит, что, несомненно, приводит к снижению качества жизни больного. Следовательно, с целью оценки функционального ис¬хода САК необходимо проведение не только неврологического, но и общего нейропсихологического обследования. Ни очаговое внутримозговое поражение, ни методы хирургического лечения, а именно само кровоизлияиние с соответствующим течением заболевания является важнейшим предвестником для отсроченных последствий САК. В литературе описаны различные шкалы с целью оценки неврологического дефицита и качества жизни, которые полезны не только для выбора метода лечебных мероприятий, а также в повседневной клинической практике способствуют улучшению диагностики, выбору специфического лечения, динамическому наблюдению неврологической симптоматики в течение лечения, прогнозированию исхода заболевания. Несмотря на известные недостатки, индекс Бартела и модифицированная шкала Ранкина, являются широко применяемыми шкалами для оценки нетрудоспособности и инвалидности соответственно. Для оценки качества жизни у больных, перенесших инсульт, самой удобной шкалой является «шкала оценки качества жизни-36» (SF-36). В противоположность фокальному неврологическому дефициту вследствие ишемического инсульта выжившие после САК нетрудоспособны прежде всего из-за когнитивного дефицита. Больные, перенесшие САК, нередко имеют нарушения памяти и внимания, эмоциональные и личностные расстройства, что зачастую оказывается более обременительным для больных и их родственников, чем двигательные нарушения, наблюдаемые после кровоизлияния. Սպոնտան սուբարախնոիդալ արյունազեղումը (ՍԱԱ) համարվում է ուրգենտ նյարդաբանական պաթոլոգիա հիվանդացության և մահացության բարձր հաճախականությամբ: ՍԱԱ կազմում է բոլոր ինսուլտների 7%: Ռեալ կլինիկական պրակտիկայում այս ծանր հիվանդության ելքը հաճախ լինում է անբավարար, տարած ՍԱԱ-ից հետո հիվանդների մեծ մասը դառնում են անաշխատունակ կամ ունենում են կայուն օջախային նյարդաբանական դեֆիցիտ; հաճախ հայտնաբերվում է կայուն կոգնիտիվ դեֆիցիտ (հիշողության խանգարումներ, կենտրոնանալու դժվարություններ, էմոցիոնալ և անձի փոփոխություններ), ինչն, անկասկած, բերում է կյանքի որակի իջեցմանը: Սպոնտան ՍԱԱ հեռակա ելքի կանխարգելումը, նույնիսկ մասնագիտացված կենտրոնում, համարվում է բարդ խնդիր, որը, սակայն անհրաժեշտ է նման հիվանդների էֆեկտիվ վարման համար: Հետևաբար, սպոնտան ՍԱԱ համարվում է բժշկական ամենաբարդ վիճակներից՝ հաճախ հարատև նյարդաբանական և կոգնիտիվ դեֆիցիտով: Այսպիսով, ֆունկցիոնալ ելքի մանրակրկիտ գնահատումը ընդհանուր նյարդահոգեբանական քննությամբ կարևոր է, ինչը կարող է հանգեցնել նման հիվանդների վարման և պրոգնոզի նոր մոտեցումներին՝ նյարդաբանական դեֆիցիտի արտահայտվածության նվազման և կյանքի որակի բարելավման նպատակով: Բացի այդ, հաշվի առնելով նման հիվանդներին օգնելու անհրաժեշտությունը և դժվար ադապտացիան, սպոնտան ՍԱԱ համարվում է նաև արդիական սոցիալական խնդիր և պահանջում է համապատասխան մոտեցում: Տվյալ հետազոտության նպատակն է՝ սպոնտան ՍԱԱ տարած հիվանդների մոտ նյարդաբանական դեֆիցիտի արտահայտվածության և կյանքի որակի գնահատումը: Այդ նպատակով հետազոտվել է 92 սպոնտան ՍԱԱ-ով հիվանդ, 57 տղամարդ և 35 կին, 50,38+9,72 միջին տարիքի (21 – 73 սահմաններում): Ելնելով կատարված բուժման մեթոդից առանձնացվել են վիրաբուժական և թերապևտիկ խմբերը: Յուրաքանչյուր խմբում տարբերակվել են ենթախմբեր՝ հաշվի առնելով հիվանդների սեռը, տարիքը, ստացիոնար ընդունվելիս գիտակցության մակարդակն ըստ Գլազգոյի սանդղակի, հիվանդության ծանրության աստիճանն ըստ Հանթ-Հեսսի սանդղակի, արյան ծավալը ԿՏ-հետազոտությամբ ըստ Ֆիշերի սանդղակի: Ստացիոնարից դուրս գրվելուց, միջինում 3 ամիս անց, գնահատվել է ֆունկցիոնալ ելքը և կյանքի որակը համապատասխան սանդղակներով: Հիվանդացության աստիճանը (գործունեության սահմանափակում) գնահատվել է Ռանկինի մոդիֆիկացված սանդղակով (mRS), ամենօրյա ակտիվության սահմանափակումը գնահատվել է Բարտելի ինդեքսով (Barthel Index, BI), կյանքի որակը՝ SF-36 հարցաշարով (Short Form Health Survey): Վիճակագրական վերլուծությունը կատարվել է SPSS 16.0 համակարգչային ծրագրի միջոցով: Spontaneous subarachnoid hemorrhage (SAH) is an urgent neurological condition with high rates of morbidity and mortality. It accounts up to 7% of all strokes. In real clinical practice outcomes of this severe disease are often insufficient with many patients being disabled or having persistent focal neurological deficit after disease; often permanent cognitive impairment (memory and concentration’s insufficiency, emotional and personality changes) is found, with subsequent reduction in the quality of life. Prediction of a long-term outcome after spontaneous SAH even in specialized department is a difficult problem, although it is necessary for effective management of such patients. Thus made spontaneous SAH one of the most complicated medical conditions with long-term, often life-long neurological and cognitive deficit. Therefore thorough assessment of functional outcome with a general neuropsychological examination is mandatory, which could result in the search of new approaches to the management and prognosis to reduce neurological deficit and improve quality of life. Besides, taking into consideration the necessity of nursing and difficult adaptation of such patients, spontaneous SAH is also an actual social problem and requires an appropriate attitude. The aim of this study was to evaluate the level of neurological deficit and the quality of life in patients after spontaneous SAH. 92 patients with spontaneous SAH (57 male, 35 female) were enrolled in the study with the range of age between 21 and 73 (mean age was 50.38 + 9.72). Based on the method of treatment surgical and conservative groups of patients were distinguished. In each group gender, age, Glasgow Coma Scale on admission was taken into consideration; the severity of the disease was measured by Hunt-Hess scale, the amount of blood on CT was assessed by Fisher scale. After discharge from the hospital, in about 3 months’ period, the functional outcome and the quality of life were evaluated. The degree of disability was measured by modified Rankin scale (mRS), the performance in activities of daily living was assessed by Barthel Index (BI), the quality of life was evaluated by SF-36 questionare. The statistical analysis was performed via SPSS 16.0 computer software. The results of the study revealed a certain correlation between functional outcome (neurological impairment) and neuropsychological deficit after spontaneous SAH; more severe is neurological impairment, the worse is the cognitive deficit.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Նյարդաբանական դեֆիցիտի և կյանքի որակի գնահատումը սպոնտան սուբարախնոիդալ արյունազեղումից հետո: Assessment of neurological deficit and quality of life after spontaneous subarachnoid hemorrhage.
      Uncontrolled Keywords: Գաբրիելյան Ինեսսա Միքայելի, Gabrielyan I. M.
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 31 Mar 2017 10:03
      Last Modified: 31 Mar 2017 16:02
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4437

      Actions (login required)

      View Item