Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմաքաղաքական փոխհարաբերությունները (1098-1268 թթ.)

Ավետիսյան, Վահե Գագիկի (2016) Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմաքաղաքական փոխհարաբերությունները (1098-1268 թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (47Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (726Kb)

      Abstract

      Խաչակրաց պետությունների, Բյուզանդիայի և Կիլիկյան Հայաստանի պատմության անցուդարձերը մշտապես եղել են ինչպես հայ, այնպես էլ օտարազգի պատմաբանների ուշադրության կենտրոնում: Խաչակիներին վերաբերող իրադարձությունների հետազոտությունն առանձնահատուկ դեր է զբաղեցնում միջնադարի պատմության շրջանակներում, քանի որ դրանք դարակազմիկ նշանակություն են ունեցել տարբեր ժողովուրդների կյանքում: Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի փոխհարաբերություններին առնչվող նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է ընձեռում հասկանալու ոչ միայն տվյալ երկրների, այլև ողջ տարածաշրջանի պատմության մի շարք կնճռոտ հարցեր, պարզելու Արևմտյան ավատատիրական համակարգերի ու Արևելյան ավանդույթների միահյուսման հետևանքով լատին պետություններում, Կիլիկիայում ստեղծված նոր միջավայրի շատ կողմեր: XI – XIII դդ. Մերձավոր Արևելքի քաղաքական քարտեզը նկատելի փոփոխությունների ենթարկվեց առավելապես խաչակրաց արշավանքների հետևանքով: Կարելի է ասել, որ տարածաշրջանում բնակվող ժողովուրդները այդ արշավանքների արդյունքում բախվեցին նոր աշխարհի հետ, որը ձևավորեց միանգամայն ուրույն քաղաքական իրողություն: Խաչակիրների կողմից Արևելքում ստեղծված Եդեսիայի ու Տրիպոլիի կոմսություններում, Անտիոքի դքսությունում և Երուսաղեմի թագավորությունում տարբեր մշակույթների համատեղ կեցությունը վերաձևեց ոչ միայն կողմերի ընկալումները միմյանց մասին, այլև ազդեց նրանցից յուրաքանչյուրի հետագա զարգացման վրա: Ուստի օրինաչափ պետք է համարել այսպես կոչված «Ասիզների»՝ դատաստանագրքերի ժողովածուների, ի հայտ գալը Երուսաղեմի թագավորությունում և Անտիոքի դքսությունում, որոնք վաղուց հետազոտողների կողմից դիտարկվում են որպես «միջնադարի ավատատիրական հասարակարգի առավել դասական արտահայտություններ»: Թեև Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմաքաղաքական փոխհարաբերությունները հանդիսանում են Խաչակրաց Արևելքի պատմության բաղկացուցիչ մաս, այնուամենայնիվ, ունեն որոշակի առանձնահատկություններ: Ի տարբերություն Եդեսիայում, Տրիպոլիում և Երուսաղեմում հաստատված ֆրանսախոս արքունիքների, Անտիոքում իշխանությունը պատկանում էր հարավիտալական նորմաններին: Կիլիկիայի Հայկական պետությունը ու Անտիոքի դքսությունը եղել են սահմանակից, որով պայմանավորված` նրանց գոյության գրեթե ողջ ժամանակահատվածը բնորոշվում է սահմանային վեճերով, միմյանց վրա գերակայություն տարածելու փորձերով: Մյուս կողմից, Անտիոքի և Դաշտային Կիլիկիայի խոշոր քաղաքներում ամուր դիրքեր պահպանած հունական համայնքները, այդ տարածքները կայսերական վարչակարգի ներքո միավորելու Բյուզանդիայի փորձերը իրենց կնիքն էին դնում Անտիոքի դքսության և Կիլիկյան Հայաստանի ռազմավարության վրա: Предметом данного кандидатского диссертационного исследования является проблема выявления основных этапов военно-политических взаимоотношений между Антиохийским княжеством и Киликийской Арменией, выделяя их из общей истории ближневосточного мира XI-XIII вв. Вопросы, охватывающие крестовое движение, восточной политики Византийской империи X-XII вв. и связанные с ними различные процессы, всегда оставались в центре внимания как армянских, так и зарубежных историков. Проблематика крестовых походов вызывает особый интерес у ученных, являясь одной из основных тем в изучении истории средних веков, так как крестовые походы имели эпохальное значение для многих народов не только Ближнего Востока. Источниковедческой основой данной работы являются хроники и летописи средневековых авторов. Для научного сравнительно-критического анализа использованы труды и статьи как армянских, так и зарубежных ученых. Диссертация состоит из введения, трех глав, заключения, списка использованных источников и литературы. Во введении описывается актуальность и важность работы, определяются цели и задачи исследования, научная новизна, хронологические рамки, выбранная методология, а также содержится краткий обзор использованных источников и литературы. Первая глава - "Ближний Восток на рубеже XI-XII вв. образования государств крестоносцев" - состоит из трех подглав. В первой подглаве вкратце освещается международное положение стран восточного средиземноморья во второй половине XI в. В этом контексте особое внимание уделено разъяснению специфических черт государственных, юридических, иерархических систем внутри новообразованных политических единиц, которые сложились в результате тюркских и крестовых походов, а также их взаимодействию с византийскими и армянскими феодальными традициями. В условиях постоянной претензии со стороны Константинополя ко всем странам региона, эти задачи приобретали первостепенное значение. Также важно освещение предпосылок и направлений развития внешнеполитических связей между государствами крестоносцев и киликийскими армянскими правителями. Очевидно, что, находясь в окружении вражеских мусульманских объединений, армянское население Киликии первоначально в лице крестоносцев искало союзников. Во второй подглаве изучена борьба между Антиохийским княжеством, Византией и армянскими князьями за Равнинную Киликию. Находясь на перекрестке важных морских и наземных торговых путей, обладание регионом, являлось необходимым условием для контроля над всей Киликией. The subject of the current dissertation research is the problem of detection of the main stages of the military political relationships between Antiochian Principality and Cilician Armenia by isolating them from the general history of the Middle East in 11th-12th cc. The issues related to the crusades, the eastern policy of the Byzantine Empire in the 10th-12th cc. and various processes connected with them have always remained in the center of attention of both Armenian and foreign historians. The problem of the crusades arouses great interest amongst scientists as it represents one of the most crucial topics in studying Medieval History. The crusades have had epochal effect on many nation besides the Middle East. The main sources of the work are chronicles and annals of medieval authors. The works and articles of Armenian and foreign scholars have been applied for the scientific comparative and critical analysis. The dissertation comprises an introduction, three heads, a conclusion, the list of the used sources and literature. The introduction describes the relevance and importance of the work, identifies goals and objectives of the research, scientific novelty, chronological framework, the chosen methodology, as well as it gives a brief overview of the used sources and literature. The first head called "The Middle East at the turn of 11th-12th centuries. The formation of Crusaders states" It consists of three sub-chapters. The first sub-chapter briefly illustrates the international situation of the countries in the Eastern Mediterranean in the second half of the 11th century. In this context, particular attention is paid to explaining the specific features of governmental, legal, hierarchical systems within the newly formed political units, which were formed as a result of Turkish invasions and Crusades, as well as their interaction with the Byzantine and Armenian feudal traditions. Under the conditions of constant complaints of Constantinople to all the countries in the region, these problems acquired a paramount importance. It is also important to mention the preconditions and directions of development of political relations between the Crusader States and Cilician Armenian rulers. It is obvious that, being surrounded by hostile Muslim associations, the Armenian population of Cilicia initially sought allies in the face of the Crusaders. The second subchapter studies the struggle between the Antioch Principality, Byzantine and Armenian princes for the Cilician Plain. Ownership of this region was an essential condition for control over the entire Cilicia due to its geographical location at the crossroads of important sea and land trade routes. The third sub-chapter presents the eastern campaigns of the Byzantine emperors 1137-1158, who intended to restore the supremacy of Constantinople over Cilicia and Antioch. Despite their advance, in 1176 the empire was defeated by the Sultanate of Rum and finally moved away from the Middle East. This event changed the balance of power between the Principality of Antioch and Cilician Armenia, providing an Armenian side with the opportunity to claim the control over the Antioch.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Военно-политические взаимоотношения Антиохийского княжества и Киликийской Армении (1098-1269 гг.). Military - political relations between the principality of Antioch and Cilician Armenia (1098-1269).
      Uncontrolled Keywords: Аветисян Ваге Гагикович, Avetisyan Vahe G.
      Subjects: History
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 31 Mar 2017 11:01
      Last Modified: 03 Apr 2017 10:47
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4439

      Actions (login required)

      View Item