Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Երևան քաղաքի բնակչության առողջության վրա աղետալի ծախսերի ռիսկերի գնահատումը և դրանց նվազեցման միջոցառումների հիմնավորումը

Մելիք-Նուբարյան, Դավիթ Գնելի (2016) Երևան քաղաքի բնակչության առողջության վրա աղետալի ծախսերի ռիսկերի գնահատումը և դրանց նվազեցման միջոցառումների հիմնավորումը. PhD thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան .

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (26Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb) | Preview

      Abstract

      ԽՍՀՄ փլուզման հետ փլուզվեց նաև գործող առողջապահական համակարգը, որն ապահովում էր ողջ երկրի բնակչությանն անվճար բուժօգնությամբ, զերծ պահելով բժշկական ծառայությունների դիմաց սեփական գրպանից վճարումների կատարման անհրաժեշտությունից և դրանց հետևանքով առաջացող բացասական երևույթներից: Նորանկախ Հայաստանը, լինելով չհայտարարված պատերազմական իրավիճակում և շրջափակման մեջ, բախվեց նաև մատուցվող բժշկական ծառայությունների մատչելիության անկման հիմնախնդրին, երբ երկրում զարգացող ազատ շուկայական հարաբերությունները` պետության կողմից առողջապահության թեր ֆինանսավորման պայմաններում, անխուսափելիորեն ազդեցին բժշկական ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների վրա, դնելով վերջիններիս հիվանդների կողմից բժշկական օգնության դիմաց սեփական միջոցներից ֆորմալ և ոչ ֆորմալ վճարումների կատարման անհրաժեշտության փաստի առջև: Երբ առողջապահության համակարգը չի իրականացնում իր առջև դրված հիմնական խնդիրը` պահպանել, ամրապնդել, իսկ անհրաժեշտության դեպքում վերականգնել բնակչության առողջությունը, և երբ բժշկական ծառայությունների դիմաց սեփական միջոցներից վճարումները գերազանցում են տնային տնտեսությունների (ՏՏ) առկա նյութական ռեսուրսները, ապա դրանք կարող են մեծ բեռ դառնալ վերջինների համար՝ լինելով «աղետալի» և ՏՏ-ների աղքատացման հիմնական պատճառ (Feenberg D., Skinner J., 1992; Kawabata K., Xu K., Carrin G., 2002; Leivea A., Xu. K., 2008; Brinda et al., 2014; Löfgren C., 2014; Adisa O., 2015): ԱՀԿ կողմից գնահատված է, որ աշխարհի 89 պետությունների բնակչության շուրջ 10%-ը բախվում է նման ծախսերին, իսկ մինչև 4%-ն աղքատանում է դրանց պատճառով: Ավելին, գնահատված է, որ տարեկանմոտ 100 մլն մարդ հատում է աղքատության շեմը՝ բժշկական ծառայությունների դիմաց սեփական գրպանից վճարումներ կատարելու պատճառով, այն դեպքում երբ արդյունավետ առողջապահության համակարգի առկայությունն էապես նվազեցնում է աղետի ենթարկվելու հավանականությունը (Xu K., 2007; WHO, 2008, 2012): Երկրում տիրող բարդ սոցիալ-տնտեսական պայմաններից ելնելով ակներև է, որ աղետալի ծախսերի խնդիրը հանդիսանում է հանրային առողջապահության, բժշկական ծառայությունների մատչելիության բարձրացման և սոցիալական հավասարության ապահովման առումով կարևորագույն, առաջնահերթ և խիստ արդիական հիմնահարցերից մեկը նաև մեր հանրապետությունում: С распадом СССР распалась также система здравоохранения, обеспечивающая население доступной, а главное бесплатной медицинской помощью. Одной из особенностей переходной системы здравоохранения являются официальные и неофициальные прямые платежи пациентов и их родственников за предоставленную медицинскую помощь. Такие платежи являются одной из причин обнищания населения в случае непредвиденных расходов на лечение. В специализированной литературе, эти расходы известны как катастрофические расходы на здоровье. Расходы определяются катастрофическими, если на здоровье домашнее хозяйство тратит 10% и больше своего годового дохода, которое никак не компенсируется. В условиях коммерциализации системы здравоохранения Армении, продолжающегося снижения платежеспособности населения и отсутствия четкого регулирования цен на медицинские услуги, проблема изучения распространенности и рисков катастрофических расходов, а также разработка и внедрение эффективных механизмов по их минимизации, являются насущной необходимостью. С целью изучения данной проблемы в 2011-2012гг. среди 2392 домашних хозяйств столицы было проведено одномоментное, выборочное, репрезентативное исследование посредством специально разработанного нами опросника. На основе всестороннего количественного и качественного анализа фактического материала достоверно были выявлены некоторые системные, вызывающие глубокую обеспокоенность проблемы, требующие безотлагательного решения. В частности, согласно субъективной оценке, около половины респондентов при необходимости не могут оплатить медицинские расходы. Особенно тревожная ситуация наблюдается среди домашних хозяйств из группы с наименьшим доходом, что очевидно свидетельствует о низкой доступности медицинской помощи для наиболее уязвимых домашних хозяйств. В то же время, методом экстраполяции данных выявлено, что 11,11-14,64% домашних хозяйств при необходимости вообще не обращаются за медицинской помощью по причине недостатка финансовых средств, а 4,28-6,67% обращаются, однако оказываются не в состоянии продолжить лечение по той же причине. Причем, по мнению респондентов особенно труднодоступна стационарная помощь. С точки зрения изучения катастрофических расходов, это явление мы назвали «камуфлетной финансовой катастрофой», так как это люди, не подверженные риску финансовой катастрофы просто потому, что они не могут обратиться к врачу. With the disintegration of the USSR, the healthcare system which was providing to the population accessible and free of charge medical care was also collapsed. One of the peculiarities of the healthcare system in transition is formal and informal direct out-of-pocket payments of the patients and their relatives for provided medical care. Such unexpected payments are leading cause of the impoverishment of the population. These payments in the specialized literature are known as catastrophic. The payments are considered catastrophic if the household spent on the health more than 10% of its annual income and not being reimbursed, With the commercialization of the healthcare system of Armenia, the continuing decline in the solvency of the population and the lack of clear regulation of prices for medical services, the problem of investigating of the prevalence and risks of the catastrophic health expenditures, as well as development and implementation of effective mechanisms to minimize them, are an urgent necessity. In order to study above mentioned problem in 2011-2012, among 2392 households was conducted a sampled, representative snapshot study through specially designed by us questionnaire. Based on a comprehensive quantitative and qualitative analysis of the factual material were significantly identified some systematic and causing deep concern problems that require urgent solutions. In particular, according to a subjective evaluation, about half of the respondents are not able to cover medical costs when necessary. A particularly alarming situation is observed among households in the lowest income group, which obviously indicates a low access to health care for the most vulnerable households. At the same time, data extrapolation revealed that the 11,11-14,64% of households do not seek medical care because of lack of funds. Furthermore, 4,28-6,67% seeks care, but is not able to continue treatment for the same reason. Moreover, according to тчеrespondent’s opinion the most inaccessible is hospital care. From the point of view of the study of catastrophic expenditures, above phenomenon we called "covered financial disaster", as it is people who are not at risk of financial disaster simply because they cannot see a doctor. The results of study clearly show that 46.78% of the households have to cover the health bills (average 85798,53 ± 7689,53 AMD) by so-called direct out of pocket payments, which are the main prerequisite of financial disaster.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Оценка рисков катастрофических расходов на здоровье населения города Еревана и обоснование мероприятий по их минимизации. Estimation of the risks of the catastrophic health expenditures of the population of the Yerevan and justification of the minimization measures.
      Uncontrolled Keywords: Мелик-Нубарян Давид Гнелович, Melik-Nubaryan Davit
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 03 Apr 2017 09:49
      Last Modified: 03 Apr 2017 09:49
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4456

      Actions (login required)

      View Item