Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Իրանի Յազդի տարածաշրջանի մակերևութային հոսքի հաշվարկը և ստորգետնյա ամբարտակների վայրի ընտրությունը (RS, GIS եվ DSS համակարգերի միջոցով))

Բարխորդարի, Ջալալ Նորուզալի (2014) Իրանի Յազդի տարածաշրջանի մակերևութային հոսքի հաշվարկը և ստորգետնյա ամբարտակների վայրի ընտրությունը (RS, GIS եվ DSS համակարգերի միջոցով)). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (853Kb) | Preview

    Abstract

    Կլիմայի գլոμալ փոփոխության և Երկիր մոլորակի գերբնակեցվածության պատճառով օրեց օր աճում է քաղցրահամ ջրի պահանջարկն երկրագնդի վրա: Այս խնդիրը խիստ արդիական է հատկապես չորային շրջանների երկրների համար: Իրանը, այդ առումով, բացառություն չի կազմում, որովհետև ուսումնասիրվող Յազդ-Արդականի շրջանում են գտնվում երկրի հիմնական անապատները: Հետազոտության նպատակն է՝ Յազդ գավառի Յազդ-Արդականի ավազանի բնական ջրերի տարածաժամանակային μաշխման պոտենցիալի որոշումը, ինչպես նաև ավելցուկային ջրերի ստորգետնյա ամբարտակներում կուտակման և պահպանման պայմանների բարելավումը: Հետազոտության խնդիրներն են. Կենտրոնական Իրանի կարևորագույն ավազաններից մեկի` Յազդ-Արդականի բնական պոտենցիալ հասանելի ջրային ռեսուրսների գնահատումը: Հետազոտության շրջանակներում ջրային ռեսուրսների կառավարման ավանդական մեթոդների վերլուծությունը և գլխավոր մեթոդի որոշումը: Ջրային հաշվեկշիռի մոդելի կատարելագործումը RS և GIS մեթոդներով: Ջրային ռեսուրսների պահպանման և կառավարման նպատակով, չոր շրջաններում ստորգետնյա ամμարտակների կառուցման համար առավել հարմար տարածքների հետազոտումը և ընտրումը: Գետերի դասակարգումն ըստ հոսքի պոտենցիալ զոնաների և ավազային նստվածքների: Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի /GIS/ և հեռազննման զոնդավորման /RS/ կիրառումը գործող մեթոդների ճշգրտման, ստորգետնյա ամμարտակների կառուցման համար կատարվող ծախսերի և հետազոտման ժամանակի կրճատման նպատակով: Ելակետային տվյալները և հետազոտման մեթոդները Աշխատանքում որպես ելակետային տվյալներ օգտագործվել են մեր կողմից կատարված դաշտային հետազոտությունների արդյունքները, ինպես նաև տարμեր հաստատություններից վերցված տվյալներն ու նյութերը: Դրանք են` Հիդրոօդերևութաբանական մեկ սինօպտիկական կայան, 10 կլիմայական կայան, 8 անձրևաչափ և տարμեր ջրաμանական կայանների տվյալները: Հողերի, երկրաμանության և տոպոգրաֆիական քարտեզներ: 2009թ-ի հունիսի 15-ի տվյալներով ETM արված տիեզերական նկարներ: Դաշտային աշխատանքներ և դրանց լաμորատոր վերլուծություն՝ կատարվել է նստվածքների նմուշների հավաքագրում, ավազահատիկների չափերի որոշում (D50). Տվյալների որակի վերահոսկողությունը կատարվել է գրաֆիկական, ստատիկ և հողի նմուշառման մեթոդների կիրառման միջոցով: Հետազոտության մեթոդաμանությունը բաղկացած է երեք հիմնական մասերից. TMWBM մեթոդով ջրի պոտենցիալ գնահատում Կոշտ նստվածքներով հոսքերի որոշում RS-ով GIS և DSS-ի միջոցով ստորգետնյա ամμարտակի կառուցման համար հարմար տարածքների ընտրություն: Հետազոտության օբյեկտը՝ Կենտրանական Իրանի Յազդ-Արդաքան շրջանի ջրային օբյեկտներն են, ջրային ռեսուրսները և ջրային տնտեսությունը: Ուսումնասիրության առարկան՝ մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի տարածաժամանակային փոփոխությունն է և Յազդ-Արդաքան ավազանում ստորգետնյա ամμարտակի կառուցման համար համապատասխան տարածքի ընտրությունը: Բացահայտվել է մթնոլորտային տեղումների, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի տարածաժամանակային փոփոխությունների որոշ օրինաչափություններ: Потребность в пресной воде на земном шаре, в т. ч. и в Иране, изо дня в день растет. В этих условиях единственной альтернативой является рациональное использование и охрана водных ресурсов. Язд-Ардаканский район Центрального Ирана стоит перед подобной проблемой-острой нехватки питьевой и оросительной воды. С целью решения проблемы необходимо переоценить запасы подземных вод территории, построить подземные хранилища для их восполнения. Подземная плотина-водохранилище строится в русле реки на водонепроницаемом основании, за которым накапливается песок. Когда подземная вода просачивается, она накапливается под слоем песка, уменьшая потери испарения и возможные риски загрязнения. Так как песок за плотиной уже накопился, создается большой водоносный горизонт. Дополнительные скопления подземных вод могут быть использованы в засушливые периоды. Водные ресурсы исследуемой территории рассчитаны по методу водного баланса. Исследование водного баланса с применением моделей Торнтвейта и Мадера (ТМ) с помощью дистанционного зондирования и ГИС является очень важным для обнаружения дефицита или избытка влаги во всем водосборном бассейне. Модель водного баланса показывает, что годовой сток исследуемой территории составляет 1063,12 млн. м3. Исследованный регион очень засушливый, и количество осадков настолько мало, что они редко насыщают влажность почвы до ее водоудерживающей способности. Поэтому общий сток исследуемой территории прежде всего зависит от непосредственного стока. Тем не менее имеется определенный избыток воды, который дополняет запасы подземных вод южных и юго-западных частей территории. В этих случаях среднегодовое потенциальное суммарное испарение намного больше, чем количество осадков, и годовое планирование водных ресурсов должно осуществляться посредством накопления осадков, доступних или в поверхностных, или в подземных водохранилищах.The demand in fresh water grows day by day in the world, as well as in Iran. The only option left to cope with this situation is the rational use and conservation of water resources. The Yazd-Ardakan district in central Iran is facing a similar problem of acute shortage of drinking and irrigation water. In order to settle the problem it is necessary to re-evaluate the reserves of the groundwater in the territory, to construct underground storage dams for water recharge. A underground storage dam is being constructed in the riverbed, funded on an impermeable layer, behind which sand accumulates. When groundwater is recharged, it is stored below the newly accumulated sand, reducing evaporative losses and health risks. Because the sand behind the dam has accumulated a larger aquifer is created from which water can be obtained. This extra ground water buffer can be used to bridge the dry periods. The water resources in this study area have been estimated by water balance assessment approach. The water balance study using the Thornthwaite and Mather (TM) models with the help of remote sensing and GIS is crucial in finding out the moisture deficit and moisture surplus for an entire watershed. The water balance model shows that the annual runoff from the study area is 1063,12 million m3. The region is very dry and the rainfall is so little that it rarely replenishes the soil moisture to its water-holding capacity. Therefore, the total runoff from the study area depends primarily on the direct runoff. However, there is some surplus water, which recharges the groundwater in the south and south west parts of the study area. In such cases, the potential evapotranspiration (PET) is much higher than the rainfall and the annual water resource planning has to be done by conserving the rainfall, by storing the available water either in surface or in sub-surface reservoirs.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Расчет поверхностного стока региона язд Ирана и выбор мест подземных дамб (посредством систем RS, GIS и DSS). The calculation of the subsureface runoff and the selection of the sites for underground dams in yazd region of Iran (with use of RS, GIS and DSS).
    Uncontrolled Keywords: Бархордари Джалал Норузалович, Barkhordari Ujalal Noruzali
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 13 Apr 2017 11:36
    Last Modified: 13 Apr 2017 15:10
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4504

    Actions (login required)

    View Item