Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

ԼՂՀ Մեհմանայի հանքային հանգույցում ներծին հանքագոյացման տեղայնացման օրինաչափությունները և ներուժի գնահատումը

Մուխսի-Հովեյան, Արկադի Գրիգորի (2015) ԼՂՀ Մեհմանայի հանքային հանգույցում ներծին հանքագոյացման տեղայնացման օրինաչափությունները և ներուժի գնահատումը. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1196Kb) | Preview

    Abstract

    Հանքարդյունաբերությունը ԼՂՀ արդյունաբերության առաջատար ճյուղն է, որը հանրապետության կայուն զարգացման նախադրյալներից մեկն է: Դրմբոնի և Կաշենի հանքավայրերի հանքահումքային հենքի վրա, Մարտակերտի շրջանում, ստեղծվել են լեռնահարստացման ենթակառուցվածքներ, որոնց աշխատանքային գործընթացը անխափան պահելը ԼՂՀ իշխանությունների հիմնախնդիրներից մեկն է: Նոր հանքավայրերի հայտնաբերման և լեռնահարստացման ձեռնարկությունները հանքաքարով ապահովելու նպատակով «Վալլեքս» ընկերությունը, 2002թ.-ից, շրջանում իրականացնում է երկրաբանաորոնողական և հետախուզական աշխատանքներ, որոնց շնորհիվ հսկայածավալ տվյալներ են ստացվել շրջանի երկրաբանական կառուցվածքի, մագմայականության և հանքագոյացման վերաբերյալ, որոնք մինչև այսօր պատշաճ գիտական վերլուծության չեն ենթարկվել, ինչը հետագա աշխատանքները ճիշտ ուղորդելու հնարավորություն կտար: Աշխատանքի նպատակը և խնդիրները: Ատենախոսության նպատակն է պարզել Մեհմանայի հանքային հանգույցում ներծին հանքագոյացման տեղայնացման օրինաչափությունները և գնահատել նրա հանքաբերության ներուժը: Ատենախոսության նպատակին հասնելու համար լուծվել են հետևյալ խնդիրները՝ Պարզվել է Մեհմանայի հանքային շրջանի երկրաբանատեկտոնական իրադրությունը և հանքայնացման տեղայնացման գլխավոր գործոնները: Պարզվել է տարբեր մորֆոգենետիկ տիպերի հանքայնացումների փոխհարաբերությունները: Բացահայտվել է Կաշենի պղինձ-պորֆիրային հանքավայրի երկրաբանատեկտոնական իրադրությունը և հանքայնացման ուղղաձիգ զոնայականությունը: Կատարվել է Կաշենի հանքավայրի ուղղաձիգ մոդելավորում: Բացահայտվել է Թարթառ և Խաչեն գետերի ավազանների երկրորդային քվարցիտների առաջացման երկրաբանական և ֆիզիկաքիմիական պայմանները (առաջացման ջերմաստիճաններն ու խորությունը): Օգտագործելով երկրաֆիզիկական, երկրաքիմիական և երկրաբանական ուսումնասիրությունների տվյալները` կատարվել է հանքային դաշտերի տիպավորում և հանքային ռեսուրսների գնահատում: Ատենախոսության ուսումնասիրության օբյեկտը ԼՂՀ Ասկերանի և Մարտակերտի շրջանների տարածքում տեղադրված Մեհմանայի հանքային հանգույցի պղինձ-պորֆիրային, պղինձ-կոլչեդանային և բազմամետաղական հանքակուտակների երևակումներն են և նրանց ներփակող երկրաբանական համալիրները: Ատենախոսության հեղինակը 2011-14թթ ընթացքում մասնակցել է «Վալլեքս» ընկերության կողմից շրջանում իրականացված երկրաբանական աշխատանքներին: Այս ընթացքում ատենախոսը հնարավորություն է ունեցել ծանոթանալու շրջանի երկրաբանական կառուցվածքին, մագմայականությանը և հանքագոյացմանը վերաբերող հրատարակված աշխատանքներին, ինչպես նաև` կատարել սեփական ուսումնասիրություններ: Լեռնային ապարներից և հանքաքարերից վերցվել են 50 մենակտորներ (շտուֆ), կատարվել են դրանց հղկուկների մանրադիտակային ուսումնասիրություններ: Կաշենի հանքաքարերից ընտրված 10 նմուշներ Գերմանիայի Դաշնության Յենայի Ֆրիդրիխ Շիլլերի անվան Համալսարանի երկրագիտության ինստիտուտում ենթարկվել են ռենտգեն և ջերմաճնշաչափական ուսումնասիրությունների, որոշվել են նրանց առաջացման ջերմաստիճաներն ու ճնշումը: Անձնական ուսումնասիրություններից բացի, օգտագործվել են նաև ԼՂՀ երկրաբանական ծառայության արխիվների ձեռագիր հաշվետվությունները և 2002-2014թթ. ընթացքում «Վալլեքս» խմբի ընկերությունների կողմից շրջանում իրականացրած որոնողահետախուզական, երկրաքիմիական և երկրաֆիզիկական հետազոտությունների արդյունքները: Ստեղծված տվյալների բազան մշակվել է Micromine, Autocad, Oasis Montaj, Surfer, CorelDRAW, Microsoft Office համակարգչային ծրագրերի օգնությամբ, ինչպես նաև կազմվել են երկրաբանական կտրվածքներ, դիագրամներ, մոդելներ և քարտեզներ: На основе результатов иследования, можно сделать следующие выводы: Мехманский рудный узел - это ограниченное с четырех сторон региональными нарушениями складчато-блочное строение, которое в результате нарушений северо-западного направления разделяется на четыре подблока, которые уступообразно погружаются в северо-восточном направлении под низменности южной Куры. В формировании и локализации рудно-магматических систем важное значение имели пересекающие узлы нарушения и кольцеобразные строения. Они в основном развиты в вулканогенных, вулканогенно-осадочных образованиях юрского возраста и в пределах Цахкашен-Кавартского интрузива. Выделенное нами Цахкашен-Мехманское кольцевидное строение находится в северной части района и занимает половину северной части Вардадзорского вулканоплутонического строения. Размещено на Мехманских и Вардадзорских блоках. В центральной части размещены метасоматические породы Чанкатах-Вардадзор-Цахкашена: покрытие вторичных кварцитов, вулканогенно-осадочные образования батского возраста и северная часть Цахкашен-Кавартского интрузива. Кольцеобразные строения играют большую роль в рудной локализации. В пределах Цахкашен-Мехманинского кольцеобразного строения размещены Кашенское и Кавартское медные и полиметаллические рудонакопления Мехманской и Амбариджурской групп. By summarizing the work we come to the following conclusions: Mehmana ore knot is a fold-blocked structure by four sides surrounded by regional ruptures. By north-west directed ruptures the structure is divided into four sub-blocks, which are hierarchically immersed under South Kur basin by north-east direction. Knots of intersected ruptures and circular structures were of great importance for formation and localization of mineral magmatic systems. They are mainly spread in Jurassic volcanogenic and volcanogeno-sedimentary formations and Tsaghkashen-Kavart intrusive borders. Tsaghkashen-Mehmana circular structure segregated by us is situated in the north-east part of the region and covers the north part of Vardadzor volcano-plutonic structure. It is located in the Mehmana and Vardazor blocks. Chankatagh-Vardadzor-Tsaghkashen metasomatic rocks-secondary quartzite sheet, bathal volcano-sedimentary formations and the north part of Tsaghkashen-Kavart intrusive are located in the central part. The mine-locating role of circular structures is of great importance-polymetallic mineral deposits of Kashen, Kavart copper, Mehmana and Ambaridjur group are located in the borders of Mehmana circular structure.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Закономерности локализации эндогенного рудообразования в Мехманском рудном узле НКР и оценка внутренных резервов заключение. Regularities of localization of endogenous mineralization and potential assessment in Mehmana ore knot, Nagorno-Karabakh Republic (NKR).
    Uncontrolled Keywords: Мухси-Овеян Аркади Григоревич, Mukhsi-Hoveyan Arkadi Grigor
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 13 Apr 2017 11:54
    Last Modified: 13 Apr 2017 15:24
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4505

    Actions (login required)

    View Item