Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սևան-Ամասիայի գոտու ապարներում տարրերի տեղաբաշխման երկրաբնապահպանական նշանակությունը

Մինասյան, Գայանե Հայկազի (2014) Սևան-Ամասիայի գոտու ապարներում տարրերի տեղաբաշխման երկրաբնապահպանական նշանակությունը. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (651Kb) | Preview

    Abstract

    Ультраосновные и основные породы Севано-Амасийского тектонической зоны являются типичными представителями офиолитового пояса. В связи с этим рассмотрение распределения петрогенных и рудных элементов в породах пояса актуально и представляет практический интерес с точки зрения оценки их геоэкологического значения, поскольку в породах пояса встречается ряд месторождений металлов (Cr, Ni, Cu, Au, Pt, Hg, Fe, Mg и др.), эксплоатация которых связана с интенсивным загрязнением окружающей среды. В частности, оценка степени загрязненности природной среды с интенсификацией эксплуатации Соткского золоторудного месторождения приводит к увеличению техногенного поступления металлов в биосферу и к преобладанию их потоков миграции. Поэтому рассмотрение закономерностей распределения металлов с помощью статистического анализа представляет важную задачу. Следовательно, проблема оценки экологической ситуации по данным геохимического мониторинга почвенного покрова в районе месторождения является весьма актуальной задачей, т.к. здесь в настоящее время производится значительный объем геолого-разведочных и эксплуатационных работ с проходкой многочисленных подземных и наземных гор- ных выработок. Հայաստանի Սևան-Ամասիայի գերհիմքայիհիմքային ապարների գոտին օֆիոլիտային ասոցիացիայի տիպիկ ներկայացուցիչն է և նրանց երկրաբնա- պահպանական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունների մեկնաբանումը հանդիսանում է կարևոր խնդիր: Դիտարկվել են հարցբուրգիտային, գաբրոիդային և բազալտ (դիաբազ)-սիլիկահողային ֆորմացիաները, որոնք տեղաբաշխված են գոտու Սևան, Բազում և Շիրակ հատվածներում: Համալիր վիճակագրական վերլուծության մեթոդներով (սյունաձև դիա- գրամներ, կոռելյացիոն և կլաստեր անալիզներ) դիտարկվող հատվածների ապարներում քիմիական և սպեկտրալ անալիզների տվյալների վերլուծությամբ դուրս են բերված պետրոգեն ու հանքային տարրերի տեղաբաշխման երկրաբնապահպանական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունները: Պետրոգեն և հանքային տարրերի տեղաբաշխման օրինաչափությունները ներկայացված է ըստ ֆորմացիաների`Հարցբուրգիտային Բնորոշվում են բարձր մագնեզայնությամբ, արտահայտված ինքնուրույն MgO - SiO2 խմբի առանձնացմամբ, երկաթի խմբի “բազալտոիդային” տարրերի և ալկալի-հողային, ալկալային մետաղների, համակցված Al2O3 և TiO2 –ով` աղքատացմամբ: Գաբրոիդային` Բնորոշվում են բոլոր հատվածներում տիպիկ մաքսիմալ և հավասարաչափ պարունակություններով բոլոր հատվածներում, որտեղ գերակշռում են ալկալի-հողային մետաղները, մասնավորապես Սևան և Բազում հատվածներին բնորոշ է ընդհանուր CaO – Al2O3 խումբը, իսկ Շիրակում` CaO – FeO: Դիաբազային` Բոլոր հատվածներին բնորոշ են SiO2 и Al2O3-ի մաքսիմալ և հավասարաչափ պարունակությունները: Սևան և Բազում հատվածների համար բնորոշ է K2O – MnO ընդհանուր կլաստերային խումբը, իսկ Շիրակում` K2O – TiO2. The Sevan-Amasia belt of the ultrabasic-basic rocks is a very typical representative of the ophiolitic association of rocks and disclosing of their geoecological and geochemical peculiairities represents a very important task. Formations widespread on groups of rocks on sites of Sevan, Bazum and Shirac were examined, they include: gartsburgit, gabbro and basalt (diabase) - siliceous formations. Methods of complex statistical analysis (bar charts, correlation and cluster) were used to investigation of rock compostion with the chemical and spectral analyses geoecological and geochemical characteristics of the distribution of elements in rocks were rexplored. Regularities of distribution of petrogene and ore elements are established on the following formations: gartsburgit – with a high magneziality, independent group MgO – SiO2 characterized with scarcity of siderofile elements of iron group, as well as alkaline soils, alkaline metals in a combination to Al2O3 and TiO2; gabbro – maximum and equivalent concentrations are typical in all sites of prevalence of alkaline and soil metals, in particular, for Sevan and Bazum sites the general group of clusters of CaO – Al2O3 is specific, while CaO – FeO group in Chirac; diabase – maximum and equivalent concentrations of SiO2 and Al2O3 are typical in all sites, the general group of clusters of K2O – MnO is peculiar for Sevan and Bazum sites, while K2O – TiO2 are specific for Shirac. Regularities are determined on the group of ore elements also: Ti, Mn, Cr, V, Ni, Co, Cu, Ag, Zn, Pb, Bi, Mo in rocks of a Sevan site on locations of Shorzha, Gil- Satanakhach and Sotk. Positive close correlative connections are revealed on the following locations: Correlative connections between rock-forming and ore elements are revealed, in particular, close connections are established on locations Shorzha, Gil-Satanakhach and Sotk between elements: Ni – Co; Co – Cr; Fe – Cr; Ca – Al; Ni – Cr; Si – Al. The greatest concentrations of Cr, Co and Ni are observed in dynits, and Ti and V – in a gabbro and quartz diorites.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Սևան-Ամասիայի գոտու ապարներում տարրերի տեղաբաշխման երկրաբնապահպանական նշանակությունը: Geoecological significance of distribution of elements in the rocks of Sevan-Amasia belt.
    Uncontrolled Keywords: Մինասյան Գայանե Հայկազի, Minasyan Gayane Haykaz
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 13 Apr 2017 14:18
    Last Modified: 13 Apr 2017 16:19
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4509

    Actions (login required)

    View Item