Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ախուրյան գետի ջրահավաք ավազանի երկրաբնապահպանական գնահատում (արևելյան տարածք)

Ղուլյան, Կարինե Էդուարդի (2014) Ախուրյան գետի ջրահավաք ավազանի երկրաբնապահպանական գնահատում (արևելյան տարածք). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (347Kb) | Preview

    Abstract

    Ախուրյան գետը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության արևմտյան տարածքի մակերևութային ջրերի հիմնական աղբյուրը: Ախուրյանի գետավազանի ջրերի ջրաքիմիական հետազոտությունների հրատապությունը պայմանավորված է նրանով, որ գետավազանի ջրաքիմիան շատ թույլ է ուսումնասիրված: Աշխատանքը նվիրված է Ախուրյան գետի ջրահավաք ավազանի արևելյան տարածքի գետերի ու ջրամբարների ջրերի որակի ձևավորման օրինաչափությունների հետազոտմանը՝ հաշվի առնելով դրանց բնական առանձնահատկությունները, աղտոտիչ նյութերի կազմակերպված և դիֆուզ հոսքերի աղբյուրների ներդրումը, մարդածին տարբեր ծանրաբեռնվածությունների ազդեցությունը: Գետավազանի ջրերի որակի գնահատումը կարևորվում է նաև նրանով, որ Ախուրյանը հանդիսանում է անդրսահմանային ջրային օբյեկտ: Ներկայումս մակերևութային ջրերի որակին վերաբերվող ջրաքիմիական տեղեկատվությունը հասանելի դարձնելու նպատակով լայն տարածում է գտել ջրի որակի համալիր գնահատման ինդեքսային մեթոդների կիրառությունը: Ատենախոսության նպատակն է ուսումնասիրել Ախուրյանի գետավազանի ջրերի որակը, գնահատել և դասակարգել այն տարբեր ինդեքսներով և ֆոնային կոնցենտրացիաներով, բացահայտել մի շարք նյութերի անդրսահմանային տեղափոխումը: Ատենախոսության նպատակի իրականացման համար առաջադրվել և լուծվել են հետևյալ խնդիրները. Վերլուծել Ախուրյանի ջրահավաք ավազանին բնորոշ հիմնական կլիմայական և ջրաերկրաքիմիական առանձնահատկությունները; Ուսումնասիրել Ախուրյան, Կարկաչուն և Աշոցք գետերի ջրերում կենսածին նյութերի պարունակության տատանումների սեզոնային բնույթը; Գնահատել Ախուրյան, Աշոցք և Կարկաչուն գետերի, Ախուրյան և Արփիլիճ ջրամբարների ջրերի որակը՝ համալիր գնահատման տարբեր ինդեքսային մեթոդներով` օրեգոնյան (ՋՈՕԻ), մալազիական (ՋՈՄԻ), կանադական (ՋՈԿԻ), աղտոտվածության տեսակարար կոմբինատոր (ՋԱՏԿԻ), ջրի աղտոտվածության (ՋԱԻ); Աղտոտիչ նյութերի անդրսահմանային փոխանցման որոշման նպատակով գնահատել Ախուրյան գետի ջրով աղտոտիչ նյութերի տեղափոխվող քանակները և դրանց մարդածին բաղադրիչները; Վերլուծել, ընդհանրացնել և համեմատել մակերևութային ջրերի աղտոտվածության և որակի համալիր գնահատման գոյություն ունեցող եղանակները` ջրաքիմիական ցուցանիշներով (հիմքում դնելով սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան (ՍԹԿ) կամ ֆոնային կոնցենտրացիան (ՖԿ)) և ինդեքսային մեթոդներով: Актуальность гидрохимического исследования вод бассейна реки Ахурян обусловлена его мало изученностью. Работа посвящена закономерностям формирования качества вод рек и водоемов восточной территории водосборного бассейна р. Ахурян с учетом их природных особенностей, вклада источников организованных и диффузных потоков загрязняющих веществ, действий различных антропогенных нагрузок. Важность оценки качества вод данного речного бассейна заключается также в том, что Ахурян является трансграничным водным объектом. Для более доступной информации о качестве поверхностных вод широкое распространение получили комплексные методы оценки. Целью диссертации является исследование, оценка и классификация качества вод водосборного бассейна восточной части реки Ахурян индексом загрязненности воды (ИЗВ), оригонским (ОИКВ), малазийским (МИКВ), канадским (КИКВ), удельно-комбинаторным (УКИЗВ) индексами загрязненности воды, фоновыми концентрациями, выявление трансграничного переноса загрязняющих веществ. Akhuryan river is the main source of the surface waters of the republic’s western territory. The urgency of the hydrochemical investigations of the Akhuryan river basin waters is conditioned by the fact that the river basin hydrochemistry is less explored. This work is devoted to the investigations of patterns of water quality formation in rivers and reservoirs in eastern territory of Akhuryan river basin, taking into consideration their natural peculiarities, the investments of sources of organized and diffusive flows of pollutants, the influence of anthropogenic pressure. The river basin water quality assessment is also important because the Akhuryan river is a transboundary water object. For making the information of the hydrochemical quality of surface waters affordable and accessible, the application of the methods of the complex assessment of water quality has become widespread. The aim of this research is to study the water quality of Eastern territory of Akhuryan river basin, to assess and to classify by the various indexes (Oregon Water Quality Index (OWQI), the Malaysian Water Quality Index (MWQI), the Canadian Water Quality Index (CWQI), the Specific Combinatorial Index of Water Pollution (SCIWP), Index of Water Pollution (WPI)) and the background concentrations, to reveal the transboundary movement of number materials. Novelty of the dissertation. For the first time The hydrochemical parameters of the Akhuryan, Ashocq and Karkachun rivers, also Akhuryan and Arpilich reservoirs were investigated; The seasonal character of variations of content of biogenic materials and a number of indicators in Akhuryan, Ashocq and Karkachun rivers was given; For the water quality and pollution level research of Akhuryan, Ashocq and Karkachun rivers, Akhuryan and Arpilich reservoirs waters, complex assessment approach was used by Oregon Water Quality Index (OWQI), the Malaysian Water Quality Index (MWQI), the Specific Combinatorial Index of Water Pollution (SCIWP); The mentioned water objects water use suitability for fish farming use, for cultural and household use, for irrigation and recreation use, and also suitability as a source of drinking water was determined; The transboundary movement of the pollutants and their anthropogenic components by the waters of Akhuryan river was identified; For the water quality assessment of Akhuryan river the background concentrations were used. It was suggested to change the maximum permissible concentrations (MPC) into the background concentrations (BC).

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Геоэкологическая оценка водосборного бассейна реки Ахурян (восточная территория). Geoecological assessment of watersheds Akhuryan (eastern territory).
    Uncontrolled Keywords: Гулян Карине Эдуардовна, Ghulyan Karine
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 14 Apr 2017 18:09
    Last Modified: 19 Apr 2017 10:12
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4518

    Actions (login required)

    View Item