Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Աղային գմբեթների հայտնաբերման և տեղայնացման եռաչափ խնդրի լուծումը ըստ գրավիչափական դիտարկումների տվյալների

Ռեզա, Թուշմալանի (2015) Աղային գմբեթների հայտնաբերման և տեղայնացման եռաչափ խնդրի լուծումը ըստ գրավիչափական դիտարկումների տվյալների. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1025Kb) | Preview

    Abstract

    Ածխաջրածնային պաշարներով հարուստ Իրանի Իսլամական հանրապետության տարածքի համար աղային գմբեթների հայտնաբերման և ուսումնասիրման համալիր երկրաբանա-երկրաֆիզիկական հետազոտությունները հանդիսանում են հույժ կարևոր խնդիրներից մեկը: Այդպիսի բնական օբյեկտների նկատմամբ առավել հետաքրքրությունը պայմանավորված է առաջին հերթին դրանց եզրային հատվածներում նավթի և բնական գազի մեծ պաշարների կուտակման հետ, և որպես աղի և ածխաթթու կալիի հանքանյութերի աղբյուներ: Վերջին տարիներին միջազգայնի պրակտիկայում աղային գմբեթները սկսեցին օգտագործվել որպես խորքային ջերմային հոսքը երկրակեղևի վերին շերտեր տեղափոխող ուղղահայաց բնական խողովակներ, ինչպես նաև հիդրոկարբոնատների և միջուկային թափոնների հուսալի պահեստարաններ: Այդպիսի բնական օբյեկտների հայտնաբերման համար կիրառվող երկրաբանա-երկրաֆիզիկական մեթոդների համալիրի մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրավիտացիոն մեթոդը: Ապարների ֆիզիկական հատկությունների զգալի տարբերություններով տիրույթների տարանջատման գործընթացում առաձնապես դժվար հասանելի հետազոտվող շրջաններում, գրավիհետախուզական մեթոդները ի շնորհիվ բացահայտման բարձր հնարավորությունների և ցածր տնտեսական ծախսերի դառնում են որոշիչ: Ներկա ժամանակում գրավիչափական դիտարկումների բարձր ճշտությունը և մեծ ծավալները ներկայացնում են դրանց մեկնաբանման մեթոդներին, ավելի բարձր պահանջներ: Դրա հետ կապված գրավիտացիոն անոմալիաների աղբյուրների հայտնաբերման և տեղայնացման նպատակով գրավիչափական եռաչափ հակադարձ խնդիրների, ուղղված լուծման համար անհրաժեշտ դիտարկումների տվյալներից քանակական ինֆորմացիայի դուրս բերման հայտնի մեթոդների կատարելագործումը և նոր միջոցների ու տեխնալոգիաների մշակումը դառցել են արդիական: Ատենախոսության նպատակն է հանդիսանում մաթեմատիկական մոդելավորմնան կոնցեպցիայի շրջանակներում մշակել արդյունարար և տնտեսող ալգորիթմներ` ուղղված գրավիտացիոն անոմալիաների աղբյուրների հայտնաբերման և տեղայնացման եռաչափ խնդիրների լուծմանը: Դրված նպատակներին հասնելու համար, ատենախոսական աշխատանքում ձևակերպված են հետևյալ խնդիրները. Տրված է միևնույն նշանի հաստատուն խտությամբ ներփակվող աղբյուրների դասում գրավիտացիոն անոմալիաների աղբյուրների հայտնաբերման և տեղայնացման եռաչափ խնդրի դրվածքը; Մշակված է գրավիտացիոն անոմալիաների աղբյուրների հայտնաբերման և տեղայնացման խնդրի երկչափ (2D÷2,5D) լուծումից եռաչափ (3D) դրվածքի անցման գաղափարական հիմքերը և ալգորիթմները; Կատարելագործված է գրավիչափության եռաչափ գծային հակադարձ խնդրի լուծման կանոնավորված ալգորիթմների հաշվարկային սխեմաները; Կազմված է գրավիտացիոն անոմալիաների աղբյուրների հայտնաբերման և տեղայնացման խնդրի լուծման համար տեխնոլոգիական և խնայողական ծրագրեր; Ոսումնասիրված է հաշվողական սխեմաների աշխատունակությունը և արդյունավետությունը, ինչպես սինթետիկ մոդելներով այնպես էլ Իրանի տարածքում առկա աղային գմբեթների պրակտիկ պայմաններով: Для богатой углеводородными ресурсами территории Исламской Республики Иран, выявление и изучение соляных куполов является одной из важных направлений комплексных геолого-геофизических исследований. Повышенный интерес к таким природным объектам обусловлен в первую очередь, с накоплением на фланговых участках больших запасов нефти и природного газа и уже в последующем, как источников минерального сырья соли и углекислого калия. Благодаря высокой разрешающей способности выделения областей со значительными отличиями физических свойств пород и экономичности применения, гравиразведочные методы становятся определяющими, особенно в труднодоступных районах, где сейсморазведеочные методы отображения имеют достаточно слабое разрешающие споссобность. Большой объем и высокая точность проводимых в настоящее время к гравиметрическим наблюдениям предявляют повышенные требования в частности к методам их интерпретации. В связи с этим, усовершенствование известных и разработка новых средств и технологий извлечения количественной информации из данных гравиметрических наблюдений, особенно в трехмерном становятся актуальными, для решения трехмерных обратных задач гравиметрии, направленных на обнаружение и локализацию источников гравитационной аномалии. Цель диссертационной работы является, разработка эффективных и экономичных алгоритмов решения трехмерных задач обнаружения и локализация источников гравитационных аномалий в рамках концепции математического моделирования. For resource-rich territory of the Islamic Republic of Iran, revealing and the study of salt domes is one of the important areas of complex geological-geophysical research. The increased interest in such natural objects arises sufficiently due to the accumulation of oil and natural gas on large flank areas and as a result a source of minerals and salts of potassium carbonate. Significant differences in physical properties of rock domain's separation process is particularly difficult in studied areas, where the seismic prospecting methods have low ability of reflection gravity-prospecting methods due to high detection potential and low cost become crucial. Currently the gravimetric observations of high accuracy and volume represent their interpretation methods that are of higher requirements. Therefore, to improve the known and development of new means and techniques of extracting the quantitative information from the gravimetric data survey are relevant for solving three-dimensional inverse problems of gravimetry, designed to detect and localize sources of gravitational anomaly. The aim of the thesis is the concept of mathematical simulations to develop effective and efficient algorithms aimed at the three-dimensional gravitational anomalies source detection and localization problems. The aim of dissertation work is the development of effective and efficient algorithms for solution of three-dimensional problems of detection and localization of gravitational anomaly sources within the concept of mathematical modelling.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Решение трехмерной задачи обнаружения и локализации соляных куполов по данным гравиметрических наблюдений. The solution of 3D tasks of revealing and localization of salt domes by gravimetric observations
    Uncontrolled Keywords: Реза Тушмалани, Reza Toushmalani
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 19 Apr 2017 15:11
    Last Modified: 20 Apr 2017 10:05
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4520

    Actions (login required)

    View Item