Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հետահայում և առաջահայում տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումները հուշագրության ժանրում (անգլերեն նյութի հիման վրա)

Զադոյան, Էվելինա Ռոբերտի (2015) Հետահայում և առաջահայում տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումները հուշագրության ժանրում (անգլերեն նյութի հիման վրա). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (483Kb)

    Abstract

    Հասարակության մշակութային կյանքի հարաճուն զարգացումների համատեքստում ավելի քան արդիական են տարբեր ժանրերի տեքստերի մեկնաμանման և վերլուծության խնդիրները: Ավելին` հետմոդեռնիզմի դարաշրջանում, երբ ավանդական տեքստի հետ մեկտեղ առկա են ձևավորվածքի առումով փոփոխական, էլեկտրոնային տեքստեր, արդիական է դառնում տարμեր ժամանակահատվածներում գրված գեղարվեստական և փաստագրական ստեղծագործությունների լեզվական ուսումնասիրությունը: Հաշվի առնելով, որ տեքստի լեզվական և ոճական կարգերի ուսումնասիրությունը համարվում է լեզվաμանության մեջ կարևորագույն խնդիր, վերջին տարիներին տեքստի տեսության շրջանակներում աճել է հետաքրքրությունը տեքստի` որպես μարդ և բազմատարր երևույթի, նկատմամμ: Գաղտնիք չէ, որ արտահայտչական և ոճական հնարների ուսումնասիրությունը, կոնկրետ ժանրի և ոճի ճանաչողությունը անհրաժեշտ, բայց ոչ μավարար պայմաններ են տեքստի համալիր հետազոտության համար: Այդ նպատակով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել տեքստի կարգերը` այսպես կոչված տեքստային պարամետրերը, քանի որ վերջիններս ոչ միայն օգնում են հետազոտողներին ճանաչել և նույնականացնել տեքստի տիպաμանական բնութագրիչները, այլև օժանդակում են տեքստի ամμողջական ընկալմանը: Սույն ատենախոսության մեջ ուսումնասիրվում են տեքստային այնպիսի կարգերի հարաբերակցություններ, ինչպիսիք են եղանակավորումը, ամμողջականությունը, ներկապակցումը, հետահայումը (ռետրոսպեկցիա) և առաջահայումը (պրոսպեկցիա): Քանի որ հուշագրությունները, ժանրով պայմանավորված, անցյալի դեպքերի նկարագրություններ են և ինքնին արդեն հիմք են հանդիսանում հեղինակի կողմից հետահայման, ինչպես նաև նրա կողմից սուμյեկտիվ առաջահայման համար, առաջահայում և հետահայում տեքստային կարգերն իրենց բազմապիսի դրսևորումներն են գտնում հուշագրության ժանրում: Պետք է նշել, որ սույն ատենախոսության մեջ հետահայում և առաջահայում տեքստային կարգերն ուսումնասիրվում են ոչ միայն որպես ժամանակի կարգի լեզվական դրսևորումներ հուշագրության ժանրում, այլև ժանրային և կառուցվածքային տեսանկյունից: Բացի այդ, ուշարժան է այն հանգամանքը, որ որպես փաստական հիմքով և բովանդակային առումով ոչ գեղարվեստական տեքստ` հուշագրությունը հագեցած է հուզականությամբ և հետևաբար` նաև գեղարվեստական տարրերով: Այս առնչությամբ տեղին է նկատել Ս. Գասպարյանի և համահեղինակների դիտարկումը, որ «չնայած երկու հիմնական` հաղորդման և ներգործման գործառույթների հակադրմանը, դրանց միջև գոյություն չունի անսասան անջրպետ»: Ավելին` նշվում է, որ «այդ հակադրությունը պայմանական բնույթ ունի, քանի որ մարդկային խոսքում լեզվի μոլոր տարրերը գտնվում են անընդհատ շարժման և փոխադարձ կապի մեջ»1: Реферируемая диссертация посвящена исследованию лингвистических репрезентаций текстовых категориий ретроспекции и проспекции в жанре мемуаров на материале английского языка. Целью настоящей работы является целостное и системное изучение англоязычных мемуаров как вида текста и жанра, а также выявление их текстовых, жанровых, лингвистических и временных особенностей. В соответствии с поставленной целью определены следующие задачи исследования: Исследовать теоретически основы категории времени, Определить жанровые особенности мемуаров, Выявить лингвистические особенности ретроспекции и проспекции как основных текстовых категорий мемуарного жанра. Объектом исследования являются англоязычные мемуары, а предметом изучения служат языковые особенности текстовых категориий ретроспекции и проспекции, которые составляют временной план повествования. Актуальность исследования обусловлена нарастающим интересом в современной лингвистике к взаимосвязи текстовых и внетекстовых категорий, одной из которых является реальное время. Изображение времени в мемуарном произведении, создание меняющейся временной перспективы и изучение тех текстовых категорий, которые принимают в этом участие - одна из интереснейших проблем современной лингвистики текста. The subject matter of the present research is the linguistic representations of the textual categories of retrospection and prospection in the genre of memoirs. The study of text and textual categories, in particular retrospection and prospection, proves attractive both in terms of the complex nature of time and the specificity of the genre. The importance of continuity in the general process of text construction on the one hand and the lack of research on the topic of prospection and retrospection in the text, from the point of view of their role as categories maintaining continuity, coherence and cohesion resulted the investigation of the above mention categories of text. The specificity of the genre under discussion, i.e. memoirs, contributes to a more interesting case of retrospection and prospection analysis. Memoirs, being a narration about the past experience of the author are based on facts. Though factual by its nature, they are not devoid of emotional characteristics, since the author doesn’t only tell about the past, but also evaluates the past from the perspective of the time at which he has taken up to compose the memoirs. Thus, the retrospection and prospection, being a temporal breach in the usual development of time and its continuum are conditioned by the actual facts and the way the author of the memoirs intends to present them. Retrospection and prospection violate and disturb special and chronological continuum (centrifugal power of the text). But due to precise cohesion and coherence of the autobiographical text, in this case memoirs, a particular fragment of the text fluently flows into a textual net (centripetal power of the text) and forms a semantic and contextual bridge which connects the previous and the following segments of narration.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Лингвистические репрезентации текстовых категорий ретроспекции и проспекции в жанре мемуаров (на материале английского языка). Linguistic representation of the textual categories of retrospection and prospection in the genre of memoirs (on the material of english language).
    Uncontrolled Keywords: Задоян Эвелина Робертовна, Zadoyan Evelina
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 20 Apr 2017 10:42
    Last Modified: 21 Apr 2017 10:15
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4530

    Actions (login required)

    View Item