Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հեղինակի մտադրությունը որպես տեքստաբանական քննության առարկա

Մադոյան, Գոհար Գագիկի (2015) Հեղինակի մտադրությունը որպես տեքստաբանական քննության առարկա. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (263Kb)

    Abstract

    Տեքստի քննության ու մեկնաբանության հարցը, որը հետաքրքրել մտածողներին գրականության պատմության գրեթե բոլոր փուլերում, մշտապես առնչվել է հեղինակի, ստեղծագործության մեջ նրա տեղի ու դերի, ինչպես նաև ստեղծագործության իմաստի կայացման գործում նրա մասնակցության խնդիրների քննությանը: Հեղինակի խնդիրը դարձավ լեզվաբանության, գրականագիտության, հոգեբանության գլխավոր թեման 20-րդ դարի կեսերին տեքստի տեսության՝ որպես գիտական ուսմունքի ծագմանը զուգահեռ: Տեքստի մեկնաբանության նկատմամբ հետաքրքրության արդյունքում տարբեր փիլիսոփայական ուղղություններ հանդես եկան հեղինակի կերպարի և հեղինակի մտադրության մասին սեփական, հաճախ, իրարամերժ մոտեցումներով: Տեքստի մեկնաբանության ավանդական, այսինքն, հերմենևտիկ մեթոդն առաջնորդվում էր հերմենևտիկ շրջանի սկզբունքով (Ֆ.Շլայերմախեր), որի համաձայն տեքստն ուսումնասիրելիս մեկնաբանը մի կողմից շարժվում է ամբողջի` ներըմբռնմամբ ընկալված իմաստից դեպի առանձին մասերի ընկալում, մյուս կողմից՝ ձևավորում ընդհանուր իմաստը՝ ելնելով այդ մասերի վերլուծությունից1: Բացի այդ, հերմենևտիկայի ներկայացուցիչների համոզմամբ, տեքստի առավել լիարժեք մեկնաբանության կարելի է հասնել քերականական և հոգեբանական մեկնողական սկզբունքների համադրմամբ2: Այնուամենայնիվ, ստրուկտուրալիստական և պոստստրուկտուրա- լիստական մոտեցումները հարցականի տակ դրեցին տեքստի մեկնաբանության հերմենևտիկ մեթոդի արդյունավետությունն ու արժանահավատությունը: «Հեղինակի մահվան» դրույթով նրանք մեկընդմիշտ հեռացրին հեղինակին տեքստի մեկնաբանության ընթացքից (Ռ.Բարթ, Մ.Ֆուկո և այլք): Սույն ատենախոսությամբ փորձ է արվում ուսումնասիրել հեղինակի մտադրությունը որպես տեքստի մեկնաբանության վճռորոշ գործոն: Աշխատանքում ուսումնասիրության առարկան հեղինակի «մտադրությունն» է, նրա ներկայությունն ու սուբյեկտիվությունը, աշխարհընկալումն ու մտածողությունը, նրա անհատական ոճը, որը մի դեպքում կարող է լինել բացահայտ, մեկ այլ դեպքում թաքնված` հեղինակի ընտրությամբ պայմանավորված: Այնուամենայնիվ, այն առկա է, նրանով է պայմանավորված ամբողջ ստեղծագործությունը և նրանում ներկայացվող դեպքերը, իրադարձությունները, ամեն ինչ միտված է իրագործելու հեղինակի մտադրությունը: Այն ամենուր է. հնչյունների, բառերի, բառակապակցությունների, նախադասությունների և անգամ դադարների ետևում: Սույն ուսումնասիրությունը նպատակ ունի վեր հանելու հեղինակի թաքնված «ես»-ը նրա լեզվի անհատական յուրահատկություն- ների քննությամբ: Настоящее исследование в широком плане посвящено изучению проблем восприятия, понимания и интерпретации художественного произведения. В качестве предмета исследования избран интереснейший аспект словесно-художественного творчества, а именно–интенция автора, понимание которой играет решающую роль в сложном процессе достижения наиболее полной интерпретации произведения словесного искусства. По убеждению автора диссертации, учет и всестороннее изучение как языкового, так и психологического аспектов интенции автора произведения художественной литературы в свете его субьективно индивидуальных качеств, менталитета и индивидуального жизненного опыта, что несомненно отражается на его мировосприятии, играет немаловажную роль в адекватном восприятии и понимании происходящих событий, образов литературных персонажей, произведения в целом. Целью данного диссертационного исследования является выявление авторского “я” и его конкретного языкового выражения в произведении словесно-художественного творчества. The concept of the author became a subject of extensive research of linguistics, literary studies and psychology in the second half of the 20th century with the rise of textology as an independent scientific discipline. Hermeneutics being the traditional method of text interpretation viewed authorial personality as an underlying factor in the establishment of the overall meaning of the text, whereas the representatives of the contemporary movements (R. Barthes, M. Foucault, and others) diminished the role of the author to the minimum. The current research attempts to investigate the concept of the authorial intention as a decisive factor in the process of text interpretation. The subject matter of the research is the intent of the author and the means of its linguistic realization. The linguistic analysis of the text and the hermeneutic interpretation help reveal the intention of the author and vice versa, explain the application of certain linguistic units and their preference by the very authorial intention. The research aims to demonstrate the presence of the authorial intention, his subjectivism in his/her own works and study the author-narrator interrelation based on linguistic peculiarities of literary text.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Авторская интенция как предмет текстологического исследования. Authorial Intention as a Subject of Textological Investigation.
    Uncontrolled Keywords: Мадоян Гоар Гагиковна, Madoyan Gohar G.
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 21 Apr 2017 16:15
    Last Modified: 25 Apr 2017 09:46
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4538

    Actions (login required)

    View Item