Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կոգնիտիվ ֆունկցիաների դերը պարանոիդ շիզոֆրենիա ախտորոշում ունեցող հիվանդների ինքնագիտակցության մեջ

Տեր-Ստեփանյան, Անահիտ Հրանտի (2016) Կոգնիտիվ ֆունկցիաների դերը պարանոիդ շիզոֆրենիա ախտորոշում ունեցող հիվանդների ինքնագիտակցության մեջ. PhD thesis, Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (40Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Հոգեկան խանգարումների խնդիրը համարվում է հոգեկան առողջության հետ առնչվող գիտությունների կենտրոնական հարցերից թերևս ամենագլխավորը: Ժամանակակից կլինիկական հոգեբանության և հոգեբուժության մեջ շիզոֆրենիան շարունակում է մնալ այն հոգեկան խանգարումների շարքում, որոնց դրդապատճառային և ընթացիկ պատկերը դեռևս մինչև վերջ պարզաբանված չէ և մինչ օրս շարունակում է համարվել ամենամեծ չլուծված խնդիրներից մեկը: Հետևաբար, այսօր հոգեկան խանգարումներն ուսումնասիրելու արդիականությունը չափազանց մեծ է ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում: Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության տվյալներով հոգեկան խանգարումներով տառապող անձանց թիվը կազմում է միջինը 450 միլիոն, նրանցից 25 միլիոնը տառապում է շիզոֆրենիայով (5.5%) և այդ թիվն անընդհատ աճում է: Շիզոֆրենիայով հիվանդների կոգնիտիվ ֆունկցիաների խանգարումների ուսումնասիրությունը վերջին տարիներին արդիական է թե գիտական հետազոտությունների և թե հոգեկան առողջության ծառայությունների համար: Կոգնիտիվ ֆունկցիաների (ընկալման, ուշադրության, հիշողության, մտածողության) խանգարումները նկարագրվել են դեռևս Է.Կրեպելինի (E.Kreapelin, 1919) և Ե.Բլեյլերի (E.Bleuler, 1911, 1920) կողմից: Փորձարարական հոգեբանության և պաթոհոգեբանության բնագավառներում նույն խնդիրն ակտիվ հետազոտությունների թիրախում է եղել վերջին հարյուրամյակի ընթացքում (Б.В. Зейгарник, Ю.Ф. Поляков В.М. Блейхер, B. R. Rund, Т. McCarty et al., Sharma Т., Addington J., Dickinson D., M.G. Green): Նկատի ունենալով, որ ըստ կուտակած փաստերի հիվանդության ելակետային բնութագրիչը համարվում է իմացական դեֆիցիտը, այդ խանգարումների նկատմամբ հետաքրքրությունը նորից աճում է: Կոգնիտիվ խանգարումները լինելով շիզոֆրենիալով հիվանդների մոտ հոգեկան դեֆեկտի բաղադրիչ, անմիջական ազդեցություն ունեն նրանց սոցիալական ադապտացիայի, երկրորրդային հոգեախտանիշների առաջացման, ինվալիդիզացիայի հարցում (Cohen, Green, Kerns, Tyler): Բելակը նշում է, որ նեյրոկոգնիտիվ խանգարումներն ընկած են շիզոֆրենիայի հիմքում, և դառնում են բազմաթիվ խնդիրների պատճառ: Ճանաչողական գործընթացների խախտումները սահմանափակում են նախ և առաջ հիվանդների իրական գործառնության ոլորտը, իսկ այդ սահմանափակումների հասկացումը և իմացությունը կօգնի ստեղծել տարրաբնույթ արդյունավետ վերականգնողական և դեղորայքային մոտեցումներ: (Bellack, 1992) Շիզոֆրենիայի ամենավաղ նկարագրություններում մենք հանդիպում ենք, որ սեփական “ես”-ի զգացումի աղավաղումները շիզոֆրենիայի հիմնական կլինակական դրսևորումներից են (Ясперс К., Kreapelin E., Huber and Gross, Klosterkoetter, Schultze-Lutter F., Haug E, Lien L, Nelson B, Parnas J, Raballo A): Проблема психических расстройств является одним из важнейших вопросов в современной клинической психологии и психиатрии. Особый интерес представляет изучение когнитивных процессов при шизофрении, а также их воздействие и роль на самосознание больных. До сих пор не изученօ, какое воздействие имеют когнитивные процессы больных на такие компоненты самосознания как идентификационные характеристики, половая и физическая идентификация, рефлексия, самооценка и самоотношение. Наше исследование дает возможность посредством глубинных исследований самосознания сделать целостным картину психической болезни, разработать точные дифференцированные психодиагностические и терапевтические методы и использовать полученные результаты в реабилитационных работах с больными шизофренией. Цель нашего исследования - определить роль когнитивных процессов на самосознание больных параноидной шизофренией. Научная новизна работы состоит в том, что в клинической психологии получены новые эмпирические данные о психологических особенностях когнитивных функций и самосознания больных шизофренией. Впервые получены новые нормативные показатели когнитивных функций с помощью методики RBANS. Выявлены корелляционные связи между нейрокогнитивным дефицитом и расстройствами самосознания, а также негативное воздействие ухудшения когнитивных функций (память, внимание, речь, зрительно-пространственное восприятие, особенности мышления) на такие компоненты самосознания больных параноидной шизофренией, как характеристики самоидентификации, половую и физическую идентификацию, рефлексию, самоотношение и самооценку. К исследованию когнитивных функций и самосознания больных шизофренией мы подошли с психологической стороны и расширили психологические представления шизофрении в клинической психологии. Полученные результаты могут использоваться в Армении как психодиагностические нормативные показатели когнитивных функций и компонентов самосознания больных шизофренией. Методики можно применить до и после интервенций больных, с целью изучения изменения когнитивных функций и самосознания. Полученные новые данные о связи и воздействии когнитивных функций на самосознание больных можно использовать в клинической психологии в психотерапевтических, психореабилитационных и психокоррекционных работах. Ухудшения когнитивных процессов – памяти, внимания, мышления, речи, отрицательно влияют на такие компоненты самосознания больных параноидной шизофренией, как самооценка, половая идентификация, рефлексия и образ тела. The problem of psychical disorders is on of the most important tasks in the modern clinical psychology and psychiatry. Of particular interest is the study of the cognitive processes in schizophrenia, also their impact and role in the self-consciousness of the patients. Until now it has not been studied yet what affection the cognitive processes of the patients have on such components of self-consciousness as identification features, gender and physical identification, reflection, self-esteem and self-attitude. Our research gives possibility to make a complete picture of a mental disorder with the help of in-depth study of consciousness, develop precise differentiated psychodiagnostic and therapeutic methods and to use the results in rehabilitation work with patients with schizophrenia. The aim of our research is to study the role of cognitive processes in the consciousness of patients with paranoid schizophrenia. The scientific novelty of the work lies in the fact that clinical psychology has obtained new empirical data on the psychological aspects of cognitive functions and self-consciousness of patients with schizophrenia. For the first time we obtained new normative of cognitive functions of paranoid schizophrenic patients, using RBANS method. Correlations between neurocognitive deficit and self-consciousness disorders are found, also negative impact of cognitive functions impairment on the components of self-consciousness (identification features, gender and physical identification, reflection, self-esteem and self-attitude) of patients with paranoid schizophrenia. We approached the study of cognitive functions and self-consciousness of patients with paranoid schizophrenia from the psychological side, and expanded psychological notions of schizophrenia in clinical psychology. The results may be used in Armenia as psychodiagnostic normative parameters of cognitive functions and components of self-consciousness of patients with schizophrenia. The techniques can be applied before and after the intervention of patients in order to study of changes in cognitive functions and self-consciousness. The new data on the relationship and impact of cognitive functions of the self-consciousness of patients can be used in clinical psychology, psychotherapeutic, psychorehabilitation and psychocorrection works. Impairment of cognitive processes - memory, attention, speech, thinking negatively affects the components of the self-consciousness such as self-attitude, gender identity, reflection, body image of patients with paranoid schizophrenia.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Роль когнитивных функций в самосознании больных с диагнозом параноидной шизофрении. The role of cognitive functions in the self-conciousness of paranoid schizophrenia patients.
      Uncontrolled Keywords: Тер-Степанян Анаит Грантовна, Ter-Stepanyan Anahit Hrant
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 25 Apr 2017 15:16
      Last Modified: 25 Apr 2017 15:16
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4552

      Actions (login required)

      View Item