Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ստվերային տնտեսության գնահատումը տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներով (ՀՀ նյութերով)

Մկրտչյան, Անահիտ Վանիկի (2015) Ստվերային տնտեսության գնահատումը տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներով (ՀՀ նյութերով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (316Kb) | Preview

    Abstract

    Ստվերային տնտեսությունը նպաստում է երկրում սոցիալական լարվածության առաջացմանը և խորացմանը: Ստվերային տնտեսության հետևանքով մեծանում են երկրում առկա կոռուպցիոն ռիսկերը: Երկրի տնտեսության վրա թողած ստվերային հատվածի բացասական հետևանքները էական են, մասնավորապես որպես առանցքային բացասական հետևանք կարելի է նշել հարկային եկամուտների ոչ լիարժեք հավաքագրումը: Պետության կողմից հավաքագրված հարկային եկամուտները կազմում են միայն պոտենցիալ եկամուտների մի մասը, և հատկապես անցումային փուլում գտնվող շատ տնտեսական գործունեություններ դուրս են մնում պետական վիճակագրությունից: Ստվերային տնտեսությունը ազդում է նաև պետության մակրոտնտեսական քաղաքականության համար հիմք հանդիսացող այնպիսի ցուցանիշների վրա, ինչպիսիք են ՀՆԱ-ն, արտահանումը, ներմուծումը, զբաղվածության մակարդակը: Ստվերային տնտեսության ակտիվ միջամտությամբ երկրի տնտեսության մեջ ձևավորվում են շղթայական ռեակցիայի պես գործող տարբեր երևույթներ, որոնք իրենց բացասական ազդեցությունն են թողնում հիմնականում բնակչութ- յան միջին և ցածր կենսամակարդակ ունեցող խավի վրա: Հետևաբար որոշակի ստվերային տնտեսություն ունեցող պետության կառավարության առաջնահերթ խնդիրներից մեկն է դառնում ստվերային հատվածի դեմ պայքարի ռազմավարու- թյան ստեղծումը և իրականացումը: Սակայն ինչպե՞ս պայքարել մի երևույթի դեմ, որը տեսանելի չէ, որի իրական չափերը հայտնի չեն, բայց որի բացասական ազդեցությունը զգացվում է ազգաբնակչության կենսամակարդակի վրա: Ուժերը օպտիմալ օգտագործելու համար անհրաժեշտ է գոնե մոտավոր պատկերացում ունենալ ակնհայտ բացասական երևույթի հետևանքների վերաբերյալ: Հետևաբար ստվերային տնտեսության դեմ պայքարը լավագույնս կազմակերպելու համար անհրաժեշտ է տեղեկատվություն ունենալ վերջինիս մասշտաբների մասին: Կապված որոշ սոցիալական, քաղաքական և տնտեսական դժվարությունների հետ` անցումային շրջանում դժվար է գնահատել ՀՀ ստվերային տնտեսության իրական չափերը: Մինչ այժմ ՀՀ ստվերային հատվածը գնահատելու համար նախատեսված մեթոդները ուսումնասիրել են երկրի ստվերային հատվածը մեկ գործոնի ազդեցության տեսանկյունից, այնինչ ստվերային տնտեսության մասշտաբների գնահատման համար անհրաժեշտ է կիրառել համալիր մոտեցում, որտեղ հանդես կգան մի քանի գործոններ միաժամանակ: Основная цель диссертации заключается в оценке объема теневой экономики РА посредством системного анализа и экономико-математического моделирования. Методы для оценки теневого сегмента РА изучены с точки зрения влияния одного фактора теневой экономики, в то время как необходимо применить комплексный подход, анализируя несколько факторов одновременно. Для реализации этой цели в диссертации сформулированы и решены следующие задачи: Исследовать особенности теневой экономики, основные факторы способствующие ее появлению и развитию, изучить методику измерения и международный опыт. Выявить преимущества и недостатки каждого метода, а также целесообразность их применения для теневой сферы РА. Построить модель множественных индикаторов и множественных причин для оценки масштаба теневой экономики РА, оценить эту модель, изучить качество сопоставления построенных моделей и осуществить сравнительный анализ этих моделей. Построить модель оптимизации теневой экономики РА, изучить чувствительность теневой экономики по разным факторам, выявить диапазоны стабильности оптимизации. The main goal of the dissertation is to assess the scale of shadow economy of RA applying comprehensive, systematic analysis. The methods that were applied for studying the Armenian shadow economy were designed to assess the shadow concerning one factor only, however, it is necessary to apply a comprehensive approach, which will be performed by several factors simultaneously. The following problems were solved to achieve the goal. To explore the features of the shadow economy, the emergence and development of its key factors, to examine the measurement methodology and international experience. To identify the advantages and disadvantages of each method, as well as the appropriateness of each method for Armenian shadow sector. To build multiple indicators and multiple causes model of Armenian shadow economy, to estimate the model, to investigate fit quality of the models and perform a comparative analysis. To build the shadow economy optimization model of RA, to study the sensitivity of the shadow economy according to various factors, to identify stability intervals of the optimization problem. The subject of the research in the dissertation are the estimating approaches and methods of the shadow economy, in particular, the model method, the causes of the shadow economy and performance indicators. The object of the research is the shadow sector of Armenian economy.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Оценка теневой экономики экономико-математическими методами (по материалам РА). The estimation of shadow economy by economic-mathematical methods (on the Materials of RA).
    Uncontrolled Keywords: Мкртчян Анаит Ваниковна, Mkrtchyan Anahit V.
    Subjects: Economy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 26 Apr 2017 14:59
    Last Modified: 26 Apr 2017 15:45
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4554

    Actions (login required)

    View Item