Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հաց և ջուր հասկացույթների լեզվաճանաչողական հայեցակերպը անգլերենում՝ հայերենի զուգադրությամբ

Փաթյան, Կարինե Էդուարդի (2014) Հաց և ջուր հասկացույթների լեզվաճանաչողական հայեցակերպը անգլերենում՝ հայերենի զուգադրությամբ. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (316Kb) | Preview

    Abstract

    Լեզվաբանության զարգացման ներկա փուլը բնորոշվում է լեզվի և արտալեզվական իրականության փոխհարաբերությունների վերաիմաստավորման հենքով: Իրականության մասին մարդու գիտելիքների ուսումնասիրությունն այսօր անհնար է իրականացնել առանց տվյալ ազգի, հանրույթի լեզվամտածողությանը և լեզվաճանաչողությանն անդրադառնալու: Լեզու-ճանաչողություն աղերսներն ուսումնասիրող լեզվաճանաչողաբանության հիմնական միավորներից է հասկացույթը, որի առանձնահատկությունների մեկնաբանման խնդրում կենտրոնական տեղ է գրավում ճանաչողական փոխաբերությունը' որպես մարդկային մտածողության վերլուծություն և համադրում կատարելու ունակությունների դրսևորում:Ժամանակակից ճանաչողական գիտությունը բնորոշում է փոխաբերությունը որպես «մտավոր գործունեության, աշխարհի կարգայնացման, հասկացութայնացման, գնահատման և մեկնաբանման միջոց»: Ճանաչողական փոխաբերությունները միտված են բացահայտելու աշխարհի պատկերը լեզվակրի ընկալմամբ, քանի որ այս կամ այն երևույթը ներկայացնող լեզվական կաղապարները պայմանավորված են տվյալ ժողովրդի կամ անհատի ճանաչողական կաղապարներով: Սույն ատենախոսության առարկան հաց և ջուր հասկացույթներն են, դրանց լեզվականացման առանձնահատկությունները անգլերենում հայերենի զուգադրությամբ: Այն փաստի նկատառմամբ, որ միջմշակութային շփումների մակարդակում մեծապես կարևորվում է ցանկացած բառի, բառակապակցության, հասկացույթի համարժեք ընկալումն այլ լեզվակրի կողմից, կարող ենք փաստել, որ այս կամ այն լեզվում հասկացույթների ճանաչողական ամենատարբեր զուգորդումների վերհանումը, ապա նաև մեկ այլ լեզվին բնորոշ ճանաչողական կաղապարների հետ զուգադրումը բնավ ժամանակավրեպ չէ լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համատեքստում: Որպես ուսումնասիրության լեզվանյութ են ծառայել անգլերեն և հայերեն բառարաններից դուրս գրված հաց և ջուր հասկացույթներն առկայացնող բառային և դարձվածային միավորները (այսուհետ ԴՄ), առածներն ու ասացվածքները: Ուսումնասիրության արդիականությունը պայմանավորված է նախ և առաջ ժամանակակից լեզվաբանական ուսումնասիրություններում ճանաչողական հասկացույթների վերլուծության, դրանց տեղն ու դերը տվյալ ժողովրդի արժեհամակարգում վեր հանելու կարևորությամբ: Реферируемая диссертация посвящена анализу лингво-когнитивных концептов хлеб и вода в английском в сопоставлении с армянским и выделению их общих и различительных особенностей. В последние десятилетия значительные изменения, возникшие в научной жизни, привели к необходимости рассмотрения ряда существенных понятий. Миссию исследования феноменов в цепочке язык - когнитивизм взяла на себя когнитивная лингвистика. Целью работы является проведение анализа смысловых, структурных и ценностных особенностей концептов хлеб и вода в английском мировосприятии и путем их сопоставления с армянским восприятием, выявление общих и различительных особенностей содержательного приращения этих концептов. Предметом данного исследования являются концепты хлеб и вода в английском языке в сопоставлении с армянским. В диссертации впервые четко и акцентировано выделяются, характеризируются и анализируются концепты хлеб и вода и средства их актуализации на основе обширного языкового материала, который включает номинативные средства концептов хлеб и вода, их синонимические ряды и словарные манифестации в английском и армянском языках. Методологической основой для нашего исследования послужили идеи и взгляды лингвистов в области когнитивной лингвистики и концептологии. При анализе концептов хлеб и вода был использован метод сплошной выборки, концептуальный анализ, сопоставительный анализ, статистический анализ и методы параллельного комментирования. Было также выполнено исследование лингвистических корпусов ЕАНС (Восточно-армянский национальный корпус) и БНС (Британский национальный корпус). Языковым материалом исследований послужили английские и армянские фразеологические единицы, пословицы и поговорки, актуализирующие концепты хлеб и вода. In the last decades significant changes in scientific thinking resulted in the necessity of reconsidering a number of essential notions in linguistics.. The notion of meaning has always been high on the agenda of linguistic studies, as the words in different languages can transfer the same meaning but the way of thinking peculiar to some language community can be different from that of another community. The topicality of the research: The concepts bread and water are of particular interest as they are among the universal cognitive concepts which have the same references but often different significance and perceptions in different languages. The scientific novelty of the research: for the first time the concepts bread and water are singled out, characterized and analyzed in English and Armenian on the basis of rich language material, the comparative study of the concepts bread and water is new and interesting as different languages are bearers of different cognitive perspectives which have different verbalization means in the language, the data provided by the corpus analysis have enabled us to reveal the differences in the perception and utilization frequency of these universal concepts, depending on the language activity of a certain language-bearer, the representation of the associative fields of the concepts breadand waterin two languages mentioned above is new, too. The theoretical significance of the research: The results of the given research can contribute to further investigations of the conceptual system of a language. The research is of value not only in the field of Cognitive Linguistics, but also in those of Semantics and Conceptology. The practical value of the research: The research may contribute to the development of cross-cultural and cross-linguistic relations, and to the realization of adequate translations from English into Armenian and from Armenian into English. The results of the research can have a number of practical applications: they can be applied in the courses of cognitive linguistics, cross-cultural communication, as well as for compiling manuals and dictionaries.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Лингвокогнитивный аспект концептов хлеб и вода в английском языке в сопоставлении с армянским. Linguo-cognitive aspect of the concepts bread and water in English compared with Armenian.
    Uncontrolled Keywords: Фатян Карине Эдуардовна, Fatyan Karine
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 02 May 2017 15:05
    Last Modified: 02 May 2017 15:05
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4570

    Actions (login required)

    View Item